‘Het is zo rustig dat ze mij niet meer kunnen gebruiken’

Arbeidsmarkt Het coronavirus is mild voor sommige bedrijfstakken, maar raakt andere juist keihard. Het verhaal van drie mensen die door de pandemie hun baan verloren.

Foto's Roger Cremers

De gevreesde tweede werkloosheidsgolf blijft vooralsnog uit. In oktober daalde de werkloosheid zelfs weer licht, voor de tweede maand op rij, van 4,4 naar 4,3 procent van de beroepsbevolking. Dat zijn 406.000 mensen zonder werk, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag.

Toch raakten vorige maand wél meer mensen hun baan kwijt. „Onder deze cijfers gaat veel dynamiek schuil”, zegt Rob Witjes, hoofd arbeidsmarktinformatie van het UWV. De uitkeringsinstantie zag vorige maand bijvoorbeeld 42.000 mensen de WW instromen. Dat was ruim 70 procent meer dan in de maand ervoor.

Maar er waren nóg meer mensen die vorige maand vanuit werkloosheid een nieuwe baan vonden. Daardoor daalde het aantal werklozen per saldo. „Dat is vooral te danken aan het stijgend aantal vacatures in het derde kwartaal”, zegt Witjes. Het aantal vacatures lag in september alweer bijna 8 procent hoger dan in juni, zo blijkt uit CBS-cijfers.

In oktober daalde het aantal vacatures wel licht, zag het UWV op internet. Die maand verzwaarde het kabinet de coronamaatregelen en moest de horeca weer sluiten. Maar deze daling valt mee, vergeleken met die in maart, zegt Witjes. „Toen zagen we een daling van 20 procent in één à twee weken. Het hele land was in paniek, de motor viel stil.”

Meer reorganisaties

Wel zijn de verschillen tussen sectoren nog groot, ziet Witjes. Horeca, luchtvaart en cultuursector hebben het zwaar – daar raakten veel mensen hun werk kwijt. Maar in het onderwijs, de IT, techniek en het openbaar bestuur wordt hard gezocht naar geschikt personeel, zegt hij. „Het CBS constateerde laatst dat de krapte op de arbeidsmarkt voorbij is. Dat is waar. Maar de mismatch is nog niet voorbij.”

Lees ook: De werkloosheid daalt nog, maar het optimisme is weg

Intussen kondigen veel bedrijven reorganisaties aan. Zuivelconcern Friesland-Campina schrapt zo’n duizend banen, maakte het vorige week bekend. En eind oktober bleek dat meer dan een op de drie bedrijven in de industriesector een reorganisatie gaat uitvoeren of dat al gedaan heeft. Maar het duurt vaak even voordat mensen dan écht hun baan verliezen.

Bij een reorganisatie hoort meestal een sociaal plan, dat met de vakbonden is afgesproken. Daarin wordt geregeld dat het personeelsbestand in de loop van een langere periode wordt teruggebracht, zodat mensen tijd hebben om alvast een nieuwe baan te zoeken. „Zij stromen dus in etappes de WW in”, zegt Witjes. Bij Friesland-Campina is dat bijvoorbeeld een periode van een jaar.

Ook wordt in een sociaal plan meestal begeleiding aangeboden bij de zoektocht naar nieuw werk. Witjes: „Hopelijk verzacht dat de pijn”.

Dylan de Vries (21): ‘Het is zo rustig dat ze mij niet meer kunnen gebruiken’

Foto Roger Cremers

Als er geen sprake was geweest van een pandemie, zat Dylan de Vries (21) uit Tiel nu waarschijnlijk in Vietnam. In januari begon hij voor één dag in de week bij Maritime Deck Machinery, een bedrijf in Barneveld met zes – nu vijf – werknemers dat dekkranen voor grote schepen ontwerpt, laat maken en verkoopt.

Vanaf het begin was het de bedoeling dat hij na een half jaar, zodra hij zijn opleiding tot verkoopmanager voltooid had, fulltime als internationaal vertegenwoordiger aan de slag zou gaan. Elke drie weken op reis, naar Noorwegen, Thailand en Dubai. „Eigenlijk overal naartoe”, zegt De Vries.

Maar vrij snel na het uitbreken van het coronavirus daalde het aantal opdrachten dat binnenkwam hard.

„Het bedrijf gaat niet failliet, maar het is wel zo rustig dat ze mij niet meer kunnen gebruiken”, vertelt De Vries. „Al in het voorjaar hoefde ik op een gegeven moment zelfs die acht uur niet meer te werken, al kreeg ik er wel netjes voor betaald.”

Hij zag de bui al hangen en besloot meer tijd te steken in zijn eigen bedrijf als gezondheidscoach. Dat werk had al langer zijn persoonlijke interesse en hij volgde ook al trainingen van ervaren coaches. Eerst besteedde hij maar vier uur per week aan zijn bedrijf, maar toen zijn parttimecontract in september werd ontbonden, ging hij fulltime aan de slag met zijn bedrijf. Met succes. Zijn klantenbestand groeide van 4 in januari naar 25 in november en ook zijn omzet vervijfvoudigde.

„Ik heb eigenlijk niet wakker gelegen van dat ontslag”, zegt De Vries. Hij woont nog bij z’n ouders, dus de huur betalen, is nooit een probleem geweest. Natuurlijk was het jammer dat zijn leven als reizende salesman niet door kon gaan, maar De Vries relativeert dat: „Het was zeker gaaf geweest, maar ik was sowieso van plan om ooit m’n eigen bedrijf te beginnen. Nu gebeurt dat tien jaar eerder dan gepland, dankzij corona.”

Stephanie Hulshoff (51): ‘Je wordt heel onzeker van zo’n ontslag’

Foto Roger Cremers

Na vijfenhalf jaar was het opeens voorbij voor Stephanie Hulshoff (51) uit Alkmaar. Begin juli was er op haar werk een bijeenkomst voor alle medewerkers waar bekend werd dat zes van hen per 1 oktober ontslagen zou worden: vanwege „tegenvallende resultaten” en „de onzekere toekomst door corona”. Marketing- en communicatiemedewerker Hulshoff was een van de ongelukkigen.

Hulshoff werkte voor een bedrijf uit Noord-Holland dat verpakkingsmachines voor groente en fruit maakt met ongeveer tachtig werknemers. Vooral distributeurs voor supermarkten maken van de machines gebruik en het bedrijf opereert veel in het buitenland. Maar reizen werd steeds moeilijker en het zakendoen dus ook. De verkoop van de machines in het buitenland is veel moeilijker geworden doordat verkoopmedewerkers veel minder makkelijk kunnen reizen.

„Natuurlijk was ik boos en teleurgesteld, al heeft de directie het netjes afgehandeld”, zegt Hulshoff nu. Direct na haar ontslag vroeg zij zich af of zij nu, op haar 51ste, nog wel nieuw werk kan vinden. „Je wordt heel onzeker van zo’n ontslag.”

Ondanks de slechte vooruitzichten stelde ze meteen meldingen voor vacatures in op LinkedIn en Indeed. Vanaf augustus begon ze druk te solliciteren op allerlei marketingfuncties. Onder andere bij een bedrijf dat elektrische fietsen maakt, een middelbare school, een automobielbedrijf, een strandpaviljoen en zelfs een reisbureau. Aanvankelijk ging dat goed, maar vanaf half oktober droogde het aantal vacatures langzaam op.

Haar twee dochters zijn net klaar met horecaopleidingen. De oudste (21) heeft nog werk in een hotel. Haar jongste dochter (19) zat in haar laatste studiejaar, liep stage bij een Amsterdams hotel en zou daar mogen blijven werken. Maar vanwege corona ging dat toch niet door. Hulshoff: „We zitten allemaal in de verkeerde tak.”

Hulshoff doet nu een cursus om haar kennis van Google Analytics bij te spijkeren. „Ik beschik wel over een breed netwerk, dus de stress valt nu nog mee. Ik hoop dat het goed komt, ik ga er vol tegenaan. Maar het moet niet te lang meer duren.”

Erdal Tuyluce (33): ‘Ik zet altijd geld apart, maar die reserves zijn intussen wel weg’

Foto Roger Cremers

Een vast contract, daar had Erdal Tuyluce (33) uit Hoorn zijn zinnen op gezet. Vijf jaar werkte Tuyluce als bagagemedewerker (koffers in- en uitladen) bij KLM, via een uitzendbureau. Hij solliciteerde meerdere keren op een vaste positie, maar werd telkens afgewezen. Hij bleef hangen in de flexpool van uitzendbureau Adecco.

Toen kwam corona en werd hij van de ene op de andere week opeens niet meer ingeroosterd. Tot september kreeg hij zijn loon doorbetaald dankzij de NOW-regeling, al kreeg hij aanvankelijk niet fulltime, maar voor slechts achttien uur uitbetaald. Nadat hij protest aantekende, werd dat 29 uur. „Daar kon ik wel van rondkomen”, zegt Tuyluce. „Ik deed veel minder boodschappen, ging er minder op uit en kocht nauwelijks meer nieuwe kleding of schoenen”.

Tot overmaat van ramp ging deze zomer zijn auto kapot en moest hij flink interen op zijn spaarrekening, waar gelukkig nog 8.000 euro op stond. „Ik zet altijd geld apart, maar mijn reserves zijn intussen wel verdwenen.”

Sinds maart heeft Tuyluce niet thuis „uit zijn neus zitten eten”, zoals hij het zelf zegt, maar is hij druk bezig geweest met werk zoeken. Met weinig succes: hij kon bijna niets vinden. Via zijn uitzendbureau kon hij een proefdag draaien bij Albert Heijn, maar vervolgens werd hij niet ingeroosterd.

Sinds september heeft Tuyluce eindelijk een baantje, ook weer via een uitzendbureau en op oproepbasis: auto’s poetsen en coaten. „Er is voorlopig genoeg werk”, zegt Tuyluce, „maar dat neemt wel langzaam af. Ik snap het wel dat mensen nu minder geld uitgeven aan de coating van hun auto.”

Hij wil koste wat kost voorkomen dat hij thuis komt te zitten. Natuurlijk, hij kreeg via het uitzendbureau tot september doorbetaald via de NOW en dat was fijn. Maar Tuyluce wil daar niet afhankelijk van zijn. Net zomin als van de WW: „Dat is echt de allerlaatste optie.”