Debutant Douglas Stuart wint Booker Prize

Literatuurprijs De belangrijkste Engelstalige literatuurprijs gaat naar de autobiografische roman Shuggie Bain. Voor de tweede keer in de geschiedenis wint een Schotse schrijver.

Douglas Stuart wint de Booker Prize met de „verbazingwekkende” autobiografische roman Shuggie Bain.

Douglas Stuart wint de Booker Prize met de „verbazingwekkende” autobiografische roman Shuggie Bain.

De Schots-Amerikaanse schrijver Douglas Stuart heeft de Booker Prize 2020 gewonnen met zijn roman Shuggie Bain. Dat werd donderdagavond bekendgemaakt tijdens een tv-uitzending en livestream van de BBC. Stuart (1976), die als modeontwerper werkt en onlangs met deze roman debuteerde, ontvangt de belangrijkste romanprijs van de Engelstalige wereld voor zijn „verbazingwekkende” roman, aldus de jury.

Douglas, die zijn roman baseerde op zijn bewogen jeugd in Glasgow, zei „volkomen verbluft” te zijn door de toekenning, maar memoreerde ook meteen dat hij pas de tweede Schotse winnaar van de Booker Prize is. „Dat betekent veel voor de stemmen en verhalen uit de arbeidersklasse.” Shuggie Bain vertelt het verhaal van een jongen die opgroeit met een aan drank verslaafde moeder en op mannen te valt, wat in zijn sociale omgeving voor een worsteling zorgt. „Het schrijven was enorm helend voor mij”, vertelde Stuart. „Ik denk dat van mannen van de Schotse westkust niet verwacht wordt dat ze erg goed hun gevoelens kunnen uiten of definiëren. Kunst bleek daar heel ontvankelijk voor.”

De Britse literatuurprijs, ter waarde van 50.000 pond (56.000 euro), is de belangrijkste literaire onderscheiding ter wereld, dankzij de grote uitstraling en reputatie van de prijs.

De roman van Stuart gold bij de Britse bookmakers als favoriet, al was het voor het laatst in 1997 dat het eerste werk van een schrijver de prijs won; toen won de Brits-Indiase schrijfster Arundhati Roy. In NRC roemde recensent Rob van Essen de roman als „intens, goed geschreven en tragisch”, al tekende hij ook aan dat de roman wel gaat „slepen, omdat de ellende maar blijft komen, ruim 400 pagina’s lang”.

Lees ook de Booker-voorbeschouwing van NRC: een bespreking en vergelijking van de zes genomineerden

Diverse shortlist

De Booker-jury baarde dit jaar opzien door grote namen te passeren, zoals Hilary Mantel (tweevoudig Booker-winnaar) en Ali Smith. Daarentegen kwam er een shortlist die grotendeels bestond uit onbekende auteurs. Vier van de zes kanshebbers waren debutanten, vijf van de zes leefden niet in het Verenigd Koninkrijk. De shortlist was wel de meest diverse lijst in de geschiedenis van de boekenprijs, op het gebied van etniciteit, sociaal-economische achtergrond en seksuele identiteit – vorig jaar won Bernardine Evaristo als eerste zwarte vrouw de prijs, dit jaar waren vier niet-witte auteurs genomineerd. Dat waren „geen bewuste keuzes”, zei de juryvoorzitter, oud-uitgever Margaret Busby, die simpelweg zei dat dit de beste boeken waren onder de 162 inzendingen.

De andere genomineerden waren Diane Cook (The New Wilderness), Tsitsi Dangarembga (This Mournable Body), Avni Doshi (Burnt Sugar), Maaza Mengiste (The Shadow King) en Brandon Taylor (Real Life). De vertaling van Shuggie Bain verschijnt begin 2021 bij uitgeverij Nieuw Amsterdam.