Freek Jansen: strateeg met radicale ideeën en grote invloed op Baudet

Profiel Freek Jansen (27) is het middelpunt van de rel binnen FVD. Hij zou extreem-rechtse jongeren naar de partij halen. Zijn invloed op Baudet is groot.

JFVD-voorzitter Freek Jansen tijdens een congres van Forum voor Democratie.
JFVD-voorzitter Freek Jansen tijdens een congres van Forum voor Democratie. Foto JEROEN JUMELET/ANP

Het was najaar 2018, vier maanden vóór de ‘Uil van Minerva’-speech van FVD-leider Thierry Baudet na zijn verkiezingsoverwinning in de Provinciale Staten. De partij was bij elkaar gekomen voor een congres in de RAI en Freek Jansen, naaste medewerker van Baudet en voorzitter van de jongerenclub van Forum voor Democratie JFVD, hield in tien minuten alvast zijn eigen verhaal over de ondergang van de westerse beschaving.

„Wij zijn”, zei hij, „slaaf gemaakt van een financieel systeem gebaseerd op schuld. Meer schuld dan geld. De massale migratie vervangt onze bevolking door mensen die onze cultuur niet delen. Netflix maakt onze bevolking tam en geïsoleerd. En het hele leven wordt opgeslokt door massaconsumptie.”

Baudet zou in zíjn speech gaan zeggen dat het al bijna te laat was om de westerse beschaving te redden. Het was „te elfder ure”. Freek Jansen zei in de RAI dat hij hoorde tot „de laatste generatie die nog de bloei van onze cultuur kunnen bewerkstelligen”. Als dat mislukte, had je alleen nog het „geïsoleerde individu”.

Baudet had het over universiteiten en journalisten die de „boreale wereld” ondermijnden. Jansen begon over „de wetenschap” die druk was met het ontdekken van „nieuwe identiteitsgroepen”. „Vroeger hadden we mannen en vrouwen. Nu hebben we transgenders en gender fluids en ze onderzoeken dan weer hoe ieder van die groepen vreselijk onderdrukt wordt door de boze blanke man.” Volgens Jansen was „de hele westerse wereld” daarmee „besmet”.

Zijn verhaal viel nauwelijks op. Freek Jansen was onbekend, er was ook nog niet heel veel aandacht voor dit soort ideeën in de partij. De overvolle zaal klapte, maar niet overdreven enthousiast. Misschien omdat hij de speech wat vlak uitsprak en steeds op zijn papier moest kijken.

Jansen zei ook nog dat er „niet heel veel” nodig was om „de bestaande orde omver te werpen”. En dat de tegenstanders met duizenden waren. „Maar wij zijn met miljoenen.”

Uit de provincie

De ruzies in FVD van afgelopen weekend draaien om hém. Als voorzitter van de JFVD zou Jansen op zijn minst te weinig doen tegen antisemitische en racistische berichten in appgroepen van de jongerenclub. Er zijn ook FVD’ers en oud-FVD’ers die denken dat juist hij extreem-rechtse jongeren naar de partij haalt. Prominente partijleden vinden dat Jansen moet vertrekken als nummer 7 op de kandidatenlijst voor de komende verkiezingen.

Freek Jansen, bijna 28 en geboren in het Gelderse dorp Oldebroek, geldt in FVD als een van de grootste vertrouwelingen van Thierry Baudet. Hij studeerde politicologie in Amsterdam, en kwam via Baudet bij de partij. „Hij was er ineens”, zegt een betrokkene. Jansen werd in het begin gezien als een jongen uit de provincie, die bijvoorbeeld van buitenlands eten weinig moest hebben. Partijgenoten vroegen hem soms: „Heb jij écht in Amsterdam gestudeerd, Freek?”

Hij bleek heel handig te zijn in het bedenken en uitvoeren van onlinecampagnes. In de partij staat Jansen bekend als vriendelijk en een harde werker. Maar ook als iemand die, hoe jong hij ook was, meteen veel invloed had op Baudets ideeën. In hun boek over Baudet, Mijn meningen zijn feiten, beschrijven de journalisten Mischa Cohen en Harm Ede Botje hoe Freek Jansen in oktober 2017 samen met de Nederlandse alt-right-beweging Erkenbrand een afspraak voor Baudet had geregeld met de Amerikaanse alt-right-ideoloog Jared Taylor.

In juni 2019, drie maanden ná Baudets speech op de avond van de Provinciale Statenverkiezingen, sprak Freek Jansen opnieuw een zaal toe, op een bijeenkomst van de JFVD, en deze keer viel het wel op. Jansen zei tegen de jongeren dat ze „als slaven” waren opgevoed. Want hoe kon je vrij zijn als je „niet kon zeggen wat je denkt” en „niet mag vechten voor wat dierbaar is”?

Hij had het over „de moraal van een zwakke bevolking en een bevolking die schaapachtig toekijkt hoe de gevestigde macht hen in de hoek drijft”. Het ging, zei hij ook, nu alleen nog maar om hulp geven aan „wat zwak is en hulp behoeft”. Hij had het over „een moraal die ons opslokt in een uitzichtloze, internationale woekereconomie die alle landen vangt in het gouden web van mondiale schuldsystemen”. En daar waren jongeren volgens Jansen het slachtoffer van. „Via de angst van de sociale isolatie dwingen ze ons tot het apathisch instemmen met onze eigen afschaffing.”

Jansen kwam zelfverzekerder over dan op het partijcongres. Hij had het over „het leger van lamgeslagen D66’ers” en mensen van wie de wil was „bedekt door Netflix en pornografie”. Het was aan hén, zei hij, om „de beschaving te redden”. Daar was „overwinningsdrang, en ja zelfs overheersingsdrang” voor nodig.

Het zaaltje met jongeren klapte en joelde.

Lees ook: Breuk dreigt binnen de top van FVD