Microsoft te snel met bouw datacenter

Wieringermeerpolder Zonder de benodigde vergunningen is het Amerikaanse techbedrijf begonnen met de bouw van een datacenter in Nederland.

Een datacenter in de Wieringermeerpolder is in aanbouw. De vergunningen voor datacenters zijn niet altijd geregeld als de bouw aanvangt.
Een datacenter in de Wieringermeerpolder is in aanbouw. De vergunningen voor datacenters zijn niet altijd geregeld als de bouw aanvangt. Foto Olivier Middendorp

Het Amerikaanse techbedrijf Microsoft is begonnen met de nieuwbouw van een groot datacenter in de kop van Noord-Holland zonder dat de benodigde vergunningen in orde zijn. De gemeenteraad van Hollands Kroon, waar het datacenter komt, is hierover sterk verdeeld.

Kritische raadsleden vinden dat het college zich moet bezinnen op de komst van nog meer datacenters naar de Wieringermeerpolder, vanwege het grote beslag op schaarse grond en groene energie. Maar volgens het gemeentebestuur zijn de nieuwe datacenters niet meer dan projecten waarmee de raad al heeft ingestemd.

Raadsleden voelen zich overvallen door een recent verstrekte lijst van de ‘lopende initiatieven’, die het college wil accommoderen. Het gaat om vijf nieuwe, grote datacenters, aan beide zijden van snelweg A7. Daarmee verviervoudigt het aantal met datacenters bebouwde hectares. In de polder staan nu twee exemplaren, van Microsoft en Google.

Landelijke consequenties

De bouw van een tweede datacenter van Microsoft is inmiddels van start gegaan zonder dat de benodigde omgevingsvergunning is afgegeven. De gemeente is voornemens die op korte termijn te verstrekken. Maar daarmee wijkt Hollands Kroon af van de gang van zaken elders in Nederland, blijkt uit onderzoek door NRC. Daar worden de vergunningen voor zware industriële complexen zoals datacenters afgegeven door de provincie.

De vraag welke overheid als ‘bevoegd gezag’ over de datacenters mag beslissen komt van landbouworganisatie LTO. Volgens LTO onderschat de gemeente de verregaande, landelijke consequenties van nieuwe datacenters. Die souperen alle lokaal opgewekte groene stroom op en ze drijven de prijs van landbouwgrond op, aldus de boerenorganisatie.

Ook heeft de gemeente volgens LTO een te grote broek aangetrokken in de vergunningverlening. De kwestie is wie er gaat over de zware noodaggregaten bij het Microsoft-datacenter. Volgens LTO is dat de provincie. Een woordvoerder namens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderschrijft deze lezing.

Lees hier het achtergrondverhaal: Nieuwe datacenters? Het papierwerk komt later wel

Hollands Kroon zegt dat de gemeente zelf beslist over datacenters op haar grondgebied, omdat de „noodstroomaggregaten alleen in een noodscenario in werking treden en het Nederlandse energienet zeer betrouwbaar is”. Microsoft zegt dat de gemeente „altijd het bevoegd gezag is geweest” voor de vergunningen. Mocht LTO gelijk krijgen, dan moet het vergunningtraject opnieuw worden doorlopen, wat grote vertraging kan opleveren.

Bestemming restwarmte

NRC berichtte in juni over het gemak waarmee plattelandsgemeenten datacenters naar Nederland lokten, zonder zich te bekommeren om de landelijke consequenties. Daarop ontstond in Hollands Kroon lokale politiek beroering. Twee kritische gemeenteraadsleden hebben zich recent afgesplitst van coalitiepartijen VVD en de Senioren Hollands Kroon en gaan als eenmansfracties verder. Lars Ruiter (eerst VVD, nu Groep Ruiter): „Het is net alsof niet de gemeenteraad over de toekomst van dit gebied gaat, maar Microsoft.”

Hij heeft onder meer kritiek op het feit dat Microsoft geen bestemming kan vinden voor de overtollige warmte van de centers. Het techbedrijf zegt „geen economisch levensvatbare of duurzame manier te hebben gevonden voor hergebruik van de restwarmte”.

Nieuwe datacenters pagina 10-11