Een nieuwe hobby: een recept voor geluk

Stimulans De mobiele telefoon uit, met je handen bezig zijn, resultaat zien van je werk – een hobby is rustgevend en belonend.

Foto Thomas Nondh Jansen

Het was elk jaar al een crime. Wat nú weer te geven? Dit jaar is het extra lastig. Want waar kan je iemand nu blij mee maken? Iets om samen te doen? Niet de optimale tijd. Een dinerbon? Idem. Iets voor in huis? De meeste huizen hebben ondertussen al een opknapbeurt gekregen dankzij alle ‘extra tijd’ die we sinds maart hebben gekregen. Een puzzel? Niet nóg een puzzel.

We hebben iets nodig dat ons stimuleert, iets om te maken, mee aan de slag te gaan, iets om trots op te zijn. Het beste cadeau dit jaar: een nieuwe hobby.

De behoefte aan een hobby is ten opzichte van een of twee generaties geleden groter geworden, ziet Ap Dijksterhuis, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen. „Werk is voor veel mensen steeds abstracter geworden”, zegt hij. Dat geldt natuurlijk niet voor iedereen, bakkers en timmermannen zien nog steeds wat ze doen. „Maar als je werk zich meer online afspeelt, is dat veel minder duidelijk.”

Het resultaat van ons werk is dus vaak minder zichtbaar en kan daardoor minder voldoening geven. Met een hobby, zegt Dijksterhuis, zie je wat je aan het doen bent. „Je wordt er beter in en ziet resultaat. Dat werkt rustgevend en belonend. Een recept voor geluk.” Hij juicht het dan ook toe dat meer mensen zich op een hobby storten. „De meeste mensen ervaren tegenwoordig zoveel stress. We hebben iets nodig om tot rust te komen, een hobby kan daarin iets betekenen.”

Een van de nieuwe hobby-ontdekkers is Pepijn Pest (32) uit Utrecht. Hij deed zichzelf begin dit jaar een hobby cadeau: foto’s ontwikkelen. In een oud schoolgebouw in Utrecht bouwde hij een donkere kamer waar het, als hij een rolletje op een spoel windt om in de ontwikkelvloeistof te dompelen, inderdaad aardedonker is. De rode lampen mogen pas weer aan als het rolletje gefixeerd en gespoeld is.

De meeste mensen ervaren zoveel stress. We hebben iets nodig om tot rust te komen

Ab Dijksterhuis hoogleraar sociale psychologie

Pest plakte alles zorgvuldig af, om alle licht buiten te houden. „Deze houten wand heb ik zelf gemaakt en met purschuim afgedicht”, vertelt hij. Voor de deur hangt een zwaar, rood fluwelen gordijn. „Van de kringloopwinkel om de hoek.”

Hij wilde de doka eigenlijk thuis in zijn badkamer bouwen, maar dat zag zijn vriendin niet zitten. „Eigenlijk is dit beter. Ik kom hier een of twee keer per week en blijf dan de hele dag”, zegt hij. Het is ontspanning, tot rust komen. „Je telefoon moet in je zak blijven, het licht moet uit. Je moet je focussen op de beelden, de chemicaliën, de tijd.” Het is bijna een meditatie-oefening: „Je bent hier los van de digitale wereld.”

Oubollig

Handwerken had – op breien na misschien – het afgelopen decennia een vrij oubollig imago. Haken, borduren, met de naaimachine aan de slag. Het klonk allemaal nogal tuttig en oude-mevrouwerig. Maar dat was vóór corona. Nu snakken we ernaar om met onze handen bezig te zijn.

En het hoeft niet tuttig te zijn. Neem quilten, waarbij kleine lapjes stof met verschillende printjes in een patroon aan elkaar worden genaaid. Kunstenaars gebruiken de techniek nu ook om er schilderijen mee te maken, opgebouwd uit duizenden lapjes stof. Wat het quilten gelijk hip en spannend maakt.

Kostuumontwerpster Bho Roosterman (46) was altijd al fan van borduren, maar herontdekte het toen ze in een rouwperiode zat. „Maar na een tijdje werd ik gek van al die patronen met bloemetjes en vogeltjes.” Voor een televisieprogramma was ze op pad met een cameravrouw die borduurwerkjes had met een mondje als afbeelding. „Gewoon, met een kruissteek.” Roosterman ging ermee aan de slag en begon ook met het borduren van borsten en billen. „Op de set zag Barry Atsma het en zei: ‘Daar moet je wat mee doen, die moet je gaan verkopen’.”

Zo begon ze haar bedrijf All She Ever Wanted. Haar erotische werkjes werden verkocht bij een pop-upstore en bij winkels die ook sekstoys verkopen. „Het liep als een trein, zeker toen ik workshops erbij ging doen. Toen kwamen de vrijgezellenfeestjes en stond ik opeens op Linda-festivals.”

Het grappige is, zegt ze, „dat ik vanuit mijn diepste ellende ben gaan borduren”. Er werd in die tijd tegen haar gezegd dat ze moest gaan mediteren, of op yoga, maar dat werkt niet voor haar. „Ik kijk graag porno en was bezig met mijn seksualiteit. Dat heb ik gecombineerd met borduren en dat bleek de perfecte uitlaatklep.”

Nu verkoopt ze ook pakketjes voor de thuisborduurder, met door haar ontworpen afbeeldingen. „Tijdens de eerste lockdown heb ik er zeshonderd van verkocht.” Vriendinnen borduren vaak samen, met een glas wijn erbij. „Het is fijn om iets in je handen te hebben tijdens een gesprek, of het nu over seks gaat of niet.”

Zo kunnen hobby’s op sociaal vlak iets toevoegen, zegt Ap Dijksterhuis. „Ik reken zelf whisky-proeven tot een van mijn hobby’s en zit in een whiskyclub, al tien jaar.” Eens per anderhalf jaar gaan ze samen naar Schotland. „Via de club zijn dierbare vriendschappen ontstaan.”

Gratis hobby-tutorials

De hobby heeft dus allerlei positieve effecten op ons welzijn en wint daarmee aan populariteit. Ironisch genoeg komt dat mede door internet. Er zijn tal van websites, waaronder Skillshare en Domestika waar je cursussen in van alles kunt volgen: tekenen, haken, hout bewerken, meubels ontwerpen, aquarelleren, macrameeën. Of zet met behulp van een online cursus je eerste stappen als tatoeëerder. De prijzen liggen tussen de 10 en 15 euro voor zo’n twaalf lessen.

Gratis hobby-tutorials op YouTube, de zogeheten do-it-yourself-filmpjes, worden en masse bekeken. En gemaakt. Tik je DIY in bij video’s, dan levert dat „ongeveer 1.100.000.000 resultaten” op, volgens de zoekmachine.

Het resultaat van een baan is vaak minder zichtbaar en kan minder voldoening geven

Tutorials zorgen ervoor dat een beginnend kledingmaker niet hoeft te klungelen om te ontdekken hoe een blinde rits ingezet moet worden. En wat gaat er precies in kimchi? Een Koreaanse moeder legt het je uit. Wel een moestuin willen, maar zelf geen tuin hebben? Kijk filmpjes over hoe je je eigen groenten kunt verbouwen op het balkon of in de keuken.

Hoewel de lessen op YouTube na een tijdje niet meer voldoen, zegt Pepijn Pest. „Bij de eerste stappen in het zelf ontwikkelen van foto’s heb ik veel op YouTube opgezocht. Maar al vrij snel had ik genoeg geleerd en had ik specifieke vragen over hoe ik iets moest oplossen. Dan kom je al gauw op forums terecht om te chatten met andere mensen die dit doen.”

Het fijne van zijn fotohobby vindt hij dat wat hij maakt, „alleen hier, in mijn doka, ligt. Het is nergens digitaal te vinden, hoe vaak komt dat nog voor?” De foto’s die hij maakt kunnen lukken, maar net zo goed mislukken, dat hoort erbij. „En als het niks is, hoeft niemand het te zien.”

Ook Roosterman onderschrijft die behoefte aan het tactiele. „Je kan uren series kijken op Netflix, maar op een gegeven moment ben je daar klaar mee. Porno borduren is meditatief, de voorstelling maakt dan eigenlijk niet uit.” Hoewel. „Het leukste is toch wel een grote piemel borduren. Mijn moeder zegt dan: ‘Ze zijn altijd zo groot.’ Maar dat is toch ook het leukste?”

Dat is het mooie, zegt Dijksterhuis. „Hobby’s zijn volledig subjectief. Het maakt niet uit wat je doet, als je het maar leuk vindt.”