Beperkte lockdown mogelijk tot in januari

De daling van het aantal nieuwe besmettingen neemt af. Versoepeling van de maatregelen half december is hierdoor onwaarschijnlijker geworden.

Volgens minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) zitten we mogelijk nog tot half januari in de gedeeltelijke lockdown.
Volgens minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) zitten we mogelijk nog tot half januari in de gedeeltelijke lockdown. Foto: ANP/Bart Maat

De versoepelingen van de coronamaatregelen staan „op losse schroeven”, stelt minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA). De cijfers dalen niet meer, en dus houdt De Jonge er rekening mee dat Nederland tot half januari in de gedeeltelijke lockdown zal zitten, zo zei hij dinsdag na het vragenuurtje in de Tweede Kamer.

De laatste cijfers van het RIVM lieten nog geen verbetering zien. Het reproductiegetal R ligt sinds 6 november waarschijnlijk weer boven de 1, wat wil zeggen dat de epidemie groeit in plaats van slinkt. Afgelopen week kwamen er in totaal 36.931 nieuwe positieve tests bij het RIVM binnen; een kleine twee procent minder dan vorige week. Ook de opnames in het ziekenhuis daalden wat: op de verpleegafdeling werden 1.291 opgenomen, een goede 200 minder dan vorige week, en op de IC’s daalde het aantal nieuwe patiënten van 224 naar 193.

In de cijfers zitten aanwijzingen dat het einde van de herfstvakantie een belangrijke rol heeft gespeeld in de grillige ontwikkeling van de besmettingscijfers van de afgelopen weken. Het aantal nieuwe besmettingen daalde sinds eind oktober bijna twee weken lang stevig, maar sinds twee weken lijkt eerder sprake van een stabilisering. Het aantal positieve tests schommelt sindsdien rond de 5.000 per dag - „veel hoger dan zou moeten” verklaarde minister De Jonge vorige week nog. Van versoepelingen kan pas sprake zijn als dit onder de 3.600 ligt.

Scholieren

Onder één groep steeg het aantal positieve tests afgelopen week: scholieren. Met name onder 13 tot 17-jarigen - de middelbare schoolleeftijd - was een forse stijging te zien. Afgelopen week werden er 370 positieve tests per 100.000 leeftijdsgenoten gemeld, vorige week waren dat er nog 288. Basisschoolscholieren worden nauwelijks getest, maar ook daar was een lichte stijging te zien van 46 per 100.000 naar 54.

Extra zorgelijk: uit bron- en contactonderzoek van de GGD’s blijkt dat scholen en kinderdagverblijven steeds vaker een besmettingshaard zijn. Afgelopen week was van alle positieve tests waar een mogelijke bron kon worden achterhaald, 8,5 procent gesitueerd op scholen en kinderdagverblijven. De afgelopen weken lag dat percentage op 3 tot 6 procent.

Lees meer over corona op scholen: ‘Logisch dat meer scholieren nu besmet worden’

Jaap van Dissel van het RIVM verklaarde vorige week al dat het stokken van de daling van het aantal besmettingen door het einde van de herfstvakanties zou kunnen komen. Scholen dicht houden is geen populaire maatregel, maar heeft volgens het RIVM wel een groot effect op de verdere verspreiding van het virus. Het ongeveer twee weken langer dichthouden van de middelbare scholen na de herfstvakantie zou de R met ongeveer 0,04 laten dalen, berekende het RIVM vorige maand. Als ook de basisscholen sluiten zou de R met nog eens 0,05 kunnen zakken - met name omdat ouders dan vaker thuis zouden werken om voor hun kinderen te zorgen.

Het OMT wil daarom ook nu laten onderzoeken of de scholen rond de kerstvakantie langer dicht kunnen blijven. Versoepeling in december worden in het tussentijdse advies sowieso ontraden, bevestigen Haagse bronnen aan NRC. Het OMT waarschuwde vorige week al voor extra besmettingen als mensen tijdens de feestdagen toch bij elkaar zouden komen. „Een besluit over al dan niet tijdelijke afschaling van maatregelen tijdens de feestdagen blijft daarom een politieke afweging. Het risico zou daarbij nadrukkelijk benoemd moeten worden.”

Minister De Jonge toonde zich geen voorstander van een tijdelijke schoolsluiting. Hij liet aan persbureau ANP weten dat alleen te overwegen „als je écht niet anders kunt”. Het kabinet zal een besluit over eventuele versoepelingen of aanscherpingen van de coronamaatregelen op 8 december bekend maken. „Dat betekent dat we komende weken de vinger aan de pols moeten houden”, zei De Jonge.

Correctie (25 november 2020): In een eerdere versie van dit artikel is de mogelijke daling van het reproductiegetal R door een eventuele scholensluiting verkeerd weergegeven. Als de middelbare scholen zouden sluiten zou de R met 0,04 dalen. Sluiten de basisscholen ook, dan daalt de R nog eens met 0,05. het bericht is aangepast.