Analyse

OMT denkt aan versoepeling Kerst, het kabinet wacht nog af

Coronabestrijding Het kabinet draait de extra maatregelen van de afgelopen twee weken terug. Over versoepelingen vóór half januari is het kabinet nog voorzichtig. Het OMT adviseert om zes gasten toe te staan bij Kerst.

Premier Mark Rutte en Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) geven een toelichting op de coronamaatregelen in Nederland.
Premier Mark Rutte en Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) geven een toelichting op de coronamaatregelen in Nederland. Bart Maat / ANP

Dalende besmettingscijfers, tal van locaties die weer opengaan en hoopvolle berichten over vaccins. Het hadden de ingrediënten kunnen zijn van een coronapersconferentie vol optimisme. Maar in plaats daarvan waren premier Mark Rutte (VVD) en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) dinsdag juist voorzichtig. „De trend is dalend, maar de cijfers zijn nog te hoog”, zei Rutte, en daarom durft het kabinet nog niet vooruit te lopen op wat er weer extra kan tijdens de kerstdagen en daarna.

Lees ook: Wat mag er weer wél?

Zoals verwacht draait het kabinet de extra maatregelen van de afgelopen twee weken terug. Locaties als musea, bioscopen en bibliotheken kunnen daarom donderdag weer open, het maximaal aantal mensen waarmee je binnen en buiten mag zijn gaat weer iets omhoog.

Rutte moest toegeven dat het nog onduidelijk is of dit extra pakket de daling van het aantal besmettingen heeft versneld. „Maar dat mag je wel verwachten”, zei de premier, die benadrukte dat het kabinet had beloofd dat deze maatregelen na twee weken automatisch zouden vervallen.

Daling stagneert

Een beetje opmerkelijk is het wel, want de weekcijfers van het RIVM lieten dinsdag juist zien dat de snelheid alweer uit de daling is. Dat de afname van het aantal besmettingen stagneert, maakt dat het kabinet minder concreet kon worden over de decembermaand dan gehoopt.

Premier Rutte stelde eerder in de Tweede Kamer dat hij voorafgaand aan serieuze versoepelingen terug wil naar het laagste waarschuwingsniveau op de ‘routekaart’, van vijftig positieve tests per honderdduizend inwoners binnen zeven dagen. Op dit moment ligt dat aantal landelijk ruim boven de tweehonderd. Geen enkele GGD-regio zit nu in die laagste categorie.

De uitbraak moet dus nog fors verder krimpen voor de gedeeltelijke lockdown (de horecasluiting en de beperkingen in de amateursport) afgebouwd kan worden.

Minister De Jonge zei dat uit berekeningen blijkt dat het wel tot half januari kan duren voordat Nederland weer op het niveau ‘waakzaam’ – minder dan 1.200 besmettingen per dag – zit. Toch hoopt het kabinet dat er over drie weken genoeg duidelijkheid is om rond de kerstdagen al wel lichte versoepelingen door te voeren. Dan moet het aantal besmettingen in elk geval onder de 3.600 per dag liggen. „Juist dit jaar willen we tijdens de donkere dagen wat extra aandacht voor elkaar. Dan helpt het enorm als de kersttafel net iets groter is.”

De Jonge wilde nog niet speculeren hoeveel mensen thuis met Kerst mogen ontvangen. Het Outbreak Management Team suggereert in een advies aan het kabinet dat mensen tijdens de feestdagen maximaal zes gasten thuis mogen ontvangen. De Jonge waarschuwde dat versoepelingen vooral niet te snel moeten gaan, zoals in de zomer gebeurde. „We moeten zorgen dat we onszelf met de Kerst geen derde golf cadeau doen.”

Vaccinweigeraars

Over de komst van verschillende coronavaccins sprak het kabinet hoopvol. Vaccins zijn de beste manier om groepsimmuniteit op te bouwen en van de maatregelen af te komen, stelde De Jonge. Hij herhaalde zijn ambitie om „in de eerste maanden van 2021” met vaccineren te willen beginnen.

Maar uit onderzoek van I&O Research bleek dinsdag dat het aantal Nederlanders dat geen coronavaccin wil halen de laatste maanden juist is gegroeid. Nog maar 60 procent wil zich „zeker of waarschijnlijk” inenten, tegenover 73 procent in juni. De groeiende groep vaccinweigeraars wantrouwt de snelle productie van de vaccins en vreest bijwerkingen.

De Jonge zei dat het toetsingsproces sneller gaat, maar dat de veiligheid „een absolute voorwaarde” blijft. De minister hoopt de sceptici te overtuigen. „U zult ons alle dagen van de week horen over hoe belangrijk het is, omdat het de effectiefste methode is om het virus te verslaan.”