Laatste nieuws Covid-19

Deense nertsen mogelijk weer opgegraven uit angst voor vervuiling

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

Dit blog over de belangrijkste ontwikkelingen rond het coronavirus op vrijdag 27 november is gesloten. Volg het laatste nieuws in ons nieuwe blog:

Laatste nieuws Covid-19 Autoriteiten VS voeren planning voor vaccindistributie op

Dit was het belangrijkste nieuws van vrijdag:

  • Het kabinet zal op 8 december meer bekend te maken over de coronamaatregelen die zullen gelden tijdens de Kerstdagen. Premier Mark Rutte (VVD) sprak vrijdag van „sombere cijfers” en zegt op dit moment „niet optimistisch” te zijn over mogelijke versoepelingen.
  • In winkelgebieden in verschillende gemeenten was het vrijdag erg druk. Veel koopjesjagers trokken naar de winkels om te profiteren van kortingen die veel winkeliers gaven vanwege Black Friday. In het centrum van Rotterdam was het zo druk dat burgemeester Ahmed Aboutaleb alle winkels vervroegd liet sluiten.
  • Van donderdag op vrijdag zijn 5.790 positieve coronatestuitslagen bij het RIVM gemeld. Dat zijn er beduidend meer dan de dagen daarvoor: donderdag waren het er nog 4.506 en de dag ervoor ruim 4.900.
  • Hongarije heeft concrete plannen om het Russische coronavaccin te importeren. Volgende week zullen Hongaarse artsen het productieproces van het Spoetnik V-vaccin beoordelen, waarna waarschijnlijk een eerste lading naar Boedapest zal worden verscheept.
  • De miljoenen nertsen die begraven liggen in twee massagraven op het Deense schiereiland Jutland worden mogelijk weer opgegraven. De meerderheid van het parlement vindt dat de dieren uit de grond gehaald moeten worden en vervolgens moeten worden verbrand. Gevreesd wordt dat de grote hoeveelheid rottend nertsenvlees negatieve gevolgen kan hebben voor het milieu.

Deense nertsen mogelijk weer opgegraven wegens angst voor vervuiling

De miljoenen nertsen die begraven liggen in twee massagraven op het Deense schiereiland Jutland worden mogelijk weer opgegraven. De meerderheid van het parlement vindt dat de dieren uit de grond gehaald moeten worden en vervolgens moeten worden verbrand, melden Deense media vrijdag. Gevreesd wordt dat de grote hoeveelheid rottend nertsenvlees negatieve gevolgen kan hebben voor het milieu: bij het ontbindingsproces komen stoffen als stikstof en fosfor vrij.

Ook de minister van Landbouw Rasmus Prehn is voorstander van het idee om de dieren weer op te graven en te verbranden. Hij benadrukt dat eerst de milieudiensten toestemming moeten geven voor het plan. Volgens juristen was het vorige besluit om de dieren te begraven in strijd met de wet omdat hiertoe was besloten zonder dat er een milieueffectrapportage was uitgevoerd. Het ene massagraf ligt vlak bij een meer, het andere in de buurt van een bron voor drinkwater.

De mogelijke opgraving is de zoveelste ronde in het nertsenschandaal dat de Deense kranten al weken vult. Nadat een gemuteerde variant van het coronavirus onder de dieren was opgedoken, besloot de regering alle 15 tot 17 miljoen nertsen in het land te ruimen. Halverwege dit proces bleek dat er geen wettelijke basis bestond voor dit besluit, waarop de toenmalige minister van Milieu aftrad.

Uiteindelijk stemde het parlement in met de ruiming en werden de dieren alsnog vergast en begraven. Donderdag bleek echter dat de nertsengraven niet diep genoeg zijn: talloze rottende karkassen van de diertjes verschenen aan de oppervlakte. Gisteren noemde het verantwoordelijke ministerie dit nog een „tijdelijk probleem”.

Een man met tientallen vergaste nertsen op een boerderij in Naestved. Foto Mads Claus Rasmussen/Reuters

Braziliaanse president Bolsonaro zegt vaccin niet te zullen nemen

De Braziliaanse president Jair Bolsonaro heeft vrijdag aangekondigd dat hij geen vaccin tegen het coronavirus zal nemen, als dat er eenmaal is. Dat zei hij tijdens een persconferentie, melden internationale persbureaus. Bolsonaro heeft sinds het begin van de pandemie een sceptische houding ten opzichte van het virus en de maatregelen daartegen. Eerder omschreef hij Covid-19 als „een griepje”.

Tijdens de persconferentie ging hij ook in op een mogelijke vaccinatieplicht voor Brazilianen. Hij stelde dat het onwaarschijnlijk is dat het parlement daarmee instemt. Eind oktober tweette hij dat alleen zijn zijn hond Faísca verplichte vaccinatie zal krijgen. Over zichzelf zei Bolsonaro: „Ik vertel je, ik ga het niet nemen. Dat is mijn recht.” De president raakte in juli besmet met het virus. Na ruim 2,5 week herstelde hij.

Alleenstaanden in België mogen twee ‘knuffelcontacten’ uitnodigen voor Kerst

Belgen mogen Kerst dit jaar slechts in beperkte kring vieren. Koppels en gezinnen mogen één persoon van buiten het eigen huishouden uitnodigen op 24 en 25 december, alleenstaanden mogen twee van zulke ‘knuffelcontacten’ over de vloer krijgen. Dat hebben de autoriteiten vrijdag bekendgemaakt, zo melden Belgische media. „Laat ons zorgen dat Kerstmis niet het begin is van een nieuw rampzalig jaar”, aldus premier Alexander De Croo. „Het moet stoppen.”

Ook is vrijdag bekend geworden dat de avondklok voorlopig van kracht blijft. Deze geldt tussen 00.00 uur en 05.00 uur. Ook komt er, net als in Nederland, een landelijk vuurwerkverbod rondom de nieuwjaarsviering. „We moeten voorzichtig zijn met de wintermaanden voor de deur”, aldus De Croo. „We blijven meer binnen, en dat is veel gevaarlijker dan de zomermaanden.”

Een lichtpunt voor de inwoners van België is wel dat winkels per 1 december weer open mogen. Ook daarvoor had De Croo een voorwaarde: „Het moet veilig kunnen gebeuren. We zullen geen funshopping gaan doen.”

Lees ook over coronamaatregelen rondom Kerst in andere landen: De ‘kerstbubbel’ is het toverwoord

Rotterdam sluit alle winkels in centrum wegens drukte door Black Friday

Alle winkels in het centrum van Rotterdam zijn vrijdagavond gesloten op last van de gemeente. Het is zo druk in de stad dat het onmogelijk was om afstand te houden. Omdat de drukte niet afnam, besloot burgemeester Ahmed Aboutaleb de winkels te sluiten. De Koopgoot, een belangrijke winkelstraat, is inmiddels al afgesloten.

Eerder op vrijdag riep de gemeente mensen al op naar huis te gaan omdat het te druk was in de winkelgebieden. Ook in andere steden zoals Amsterdam en Groningen gingen zoveel mensen winkelen dat het op sommige plekken zo druk werd dat de gemeente hen opriep weer naar huis te gaan. Veel koopjesjagers willen gebruikmaken van de kortingen die veel winkels aanbieden wegens Black Friday.

Niet iedereen is gecharmeerd van Black Friday. Activistencollectief Extinction Rebellion heeft in verschillende steden gedemonstreerd tegen de dag en „hyperconsumptie. Volgens de activisten zetten de kortingen mensen ertoe aan onnodige spullen te kopen, wat een negatieve invloed heeft op het klimaat.

Activisten op de Grote Markt in Groningen.

Twitter avatar xrgroningen Extinction Rebellion Groningen Ook #ExtinctionRebellion Groningen heeft op #BlackFriday2020 gedemonstreerd tegen #BlackFriday Black Friday is een enorme bijdrage aan #climatechange en de westerse ecologische voetafdruk👣 terwijl juist de armere landen hier het het meest onder lijden. Daarom #BlockFriday ‼️ https://t.co/K4tOvGfMvS

Winkelgebieden druk door Black Friday, gemeenten roepen op: blijf thuis

Verschillende gemeenten roepen mensen vrijdag op thuis te blijven en niet te gaan winkelen. Vanwege Black Friday is het in verschillende winkelgebieden te druk, schrijven onder meer de gemeenten Amsterdam, Rotterdam, Groningen en Eindhoven. Ze vragen winkelbezoekers later terug te keren of hun aankopen online te doen. De gemeente Amsterdam heeft eenrichtingsverkeer ingevoerd in twee winkelstraten.

Winkelend publiek in de Koopgoot in Rotterdam. Foto Pieter Stam de Jonge / ANP

„Er staan veel rijen voor de winkels”, schrijft de gemeente Groningen over de winkelstraat Herestraat. „We vragen mensen om op een ander moment terug te komen. Zo houden we Groningen samen veilig.” Gemeente Rotterdam schrijft: „Mijd de drukte, kom naar de stad als het rustiger is en shop online.”

Tijdens het jaarlijks terugkerende uitverkoopfestijn Black Friday, de laatste vrijdag van november, geven veel winkels en ketens hoge kortingen op hun producten. Daarvoor wordt vaak al weken van tevoren reclame gemaakt. Sinds een paar jaar is Black Friday de drukste winkeldag van het jaar. Vanwege de pandemie lag het lokken van klanten naar (fysieke) winkels dit jaar gevoelig. Niet iedere winkel voelde zich genoodzaakt de aanbiedingen af te blazen.

Lees meer over Black Friday tijdens corona: Black Friday in coronatijd: of helemaal niet, of juist een week lang

Belgen mogen weer winkelen en Ieren kunnen weer naar de pub

Een greep uit het buitenlandse nieuws.

  • Vanaf aanstaande dinsdag 1 december kunnen Belgen weer shoppen. Het zogeheten Overlegcomité heeft vrijdag besloten dat alle niet-essentiële winkels hun deuren weer mogen openen, zij het onder strikte voorwaarden. Wat die voorwaarden precies inhouden, is nog onduidelijk. Mogelijk zullen later op vrijdag meer versoepelingen van de coronamaatregelen in het land worden aangekondigd.
  • Ook in Ierland worden de maatregelen tegen de verspreiding van het virus versoepeld. Volgens Ierse media mogen niet-essentiële winkels, musea, bioscopen en sportscholen vanaf dinsdag weer open. Drie dagen later volgen de restaurants en pubs. Ook hier zullen strikte regels gelden over zaken als groepsgrootte.
  • India zag zijn economie in de periode van juli tot september met 7,5 procent krimpen, meldt persbureau AFP. Dit is een iets minder grote afname dan eerder was geraamd: de centrale bank ging eerder uit van een krimp van 8,6 procent. De economische malaise is veroorzaakt door de wekenlange lockdown die in het Zuid-Aziatische land gold.

Een kunstwerk in de Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen in Brussel. Foto Francois Walschaerts / AFP

Dertigduizend NOW-aanvragen voor derde ronde steunpakket

In twee weken tijd heeft uitkeringsinstantie UWV zo’n dertigduizend aanvragen binnengekregen voor de derde periode van de NOW-regeling, waarmee werkgevers een vergoeding voor hun loonkosten kunnen krijgen. Dat meldt de organisatie vrijdag in een persbericht. Tot nu toe is ruim 378 miljoen euro uitgekeerd in de derde ronde aan 21.000 werkgevers, die samen 379.000 mensen in dienst hebben. De overige 9.000 aanvragen moeten nog worden behandeld.

Sinds half november is het NOW-loket weer geopend. De regeling dient als steunpakket voor bedrijven die zwaar werden getroffen door de coronacrisis en moet zo veel mogelijk ontslagen helpen voorkomen. Werkgevers die kampen met ten minste 20 procent omzetverlies gedurende drie maanden, komen in aanmerking voor een tegemoetkoming, waarbij de loonkosten worden betaald over de maanden oktober tot en met december. In het geval van een omzetverlies van 100 procent wordt maximaal 80 procent vergoed. Daarnaast mogen werkgevers kiezen om 10 procent minder loon uit te betalen, zonder dat dit invloed heeft op de NOW-uitkering.

Tijdens de vorige periode van de NOW-regeling, NOW2 genoemd, werden 65.000 aanvragen ingediend. Ten tijde van NOW1 deden 144.000 bedrijven een aanvraag.

Rutte: 8 december uitsluitsel over Kerst, ‘niet optimistisch’

Het kabinet blijft vasthouden aan het voornemen om op 8 december meer bekend te maken over de coronamaatregelen die zullen gelden tijdens de Kerstdagen. Dat heeft premier Mark Rutte (VVD) vrijdag gezegd tijdens een persconferentie na de wekelijkse ministerraad. Momenteel zien de cijfers er niet goed genoeg uit als het aankomt op een een mogelijke versoepeling van de maatregelen, aldus de premier.

Afgelopen dagen schommelen de dagelijkse cijfers tussen de vijf- en zesduizend positieve tests per dag. „Als je kijkt naar het geheel aan fluctuaties de afgelopen dagen, dan daalt het aantal besmettingen niet zoals je zou willen”, stelde Rutte. „Als u het nú vraagt, kan er niks. Maar we hoeven nu nog niet te beslissen.”

De premier spreekt van „sombere cijfers” en zegt op dit moment „niet optimistisch” te zijn over mogelijke versoepelingen, maar zegt daar ook bij dat de situatie over anderhalve week misschien is veranderd. „Dat hebben we ook zelf in de hand”, zei Rutte. „Als we ons allemaal houden aan de regels, kunnen we zo snel mogelijk naar verruimingen.”

Lees ook over coronamaatregelen rondom Kerst in andere landen: De ‘kerstbubbel’ is het toverwoord

Premier Rutte tijdens de persconferentie. Foto Bart Maat / ANP

RIVM: kwetsbaren op lange termijn hardst geraakt door pandemie

De coronapandemie heeft op de lange termijn ingrijpende gevolgen voor kwetsbare groepen als ouderen, lager opgeleiden, jongeren en mensen met gezondheidsproblemen, stelt het RIVM vrijdag in een onderzoek. Volgens de onderzoekers „verscherpt de pandemie ook tegenstellingen tussen generaties”, waarbij jongeren vooral het gevoel hebben in hun vrijheid te worden beperkt om ouderen te beschermen.

Het instituut verwacht dat het coronavirus net als andere virussen een gezondheidsrisico zal blijven, ook als er een vaccin beschikbaar komt. Covid-19 eindigt waarschijnlijk tussen de belangrijkste doodsoorzaken van 2020. De onderzoekers stellen dat de ziektelast (het totale aantal verloren levensjaren) van het coronavirus vijf keer zo hoog is als bij normale griep; zonder maatregelen zou de ziektelast nog groter zijn geweest.

In de coronacrisis zijn Nederlanders ongezonder gaan leven: het aantal mensen met overgewicht is toegenomen en rokers steken vaker een sigaret op. Daarnaast neemt de ziektelast toe doordat specialistische zorgbehandelingen worden uitgesteld. Het RIVM constateert dat de pandemie ook gevolgen heeft voor de geestelijke gezondheid. Een op de drie Nederlanders voelt zich somberder dan voor corona, eenzelfde aantal ervaart meer stress en angst dan voor de crisis. Toch stellen de onderzoekers dat de pandemie niet alleen negatieve gevolgen heeft voor de samenleving. Zo is volgens het RIVM de zorg op afstand verbeterd, zijn ouderen handiger geworden met techniek en hebben werknemers door het thuiswerken meer tijd kunnen doorbrengen met hun gezin.

Kijkend naar de maatregelen stelt het RIVM vast dat tijdens de eerste fase van de pandemie te weinig aandacht is geweest voor zaken als eenzaamheid, het belijden van een geloofsovertuiging, de kwaliteit van leven en zingeving. Voor de toekomst adviseren de onderzoekers aan beleidsmakers om zich meer in te zetten voor het voorkomen van sociale problemen als schulden en stress.

Basisscholen hopen dat online onderwijs na kerstvakantie niet nodig is

Basisscholen hopen dat een verlenging van de kerstvakantie met een week afstandsonderwijs niet nodig is. Dat schrijft de PO-Raad, de koepel van basisscholen, vrijdag. Om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan overweegt het kabinet om basisscholen en middelbare scholen begin januari een week langer dicht te houden. Het sluiten van scholen heeft echter veel impact op leerlingen, leraren, schoolleiders en ouders, betoogt de koepelorganisatie.

De voorzitter van de PO-Raad, Rinda den Besten, noemt een week afstandsonderwijs na de Kerstvakantie het „allerlaatste redmiddel” omdat de kwaliteit van online onderwijs volgens haar achterblijft bij die van fysiek onderwijs. Kwetsbare leerlingen zouden daar de dupe van worden. „We hebben in het voorjaar gezien dat de kansen op leerachterstanden voor leerlingen toenemen. En daarmee ook de kansenongelijkheid.” Bovendien, zo stelt ze, betekent online onderwijs veel extra regelwerk voor schoolleiders. Zo moeten ze onder meer kinderen opvangen met een kwetsbare thuissituatie en van ouders met een vitaal beroep.

Het OMT heeft het kabinet afgelopen week geadviseerd om de kerstvakanties een week langer te laten duren - en dus om scholen die dagen te sluiten. Die maatregel wordt alleen ingevoerd „als het echt niet anders kan”, zei minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) dinsdag. Afgelopen herfstvakantie hadden de schoolsluitingen mogelijk een positief effect op het aantal coronabesmettingen, dat toen daalde. Tegelijkertijd gold gedurende vrijwel dezelfde periode een gedeeltelijke lockdown in Nederland. Het is dan ook onzeker wat de daling precies heeft veroorzaakt.

Enkele dagen terug bleek dat het aantal coronabesmettingen vorige week het hardst is toegenomen onder jongeren tussen de 13 en 17. En eind oktober meldde het RIVM dat het sluiten van middelbare scholen en basisscholen een groot effect kan hebben op het reproductiegetal. Het kabinetsbesluit over de eventuele maatregel wordt op 8 december verwacht.

RIVM meldt 5.790 positieve tests en 84 nieuwe sterfgevallen

In de afgelopen 24 uur zijn 5.790 positieve coronatestuitslagen bij het RIVM gemeld. Dat zijn er aanzienlijk meer dan de afgelopen dagen: donderdag waren er nog 4.506 en de dag ervoor ruim 4.900. Dat hoeft echter niet te betekenen dat het aantal positieve gevallen daadwerkelijk is toegenomen. Cijfers worden soms met vertraging doorgegeven en niet iedereen laat zich bij klachten (direct) testen. Vrijdag steeg het aantal sterfgevallen met 84. Inmiddels zijn 9.268 Nederlanders overleden aan het coronavirus.

In het afgelopen etmaal zijn 188 coronapatiënten opgenomen in het ziekenhuis en 23 op de intensive care, zo blijkt vrijdag uit cijfers van het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Daarmee neem de druk op de ziekenhuizen opnieuw iets af. In totaal liggen nu 518 coronapatiënten op de IC-afdelingen en 1.251 mensen met Covid-19 op andere afdelingen. De LCPS-cijfers passen in de trend van de afgelopen twee weken, waarbij het aantal IC-patiënten geleidelijk daalde. De ziekenhuizen krijgen sinds begin november al minder coronapatiënten binnen.

‘Hongarije en Rusland akkoord over Russisch vaccin’

Hongarije heeft concrete plannen om het Russische coronavaccin te importeren. Volgende week zullen Hongaarse artsen het productieproces van het Spoetnik V-vaccin beoordelen, waarna waarschijnlijk een vrachtlading richting Boedapest zal worden verscheept. De Russische minister Mikhail Murashko zegt vrijdag volgens persbureau Reuters dat beide landen daar een akkoord over hebben bereikt. Ook onderzoekt de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken de mogelijkheden om het Russische vaccin in Hongarije te produceren.

Met de keuze voor het Russische vaccin zet Hongarije de relatie met de Europese Commissie wederom onder hoogspanning. Het in Rusland geproduceerde middel is niet gekeurd door het Europese Geneesmiddelenbureau EMA en mag daardoor ook niet op de Europese markt verschijnen. De Commissie liet eerder doorschemeren dat als Hongarije het Spoetnik V-vaccin toch importeert, het land het vertrouwen in de Europese gezondheidsdiensten ondermijnt.

India
Eerder op de dag werd bekend dat de Indiase farmaceut Hetero het Russische coronavaccin zal gaan produceren. De ontwikkelaar van het vaccin stelt dat in India meer dan 100 miljoen doses per jaar moeten worden ontwikkeld. Volgens het Russische investeringsfonds RDIF start de productie waarschijnlijk volgend jaar maart, zodra de laatste proeven in India zijn afgerond.

Beide landen zijn hard getroffen door het coronavirus. In Rusland zijn meer dan twee miljoen besmettingen vastgesteld; in India ligt dan aantal boven de negen miljoen. Er zijn 135.000 doden in India gevallen ten gevolge van het coronavirus, Rusland telt meer dan 38.000 coronadoden.

Te weinig kennis over hygiëne bij testlocaties buiten de GGD’s

Partijen die buiten de GGD om coronatests afnemen, nemen de kwaliteit en veiligheid van de zorg serieus. Maar het ontbreekt ze soms ontbreekt kennis, vooral op het gebied van hygiëne. „Dat leidt tot risico’s”, waarschuwt de inspectie vrijdag op basis van een steekproef en enquête onder de aanbieders.

Zo was op een aantal locaties niet genoeg aandacht voor mogelijke kruisbesmetting. Dat levert een risico op omdat „Covid-19 een gevaarlijke en zeer besmettelijke ziekte” is, aldus de inspectie. Daarnaast werden sneltesten vaak buiten afgenomen. Maar voor een betrouwbaar resultaat moet het testmateriaal een bepaalde temperatuur hebben (bijvoorbeeld 15 graden) die in de buitenlucht niet altijd meer wordt gehaald nu het kouder wordt, schrijft de inspectie.

De inspecteurs constateerden dat bij nagenoeg alle onderzochte teststraten een arts betrokken is bij de zorgverlening. Ook werd er gebruik gemaakt van goedgekeurde testen en gaven de testlocaties uitslagen van positief geteste mensen door aan de GGD.

Testlocaties coronavirus open tijdens feestdagen

Ook tijdens de feestdagen zijn de testlocaties voor het coronavirus gewoon geopend. Dat meldt koepelorganisatie GGD GHOR. „Helaas trekt corona zich niets aan van Sinterklaas, Kerst en Oud en Nieuw en zal het virus ook dán om zich heen proberen te grijpen”, schrijft de organisatie.

Wel zijn de telefoonnummers die gebruikt kunnen worden om een afspraak te maken minder lang geopend. Tijdens de kerstdagen, oudjaarsdag en op 5 december sluiten de lijnen om 18.00 uur in plaats van 20.00 uur. Op nieuwjaarsdag gaat de lijn om 10.00 uur open in plaats van 08.00 uur.

Het is niet waarschijnlijk dat de coronamaatregelen tijdens de kerstdagen worden versoepeld. Dat zei RIVM-directeur Jaap van Dissel donderdagavond in Nieuwsuur. De stagnatie van het aantal coronabesmettingen afgelopen week geeft volgens hem weinig reden tot optimisme. „Als je met elkaar Kerst gaat vieren, kan dat een katalysator zijn voor verdere verspreiding. En dan komt ook nog Oud en Nieuw bijna een week later. Dan verwacht je dat iedereen die met Kerst besmet is geraakt, dat tijdens Oud en Nieuw verder verspreidt. Dan kijk je in januari tegen potentieel veel nieuwe gevallen aan.”

Kerstversiering in een tuincentrum in Zoetermeer. Foto Lex van Lieshout/ANP

1 miljoen bevestigde besmettingen in Duitsland, flink meer hotels te koop in Spanje

Het aantal bevestigde coronabesmettingen in Duitsland is de 1 miljoen gepasseerd. Ook werd in het afgelopen etmaal een recordaantal dagelijkse coronadoden vastgesteld, namelijk 426. Dat blijkt uit cijfers van het Robert Koch-Institut (RKI), de Duitse evenknie van het RIVM. De afgelopen 24 uur werden in Duitsland bijna 23.000 nieuwe Covid-19-besmettingen geregistreerd. De cijfers hoeven overigens niet te betekenen dat die mensen ook daadwerkelijk in het afgelopen etmaal positief zijn getest of zijn overleden: de cijfers komen vaak met enige vertraging binnen. Sinds begin november geldt in Duitsland een gedeeltelijke lockdown om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Bars, restaurants, theaters en fitnessstudio’s zijn gesloten, terwijl scholen en winkels open mogen blijven. De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei donderdag dat bepaalde coronamaatregelen waarschijnlijk tot ten minste januari nodig zullen blijven.

Sinds de uitbraak van de coronapandemie in maart is het aantal te koop staande hotels in Spanje met bijna 19 procent gestegen. Dat schrijft de grootste Spaanse vastgoedwebsite Idealista vrijdag op basis van eigen cijfers. Met name in vakantiegebieden op de Balearen, waaronder Mallorca en Ibiza, is het aantal hotels dat te koop staat sinds maart toegenomen met 84 procent. In de zuidelijke streek Andalusië (met onder meer Malaga en Sevilla) ging het om een toename van 46 procent. Spanje is met ruim 1,5 miljoen geregistreerde coronabesmettingen en 42.000 doden een van de zwaarst getroffen landen van Europa. De strenge overheidsmaatregelen om het virus onder controle te krijgen, zorgden ervoor dat het toerisme in de eerste acht maanden van dit jaar met 73 procent daalde ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

Banken maken zich zorgen over ‘verborgen opbouw van schulden’ bij ondernemers

Sinds het uitbreken van de coronacrisis in maart hebben banken in Nederland ruim 169.000 ondernemers uitstel van aflossingen, leningen of aanvullend krediet gegeven. Hiermee is 30,6 miljard euro gemoeid. Dat bedrag is in de afgelopen vier weken met ruim 2,5 miljard euro gestegen. Ondertussen maken banken zich zorgen over de „verborgen opbouw van schulden”, zegt Chris Buijink, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken in een persbericht.

Twitter avatar bankensector NVB Financiering door #banken van bedrijven in coronatijd loopt op tot 30,6 miljard euro. #Banken hebben sinds uitbreken #coronacrisis ruim 169.000 ondernemers en bijna 37.000 consumenten financieel meer lucht gegeven.
https://t.co/GYCjjCoEc4
#TweetvdDag https://t.co/qGi1DuZZ8s

Volgens Buijink zijn ondernemers tijdens de coronacrisis veel verschillende betalingsregelingen aangegaan. Zo hebben ze „in groten getale uitstel van belasting gekregen” en hebben ze vaak afspraken gemaakt met verhuurders en leveranciers over uitstel van betalingen. Daarnaast kunnen voucherregelingen die ondernemers met klanten hebben gesloten leiden tot terugbetalingen. „Op deze wijze wordt economische tegenslag één of twee kwartalen vooruit geschoven, maar zit de pijn er nog aan te komen.”

Ook is de aflossing van de hypotheek of lening van 37.000 consumenten gepauzeerd. Hiermee is in totaal 88 miljoen euro gemoeid. Dat is drie miljoen meer dan een maand geleden.

De Zuidas in Amsterdam waar veel banken kantoor houden. Foto John Gundlach/ANP

‘Dienstregeling openbaar vervoer moet met 10 procent krimpen’

Als openbaar vervoerbedrijven in Nederland de coronacrisis willen overleven, zal de dienstregeling met 10 procent moeten inkrimpen. Daarvoor waarschuwt branchevereniging OV-NL op BNR Nieuwsradio. Er zou op alle ov-trajecten - bus, tram, metro en trein - met gemiddeld 10 procent worden afgeschaald om voldoende kosten te besparen.

De ov-bedrijven lijden grote verliezen onder de huidige coronamaatregelen, omdat de passagiersaantallen zijn geslonken en de bedrijven daardoor minder inkomsten hebben. Eerder heeft de overheid toegezegd tot het eind van het jaar de verliezen tot zo’n 93 procent af te dekken. De overige 7 procent is voor eigen rekening en dat zorgt volgens persbureau ANP voor miljoenen euro’s aan verlies.

Deze maand ontvingen de openbaar vervoerbedrijven het eerste deel van de 1,5 miljard euro aan staatsteun. Dat bedrag werd al in juni toegezegd door het kabinet en kon na goedkeuring van de Europese Commissie worden overgemaakt.

De dienstregeling van onder meer trams wordt naar verwachting met 10 procent afgeschaald. Foto Thomas Schlijper/ANP

CBS: vorige week nog steeds oversterfte

Vorige week zijn ongeveer 350 meer mensen overleden dan statistisch gezien te verwachten zou zijn. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag aan de hand van de voorlopige sterftecijfers van week 47. Er is dus nog steeds sprake van oversterfte.

In totaal overleden van 16 tot en met 22 november naar schatting 3.350 mensen in Nederland. Een week eerder meldde het CBS circa 3.600 sterfgevallen, 650 meer dan je op basis van voorgaande jaren zou verwachten. Vooral onder 65-plussers en mensen die langdurige zorg ontvingen, zoals bewoners van verpleeghuizen, vielen meer doden dan verwacht.

Tijdens de eerste coronagolf hield de oversterfte negen weken aan, van week 11 tot en met week 19. In totaal meldde het CBS toen bijna negenduizend sterfgevallen meer dan verwacht. Tijdens de tweede golf is de sterfte na hetzelfde aantal weken lager: van week 39 tot en met week 47 stierven naar schatting 3.900 meer mensen dan verwacht.

Auto- en motorsector groeide in derde kwartaal met een kwart

De Nederlandse auto- en motorsector is in het derde kwartaal van dit jaar met 23 procent gegroeid vergeleken met het kwartaal daarvoor, toen de sector hard geraakt werd door de coronacrisis. Dat blijkt vrijdag uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De toename is volgens het CBS een „recordstijging”, al is de groei vergeleken met het derde kwartaal van 2019 met 0,3 procent „beperkt”.

Met name importeurs van nieuwe personenauto’s deden het goed: gezamenlijk steeg hun omzet in het derde kwartaal van dit jaar met 45 procent vergeleken met het kwartaal daarvoor. Na de Europese en Amerikaanse lockdowns rond maart, april en mei, gingen fabrieken weer open en nam de vraag naar nieuwe auto’s toe, aldus het CBS. De verkoop van nieuwe bedrijfsauto’s groeide met een kwart, net als de omzet in de handel en reparatie van personenauto’s. Ook nam het aantal vacatures in de sector toe. Tussen juli en september werden in de branche in totaal drieduizend vacatures uitgegeven, in de drie maanden daarvoor waren dat er 2.300.

Aan het begin van de coronacrisis daalde de omzet van de autobranche juist sterk. Met name de verkoop van auto’s daalde. In april werden zo’n 53 procent minder auto’s in Nederland op kenteken gezet. Halverwege maart legde ruim 90 procent van alle Europese autofabrieken de productie stil, om de verspreiding van het coronavirus op de werkvloer tegen te gaan. In mei liep de productie van auto’s in Europa met zo’n 2,3 miljoen wagens achter.

Een goederentrein in Moerdijk. Foto Olaf Kraak

Welkom in dit blog

Hier houdt NRC de laatste ontwikkelingen uit binnen- en buitenland bij omtrent de coronapandemie. We beginnen met een overzicht van het belangrijkste nieuws van donderdag:

  • Op Curaçao is woensdag een recordaantal nieuwe coronabesmettingen geregistreerd. Er werden 553 mensen getest, van wie er 105 positief bleken. De Nederlandse overheid ontraadt niet-noodzakelijke reizen naar alle landen ter wereld, met uitzondering van Curaçao en de andere landen binnen het koninkrijk.
  • Deense nertsen die uit angst voor de verspreiding van een gemuteerde variant van het coronavirus werden geruimd, zijn niet diep genoeg begraven. Deze week zijn talloze rottende karkassen aan de oppervlakte van de graven verschenen. Omwonende Denen vrezen voor de kwaliteit van hun drinkwater.
  • De sportsector in Nederland loopt dit jaar naar verwachting 2,1 miljard euro aan omzet mis vanwege de coronacrisis. Ongeveer de helft daarvan wordt niet ondervangen door bezuinigingen en steunmaatregelen vanuit de overheid.
  • Het RIVM heeft in een etmaal melding gekregen van 4.506 positieve coronatests. Daarmee is de grens van een half miljoen vastgestelde besmettingen overschreden. De druk op de ziekenhuizen neemt ondertussen iets af.
  • Ruim 90 procent van de mensen bij wie eerder antistoffen tegen het coronavirus in het bloed zijn gemeten, blijken die antistoffen ruim een half jaar later nog steeds meetbaar in hun bloed te hebben.
  • In Turkije zijn donderdag 174 sterfgevallen door Covid-19 geregistreerd: meer dan ooit tevoren. De vijf dagen daarvoor werd ook al iedere dag een recordaantal coronadoden geregistreerd.

Lees hier het hele blog van woensdag terug: Turkije meldt al zes dagen op rij recordaantal coronadoden

Een mobiel testcentrum bij het Vaticaan. Foto Fabio Frustaci/EPA