Rekenkamer: ministers hielden zich niet altijd aan regels rond riskante garanties en leningen

Toen het kabinet met garanties en leningen kwam om de economische schade door de coronacrisis tegen te gaan, is er niet altijd voldaan aan de regels die voor het opstellen van dit soort regelingen zijn opgesteld. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer woensdag in een rapport. De cijferaars wijzen erop dat die regelingen na de kredietcrisis niet voor niets zijn aangescherpt, en dat ook minister Wopke Hoekstra het belang ervan tijdens de pandemie zelf nog had onderstreept.

Het kabinet heeft voor meer dan 60 miljard euro aan leningen en garanties verstrekt, blijkt uit een overzicht van de Rekenkamer. Daarbij zijn garanties aan het Landelijk Consortium Hulpmiddelen niet meegerekend, omdat daarvoor geen maximum is gesteld. In de meeste gevallen werd daarbij een zogenoemd toetsingskader risicoregelingen ingevuld waarin gekeken wordt of de regeling zinvol, effectief en verstandig is, zoals dat hoort volgens de begrotingsregels. Toch ging het niet helemaal goed, staat in het woensdag gepubliceerde rapport. De kaders waren niet altijd volledig ingevuld, werden soms naar de Tweede Kamer gestuurd nadat er een besluit over werd genomen en bleef in een handvol gevallen helemaal uit.

De verantwoordelijke minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) belooft zijn collega’s erop aan te spreken dat ze voortaan de toetsingskaders tijdig aan de Kamer moeten sturen. Ook zal hij de regels nog eens doorlichten, zoals de Rekenkamer hem had geadviseerd. Die lijken namelijk voor zeer urgente crises als deze niet helemaal geschikt te zijn. De minister is het niet eens met de Rekenkamer dat er meer duidelijkheid verschaft moet worden over de vraag hoe de kosten van dit soort risicoleningen gedekt worden in de begroting „omdat ondersteuning van de economie het hoogste doel is”. Dat noemt de Rekenkamer een „vreemde redenering”. „ Ondersteuning van de economie is immers altijd het doel van risicoregelingen, of het marktfalen nu het gevolg is van een crisis of andere oorzaken kent.”

Dit artikel maakt ook deel uit van ons liveblog: Coronablog 25 november