#Teamkaag – maar waar is D66?

Lijsttrekkerscampagne De campagne van D66 draait vooral om lijsttrekker Sigrid Kaag. De standpunten van de partij komen, in deze on-Nederlandse aanpak, nauwelijks voor.

Minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (D66) komt aan bij het Catshuis, voorafgaand aan het wekelijkse overleg.
Minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (D66) komt aan bij het Catshuis, voorafgaand aan het wekelijkse overleg. Phil Nijhuis / ANP

Van welke partij is Sigrid Kaag lijsttrekker? Naar een antwoord op die vraag is het even zoeken op haar campagnewebsite kieskaag.nl. Het logo van D66 is daar nergens te bekennen. De bekende groene kleur ook niet. Op de landingspagina valt de partijnaam alleen daar waar staat dat gebouwd wordt aan „een beweging” die van Kaag „de volgende minister-president van Nederland gaat maken met mensen binnen, maar vooral ook buiten D66”. Alleen in het privacystatement staat verder dat het D66 is die persoonsgegevens van bezoekers verwerkt.

Onder de hashtag #teamkaag is de partij begonnen aan een campagne die niet zozeer draait om D66, of om de standpunten van de partij, maar vooral om de persoon Kaag. Het gebeurt in Nederland vrijwel nooit dat een grote landelijke partij in de campagne zo de nadruk legt op de persoon van de lijsttrekker.

In het voorjaar van 2020, nog voordat Sigrid Kaag zich officieel kandidaat had gesteld als lijsttrekker, had D66 onderzoek laten doen naar haar bekendheid bij het grote publiek. In hoofdlijnen leverde dat twee conclusies op: Kaag is relatief onbekend en scoort op populariteit met name goed bij ouderen. Bij jongeren valt voor de partij dus nog veel te winnen. In de partij werd nagedacht over hoe Kaag kon werken aan herkenbaarheid en empathie, ze werd gezien als afstandelijk en elitair. Met die opdracht voert Kaag nu campagne.

Voor de Tweede Kamerverkiezingen wil Kaag gebruik maken van een grassrootscampagne, naar Amerikaans voorbeeld. Maar waar die normaal gekenmerkt wordt door initiatief van vrijwilligers en een gebrek aan centrale aansturing, is die er in deze campagne wel. Campagneleider Eva van Wijngaarden spreekt van „een blend van vrijwilligers en organisatiekracht”. De teksten op de website en op sociale media worden door vrijwilligers geschreven. „Die komen niet eerst langs D66.” Op de website staat dat de beweging is „ontstaan kort nadat Sigrid Kaag zich kandideerde”. Uit openbare gegevens blijkt dat de website al twee weken eerder werd geregistreerd.

Lees ook dit profiel van Sigrid Kaag: de ex-diplomaat die nog moet wennen aan Nederland

Tussen het campagnemateriaal stonden tot voor kort posters met foto’s van onder meer de Duitse bondskanselier Angela Merkel met de tekst: ‘Nu wij!’ en ‘#teamkaag’. In de partij werd erover gemopperd. Dat Merkel tegen het homohuwelijk had gestemd past niet bij D66, vonden sommigen. Volgens Van Wijngaarden is die kritiek niet de reden dat de posters inmiddels zijn verwijderd: „De regels schrijven voor dat foto’s niet zomaar als campagnemateriaal gebruikt mogen worden, dat wisten we niet.”

Bronnen in de partij spreken van een „interne cultuurclash” tussen de campagneleider van Kaag, die haar centraal wil stellen, en het campagneteam van D66, dat vindt dat de partij niet weggecijferd moet worden.

Lees ook dit interview met Kaag: ‘We komen in dit kabinet niet verder’

Bij de site horen pagina’s op Instagram en Facebook met foto’s en uitspraken van Kaag, die de wenkbrauwen in de partij doen fronsen: „Zijn we trots op de Lesbos-deal? Nee!” Met in de beschrijving dat het team „klaar is met privileged Lesbos-deals. Torentje, we komen eraan!” Op Instagram zijn ook de pagina’s Jong voor Kaag en Kaag Power te vinden, met quotes als: „Mijn man kan goed koken, ik niet, ik word zenuwachtig van dat gepruts. Hij doet alle financiën en logistiek, ik de ouderavonden en extra lessen.”

Bij het wetenschappelijk bureau van D66, de Mr. Hans van Mierlo Stichting, hopen ze op een inhoudelijkere campagne. Directeur Coen Brummer: „Mooi dat mensen zich inzetten voor een politieke campagne, maar laten we niet vergeten dat partijen zijn gebouwd op ideeën die het belang van personen overstijgen. Ik zie het liefst dat de verkiezingen uiteindelijk gaan over de vraag wie de beste plannen heeft in deze bizarre tijd.”