Mag een kind terugpesten?

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

Illustratie Martien ter Veen

Moeder: „Mijn dochter, die in groep 7 zit, doet het heel goed op school, heeft genoeg vrienden en vriendinnen en is in het algemeen zelfverzekerd. Maar toch heeft ze moeite met voor zichzelf opkomen. Ze is zich er bewust van, heeft eerder al een weerbaarheidscursus gehad en heeft haar eigen manier gevonden om situaties zelfstandig op te lossen. Zij negeert intimiderend of pesterig gedrag en zorgt dat het haar emotioneel niet raakt. Ze handelt in ieder geval op een intelligente manier. Dat lukt haar uitstekend maar niet altijd, vooral niet tegen mondige en fysieke kinderen. Recentelijk wordt ze dagelijks door dezelfde klasgenoot geïntimideerd op momenten dat de leerkracht niet kijkt. We zijn betrokken ouders, we praten met onze dochter, ze vertelt wat er speelt en, als het nodig is, gaan we in gesprek met de leerkracht. Maar als de ‘intelligente’ manier van handelen niet helpt, mag ik mijn kind adviseren in de ‘taal’ van die klasgenoot een sterke antwoord te geven en fysiek te handelen, zoals terug duwen, terug krassen in haar schriftje, etc.?”

Naam is bij de redactie bekend. (Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen.) Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Dochter aanraden weg te lopen

Ron Scholte: „Ik zou nooit aanraden het gedrag van de dader te kopiëren. We kennen de succesverhalen van slachtoffers die hun pestkop op een dag een flinke klap verkopen, waardoor het pesten meteen is afgelopen. Dat succes is niet voor iedereen weggelegd. Als je een kop kleiner bent, is het bijvoorbeeld al niet handig. Als dergelijk gedrag niet de stijl van uw dochter is, is ze er mogelijk niet bekwaam genoeg in om als overwinnaar uit de bus te komen. Dan bestaat de kans dat ze wordt uitgelachen, of het pestgedrag verder escaleert. Het pesten negeren heeft als risico dat de pestkop er een schepje bovenop gaat doen.

„Ik zou uw dochter aanraden om weg te lopen, en het de leerkracht te vertellen. Die kan vervolgens met de klas praten over de juiste reactie. Een pestkop wordt gevoed door aandacht voor zijn gedrag. Zolang het gesanctioneerd wordt door omstanders, blijft het in stand. Als in de klas wordt afgesproken dat iedereen ingrijpt zodra de pestkop begint, of hun rug naar de dader toedraait, wordt het niet langer bekrachtigd. Uiteindelijk is de school verantwoordelijkheid voor de veiligheid in de klas.”

Versterk de eigen stijl van uw kind

Marga Akkerman: „U kunt dit dilemma bespreken met uw dochter. Ze weet zelf waar haar kracht ligt: zou ze zelf graag een klap uitdelen? We willen onze kinderen leren zich te handhaven als ze geïntimideerd worden. Ik pleit voor versterking van de eigen stijl van het kind, dat vergroot het zelfvertrouwen. En die is in het geval van uw dochter om er met behulp van haar verstand uit te komen.

„Hetzelfde terugdoen wordt vaak gezien als een effectieve aanpak maar het is de vraag of uw kind met overtuigingskracht een duw terug kan geven als dat haar stijl niet is. Als uw dochter zich zekerder voelt, wordt de invloed van de intimidatie minder. Een fysieke oplossing heeft bovendien niet de voorkeur, en kan escalerend werken.

„Uw dochter zou ook aan de pestkop kunnen vragen: waarom doe je eigenlijk zo tegen mij? Misschien zijn de intimidaties erop gericht om contact uit te lokken, uit nieuwsgierigheid: wie ben jij nou eigenlijk? Durf je wat terug te doen?

„Schakel de leerkracht in, de pestkop heeft les in sociaal gedrag nodig. Dat een leerkracht het pestgedrag zelf niet ziet, is nooit een reden om het pesten dan maar niet aan te pakken.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.