Analyse

Breuk dreigt binnen de top van FVD

Ophef jongerenafdeling Ophef over extreem-rechtse uitingen van FVD-jongeren leidt tot een conflict binnen top.

De presentatie van de eerste tien kandidaten van Forum voor Democratie (FVD) voor de Tweede Kamerverkiezingen met kamerlid Theo Hiddema (l), voorzitter van de jongerenafdeling Freek Jansen (m) en FvD-leider Thierry Baudet (r).
De presentatie van de eerste tien kandidaten van Forum voor Democratie (FVD) voor de Tweede Kamerverkiezingen met kamerlid Theo Hiddema (l), voorzitter van de jongerenafdeling Freek Jansen (m) en FvD-leider Thierry Baudet (r). Foto Robin Utrecht

Een groep prominente leden van Forum voor Democratie stevent af op een breuk met partijleider Thierry Baudet. Ze dreigen met een scheuring als hij zich niet harder opstelt tegen de jongerenafdeling van de partij, de JFVD, en JFVD-voorzitter Freek Jansen. Baudet weigert dat, melden ingewijden uit de partij aan NRC.

Lees ook: ‘Jongeren FVD kregen promotie ondanks antisemitische uitingen’

Afgelopen week doken, via Het Parool en GeenStijl, opnieuw extreem-rechtse beelden en uitspraken op die door FVD-jongeren waren gedeeld in WhatsAppgroepen en op Instagram. Een aantal van hen heeft een actieve rol binnen de JFVD en FVD of maakte onlangs zelfs promotie – in één geval zelfs als medewerker van de Tweede Kamerfractie.

Dit voorjaar had het jongerenbestuur nog beterschap en een onderzoek beloofd. Toen waren ook al extremistische apps naar buiten gekomen. Drie leden werden geroyeerd. Maar vorige week bleek dat ook vijf van de leden die de misstanden hadden aangekaart door het bestuur uit de club zijn gegooid.

Prominente FVD’ers in alle rangen van de partij, onder wie senator Annabel Nanninga en Europarlementariër Rob Roos, zagen er hun grote angst in bevestigd: dat de jongerenafdeling van hun partij niet meer met een kleine ingreep te redden was. En dat JFVD-voorzitter Jansen, die ook werkzaam is als medewerker van de Tweede Kamerfractie én als nummer 7 op de kandidatenlijst voor de komende verkiezingen staat, niet de oplossing voor het probleem is – maar de belichaming ervan.

Afgelopen weekend barstte de bom. De critici, die hoopten op een grote schoonmaak bij de jongerenbeweging en liefst op een vertrek van Jansen, lazen zondagochtend tot hun verbazing dat het JFVD-bestuur alleen opnieuw onderzoek ging doen, uitgevoerd door FVD’ers. Wat Baudet betreft, was dat genoeg. „Uitstekend optreden”, twitterde hij. Verder bleef hij onbereikbaar voor commentaar.

„Nee, too little, too late”, brieste Nanninga op Twitter. Alleen een „volledige sanering” kon nog helpen, stelde ze. Roos zei dat hij liever zag dat „we in één keer echt schoon schip hadden gemaakt en de JFVD hadden opgedoekt” voor een doorstart. Een voor een sloten senatoren en Statenfracties zich bij hun uitspraken aan. Tweede Kamerlid Theo Hiddema had ook „een uitgesproken standpunt”, zei hij tegen de pers, maar wilde dat eerst intern bespreken.

‘Dan is het oorlog’

Dat het JFVD-bestuur later aankondigde tijdelijk terug te treden, nam de woede niet weg. „Is dat alles waar ze mee komen? Dan is het oorlog”, concludeerde een van de aanvoerders van het interne verzet daarna tegen NRC. „Iedereen kan zien dat dit een volslagen wassen neus is”, zei een ander, hooggeplaatst partijlid. „Een farce”.

Het gist al langer binnen FVD. Een deel van de partij stoort zich aan de sceptische partijkoers over het coronabeleid, aan onhandige tweets en mediaoptredens van Baudet en aan de grote rol van Jansen. Een aantal hooggeplaatste leden ziet hem het liefst uit beeld verdwijnen.

Lees ook: Door SP geroyeerde Olaf Kemerink wordt voorzitter jongerentak Rood

Maar Baudet weigert afstand van zijn medewerker te nemen: hij ziet hem juist als een van zijn vertrouwelingen. Het was Jansen die meeschreef aan de ‘boreale’ overwinningstoespraak die Baudet vorig jaar hield na de Provinciale Statenverkiezingen, en die samen met hem aanschoof bij een diner met de extreem-rechtse ideoloog Jared Taylor.

Als Freek Jansen weg moet, zo maakte Baudet dit weekend volgens meerdere leden duidelijk, ben ik ook weg. Dat dreigement schrikte een aantal critici af. Een ander deel zegt: Baudet weg? Dat moet dan maar.