Hans van Zetten, de stem van het Nederlandse turnen, betuigt spijt en stapt op bij NOS

Turnen Commentator Hans van Zetten, de stem van het turnen, stapt op bij de NOS. Hij betreurt uitlatingen die hij in het verleden maakte over gekwetste turnsters.

Hans van Zetten als commentator voor de NOS bij het olympische turntoernooi in Rio de Janeiro (2016).
Hans van Zetten als commentator voor de NOS bij het olympische turntoernooi in Rio de Janeiro (2016). Foto Robin Utrecht

Zijn commentaar terwijl Epke Zonderland zijn gouden medaille won op de Spelen van Londen in 2012 zal veel sportliefhebbers altijd bijblijven. Het werd zelfs de titel van zijn autobiografie, vol verhalen uit zijn turnleven. „Hij staat!”

Des te pijnlijker moet het zijn dat de gelauwerde turncommentator Hans van Zetten (72) nu zelf is gevallen.

Maandag werd bekend dat de commentator per direct afscheid neemt bij de NOS, waarvoor hij sinds 1986 als freelancer verslag deed van de turnsport. Aanleiding is de ophef die is ontstaan na publicaties in het blad Helden over zijn rol in een turnzaak in 2011, bij Pro Patria in Zoetermeer.

Van Zetten, erelid van deze club, heeft zich daarbij „ongepast en kwetsend” uitgelaten over jonge turnsters. „Voor de NOS waren die uitlatingen aanleiding om met Van Zetten aan tafel te gaan. In dat gesprek kondigde Van Zetten aan te stoppen als freelance-commentator.”

Zelfverkozen vertrek

Een zelfverkozen vertrek dus. Hoewel? De verklaring van Maarten Nooter, hoofdredacteur van Studio Sport, duidt erop dat Van Zetten de NOS misschien wel voor is geweest. „Het is verstandig dat Hans de conclusie trekt om te stoppen en ons niet met deze kwestie belast.”

De kwestie zou nooit zijn opgerakeld als er dit jaar geen turncrisis was losgebarsten. Als (ex-)turnsters en trainers deze zomer niet (opnieuw) uit de school waren geklapt, had Van Zetten in 2021 gewoon op de perstribune gezeten tijdens de Spelen van 2021, het laatste evenement dat hij zou verslaan, en was hij vermoedelijk niet herinnerd aan zijn rol bij een affaire van bijna tien jaar geleden.

Lees ook: 'Ik mocht pas de turnzaal in als ik onder de 50 kilo woog'

Mede door de veranderende tijdgeest (het spreekwoord over oude koeien gaat niet meer op), heeft de commentator nu toch verantwoording moeten afleggen voor zijn uitspraken uit het verleden.

Wat bleek: Van Zetten heeft zich rond 2012 nadrukkelijk ingespannen om de van wangedrag beschuldigde trainer Frank Louter uit de wind te houden. Louter, net als zijn collega Gerrit Beltman, werd door de turnsters Renske Endel, Suzanne Harmes, Gabriëlla Wammes en Verona van de Leur van kindermishandeling beticht in het blad Helden. De turnbond wilde hem daarop zijn licentie afnemen, wat kwaad bloed zette bij Van Zetten, die het vervolgens opnam voor de trainer van Pro Patria.

Het erelid vond het schandalig. In zijn ogen voerde voorzitter Jos Geukers van de turnbond een persoonlijke vendetta tegen Louter. Hij schreef een lange brief aan Geukers en moedigde Louter aan tot een rechtszaak tegen de KNGU. Allemaal op persoonlijke titel, zou hij later benadrukken, dus niet in zijn rol als sportcommentator.

„Uiteindelijk heeft Frank Louter de zaak gewonnen, want de bondsvoorzitter mocht geen slecht woord meer over Louter naar buiten brengen op straffe van een boete van 5.000 euro”, zei Van Zetten daar dit jaar over tijdens de publiciteitstournee van zijn boek. „Ook heeft Frank zijn trainerslicentie teruggekregen en doet hij weer heel goed werk in Oldenzaal waar hij jonge meisjes opleidt tot topturnsters. Mijn rechtvaardigheidsgevoel is zeer sterk.”

Rancune

De verhalen van de vier topturnsters? Rancune van een verloren generatie, aldus Van Zetten in diezelfde biografie. Zo zou Van de Leur haar verhaal hebben gedaan omdat „al die heisa goed is voor haar reputatie als pornoactrice. En Gabriëlla? Die loopt mee, een ongehuwde moeder zonder beroepsopleiding.”

Nu, een halfjaar later, is zijn toon veranderd. In de NOS-verklaring zegt Van Zetten dat zijn turnhart bloedt vanwege alle verhalen van jonge vrouwen over het grensoverschrijdende trainingsregime van hun turncoaches. „In het licht van deze actualiteit krijgen mijn oordelende uitlatingen uit 2012 nog meer lading. In retrospectief vind ik de zinnen hard en mogelijk kwetsend, en sowieso niet passend voor waar ik als oud-coach en bondscoach voor sta: heb altijd respect voor de turnsport, sporters en jury. Daarom richt ik mij allereerst tot Verona van de Leur, Suzanne Harmes en Gabriëlla Wammes. Ik heb jullie geweldige turnprestaties jarenlang op tv met veel passie van duiding voorzien. Miljoenen kijkers genoten mee. En dan verdienen jullie het zeker niet dat ik mij zo laatdunkend heb uitgelaten over jullie getuigenissen eind 2011. Voor die beschreven uitlatingen bied ik mijn oprechte verontschuldigingen aan.”