Opinie

Met een salonfähig FVD wordt een centrumkabinet mogelijk

Verkiezingen Thierry Baudet is weg als FVD-leider. Voor de VVD is dat goed nieuws, betoogt
FVD-crisisberaad maandagavond in Hotel Van der Valk in Tiel.
FVD-crisisberaad maandagavond in Hotel Van der Valk in Tiel. Foto Merlin Daleman

Over Baudets wilde stap maandag om zijn lijsttrekkerschap op te geven en dinsdag ook het partijleiderschap, zal dezer dagen veel geanalyseerd worden, maar één ding staat vast: een minder radicaal FVD zorgt voor meer variatie in mogelijkheden voor een nieuw kabinet tijdens de formatie in 2021. Dat is vooral gunstig voor de VVD – en dat lijkt paradoxaal, want er komt een nieuwe potentiële regeringspartner op rechts bij.

Tot voor maandag kon iedereen op grote afstand zien aankomen dat zowel Wilders’ PVV als Baudets FVD niet tot welk kabinet ook zouden kunnen toetreden. Weliswaar deed Rutte Baudet formeel niet in de ban, maar dat was louter om formatietactische redenen: zonder muizengaatje of geitenpaadje of andere Houdiniroute, zou hij aan de onderhandelingstafel per definitie op alles dat links van de VVD staat zijn aangewezen. Nu kon hij nog een beetje dreigen.

Lees ook: Rutte noemt kans op een coalitie met Wilders „nul”

In de ban

Erg geloofwaardig was dat overigens niet: Wilders is door de VVD als coalitiepartner in de ban gedaan (vanwege onbetrouwbaar gedrag, want weggelopen in 2012), maar Baudets gedachtengoed staat op z’n minst in dezelfde kwade reuk, zo niet erger. Wie de speech over de Uil van Minerva nog eens goed bekijkt – en hoe pikant dat die mede door de nu veelbesproken Freek Jansen geschreven blijkt te zijn – bespeurt beslist een vleugje Mussolini.

In de formatie zou daarmee ongetwijfeld zijn afgerekend, Ruttes doorzichtige handigheidje ten spijt.

De speech over de Uil van Minerva bevat beslist een vleugje Mussolini

Met Joost Eerdmans of één van de anderen op de bok komt er een minder grillige partij op het schaakbord, waar ook beter mee te onderhandelen zal zijn. Dat biedt uitzicht op een centrum-kabinet in plaats van louter op centrum-links.

Wanneer FVD2.0 afstand neemt van het boreale gedachtengoed en de anti-vaxers en nog wat rare hobby’s, krachtig anti-Europa blijft en iemand naar voren schuift die fatsoenlijk uit zijn of haar woorden kan komen, liggen er echt nog wel wat zetels in het verschiet.

Geert Wilders moet dan ook niet te vroeg in zijn vuistje lachen. De banvloek op de PVV zal niet worden afgezworen – en de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het steeds ruwere optreden van de Limburgse voorman daar nou ook niet bepaald aanleiding toe geeft.

Onevenredig veel invloed

Maar dat van de twee partijen rechts van de VVD er één waarschijnlijk een stuk salonfähiger gaat worden, is goed nieuws voor diezelfde VVD. Óf FVD implodeert en niet álle stemmen zullen dan naar de PVV gaan óf FVD krijgt qua zetels eenzelfde soort positie als de Christenunie nu: onevenredig veel invloed om het kabinet rond te krijgen.

Tel daarbij op dat PvdA-voorman Lodewijk Asscher maandag redelijk door het toeslagenverhoor in de Tweede Kamer gegleden is (met dank aan Baudets timing!) en dus kans blijft maken de eerste man op links te worden. Ook dat zal schelen tijdens formatie-onderhandelingen.

Uiteraard kunnen de te verwachten stroom corona-faillissementen en de daaruit voortvloeiende ontslagen of nog onbekende rampen het hele spectrum nog veranderen.

Maar zoals het er nu naar uitziet, komt er een speler bij die wel snapt hoe de stukken op het bord verzet moeten worden in plaats van bij tijd en wijle het hele spel in de hoek te smijten. Dat is winst.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.