Opinie

Taal verraadt, pas jij maar op

Joyce Roodnat bekeek een documentaire over theatermaker Ruut Weissman, een nare man. Ze zag ook de nieuwe film met Sophia Loren, en daaruit blijkt dat neerkijken op vrouwen nergens voor nodig is.

Joyce Roodnat

‘Ben ik nog iets vergeten?” Ruut Weissman gelooft van niet. „Ja!”, wil ik roepen. „Je vergeet iets! Die actrices. Praat niet over jezelf, heb het over hén. Even maar. Toe nou!” Het zit er niet in. De kous is af en de film is uit. Ruut Weissman. De hoofdpersoon heet hij. Het is een opzienbarende documentaire van Judith de Leeuw, over de Amsterdamse theaterdocent en theaterregisseur tegen wie de beschuldigingen van seksuele intimidatie zo hoog opliepen dat hij werd geweerd van zijn eigen première.

De Leeuw fileert Weissman niet, ze brengt hem in kaart. Wat er gebeurd is, blijft vaag. Die verhoudingen met studentes hadden niet gemoeten, dat ziet hij schoorvoetend in. Maar de seksueel getinte opmerkingen waarmee hij volgens sommige actrices zijn regie kracht bijzette, komen niet aan de orde. Alleen het vreselijke „ga jij jezelf eerst maar even vingeren” wordt zijdelings gememoreerd. Het is of het besef ontbreekt dat vrouwen verbaal op hun sekse te grazen nemen, behalve ongepast en beschadigend, ook een kwestie is van een ongelijk speelveld. Vrouwen staan daar machteloos. Zeggen: als jij over mijn borsten begint, dan begin ik over die ongetwijfeld weke eikel van jou – het is er niet bij.

Enerverend is om te zien hoe Weissman, ook al wordt hij gefilmd, blijft intimideren, alles beter weten, in woede ontsteken en klef doen. Hij verzekert de regisseuse dat zij vroeger óók voor hem gevallen zou zijn – en ik denk: waarom moet je dat zo nodig zeggen? Waarom merk je niet dat ze er niet van gediend is? Waarom ga je maar door? Weet je niet dat taal verraadt?

Het is naar om aan te zien maar het is ook wat deze film bijzonder maakt. Want het is duidelijk: Weissman liegt niet. Hij doet altijd zo. Code: zo is Ruut nu eenmaal.

Lees ook de recensie van ‘La vita davanti a sé’

„Puttana”, smaalt Momo, een Senegalese immigrant van een jaar of twaalf, routineus over de bejaarde vrouw die hem nota bene opvangt: ‘hoer’. Het is het begin van de Netflixfilm La vita davanti a sé. Wie hem bekijkt, doet er goed aan de Engelse nasynchronisatie te vervangen door het originele Italiaans, want de hoofdrol is voor Sophia Loren, 86, en haar stem wil je niet missen. In deze geactualiseerde versie van het legendarische La vie devant soi (1977) speelt ze Madame Rosa. Niet knus zoals haar voorgangster Simone Signoret, Sophia Loren doet haar fier. En Momo reageert op haar zoals hij gewend is. Vrouwen tellen niet en oude hoeren zijn dubbel waardeloos. Noodgedwongen leert de jongen die oude hoer kennen. En dan houdt het schelden op. Niet omdat hij leerde hoe het hoort, maar omdat hij haar nu ziet staan, en zichzelf daarbij. Het is een tedere aanwijzing voor alle Weissmannen van deze wereld.