Opinie

Jagen op pedo’s? Help ze liever op weg

Reclassering Wie werkelijk bezorgd is over kindermisbruik, moet niet op pedofielen jagen, maar ze juist ondersteunen, betoogt . Hij deed het zelf ook.

Buurtbewoners in Hengelo wilden in 2011 dat een bestuurslid van pedovereniging Martijn bij hun uit de straat verdween.
Buurtbewoners in Hengelo wilden in 2011 dat een bestuurslid van pedovereniging Martijn bij hun uit de straat verdween. Foto Joost van den Broek/de Volkskrant (c)

Tijdens de strafzaak tegen de voornamelijk minderjarige verdachten van de Arnhemse ‘pedojacht’, zullen we straks horen in hoeverre de social media en de corona-verveling een rol hebben gespeeld, maar vaststaat dat deze jongens in ieder geval geen goede voorbeelden hebben gekend. Volgens de politie zijn er alleen na de zomer al 250 incidenten geweest waarbij vooral volwassen mannen als ‘pedojagers’ hun prooi belaagden. Verkrachters en aanranders, daar moet je achteraan, is de teneur, zeker als ze aan onze kinderen zitten.

Als vader van een tienjarige zoon kwam ik destijds in de krant de foto tegen waarmee Joost van den Broek in 2012 de Zilveren Camera won. Daarop is te zien hoe boze burgers in Hengelo dreigend door de ramen van een bestuurslid van pedovereniging Martijn turen. Bij die foto dacht ik: zouden ze niet beter aan de andere kant van dit venster kunnen staan? Als je misbruik wilt voorkomen, kun je dan niet beter voor contact kiezen dan voor uitsluiting?

Kort daarna stuitte ik op een oproep van de reclassering die vrijwilligers zocht voor het zogenaamde Cosa-project. Dat regelt de begeleiding van pedoseksuelen die na hun gevangenisstraf terugkeren in de samenleving. Een sociaal isolement vergroot de kans dat daders in herhaling vallen. Een ‘buitencirkel’ van professionals als de wijkagent, de behandelaar en de reclasseringsmedewerker houdt daarom toezicht, een ‘binnencirkel’ van getrainde burgers gaat met grote regelmatig bij hen op bezoek. Zo moet worden voorkomen dat er nieuwe slachtoffers vallen. Ik dacht: dat wil ik proberen.

Pittige training

Ik heb daarna vijf jaar lang een afgestrafte pedoseksueel begeleid bij zijn terugkeer in de samenleving. Niet zonder een pittige training, verzorgd door Jules Mulder. Hij behandelde honderden zedendelinquenten en publiceerde vorig jaar het standaardwerk Pedofielen en misbruikplegers. Speciaal voor de ‘pedojagers’ zal ik de inhoud van zijn betoog in een paar zinnen samenvatten.

Lees ook het interview met Jules Mulder: Jaren tussen mannen met verboden gevoelens

Volgens Mulder is het een hardnekkig misverstand dat alle seksueel kindermisbruik wordt gepleegd door pedofielen. Naar schatting ‘slechts’ de helft van deze delicten wordt gepleegd door mannen met een pedofiele voorkeur. Een pedofiele voorkeur is dus wel een risicofactor, maar veel pedofielen kiezen voor een leven zonder seks met een kind, omdat het verkeerd, schadelijk en strafbaar is. De andere helft van het kindermisbruik wordt gepleegd door mannen met andere problemen, zoals seksverslaving of alcoholmisbruik.

De afgelopen tien jaar wordt veel onderzoek gedaan naar verschillen tussen pedofielen en ‘normalen’. Zo is er een aantal opvallende uiterlijke verschillen. Pedofiele mannen zijn volgens Mulder als groep aantoonbaar kleiner dan ‘normalen’ en minder intelligent. Dat zegt volgens hem niets over iedereen met die eigenschappen, maar wijst wel op een zekere kwetsbaarheid die wel eens aangeboren zou kunnen zijn. Maar als pedofilie is aangeboren, kan er dan nog sprake zijn van ‘schuld’ na kindermisbruik?

Het hebben van seksuele gevoelens is nooit slecht. Maar gedrag kan dat wél zijn

Het hebben van welke seksuele gevoelens dan ook, is volgens Mulder nóóit slecht en reden tot schuld. Maar gedrag wél. Nou is dat makkelijk gezegd. Als je verlangt naar seks met een kind en beseft daaraan nooit te mogen toegeven, is dat een pijnlijke realisatie, aldus Mulder.

Hij ziet daarom veel depressie en suïcidegedachten bij jonge pedofielen. De maatschappelijke veroordeling maakt het voor hen des te moeilijker om de pedofiele seksuele identiteit te accepteren. Mulder besluit daarom met een zin die bij mij is blijven hangen: Pedofielen verdienen veeleer steun dan veroordeling. „Geen medelijden, maar wel mededogen.”

Schuchtere veertiger

Dat is geen gemakkelijke mededeling voor een vader met een voor pedoseksuelen aantrekkelijk zoontje, maar uiteindelijk schudde ik de hand van een schuchtere veertiger. Hij is de eerste keer veroordeeld voor ontucht met twee minderjarige jongens. Daarna nog een keer voor het bezit van kinderporno. In mijn latere contacten ben ik deze pedoseksueel blijven zien als een kwetsbare en geestelijk beperkte man, die het wellicht met kinderen heeft aangelegd omdat hij een volwassen relatie eenvoudigweg niet aankan.

Ik heb hem de afgelopen jaren wel zien veranderen, juist door de steun die hij kreeg, naar iemand die zelfstandig kan wonen, zijn financiën en huishouden op orde heeft en beter situaties kan inschatten die een risico voor hem kunnen betekenen. Hij moet een vol en positief leven opbouwen. Dat houdt hem weg van kinderporno en kindermisbruik, al zal hij altijd pedofiel blijven. Het gaat erom of hij die seksualiteit onder controle heeft. Dat kan het beste in een stabiele sociale omgeving.

Natuurlijk maak ik mij zorgen of hij dat volhoudt, maar ik maak me méér druk over de verharding van het klimaat in Nederland. Pedojagers (alleen dit woord is al illustratief) die de achtervolging inzetten, vergroten niet de veiligheid, maar juist het risico op recidive.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.