Artsen steken stokje voor coronaplasma: ‘eerst onderzoek’

Wetenschappelijk onderzoek Minister De Jonge wilde beginnen met het toedienen van plasma met corona-antistoffen aan kwetsbare patiënten. De plannen zijn onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd, zeggen experts.

Minister Hugo de Jonge vorige week op bezoek bij Sanquin. Hij kondigde aan te willen beginnen met het toedienen van plasma met corona-antistoffen bij kwetsbare mensen. Experts vinden dat nog te vroeg.
Minister Hugo de Jonge vorige week op bezoek bij Sanquin. Hij kondigde aan te willen beginnen met het toedienen van plasma met corona-antistoffen bij kwetsbare mensen. Experts vinden dat nog te vroeg. Foto Evert Elzinga/ANP

Er wordt voorlopig geen plasma verrijkt met corona-antistoffen toegediend aan kwetsbare patiënten. Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) had vorige week aangekondigd daarmee te willen beginnen om de weerstand van onder andere kankerpatiënten te verhogen. Medisch specialisten vinden dat de plannen onvoldoende wetenschappelijk zijn onderbouwd.

Het is onbekend of het plasma patiënten echt beschermt, welke patienten er precies bij gebaat zouden zijn en of het bijwerkingen geeft, schrijft longarts Leon van den Toorn, voorzitter van de wetenschappelijke vereniging van longartsen (NVALT) én voorzitter van het expertiseteam ‘Behandeling van Covid’ bij de Federatie van Medisch Specialisten, aan zijn leden.

Hugo de Jonge schreef vorige week dat Sanquin Bloedbank een ‘medicijn’ van plasma met antistoffen tegen het coronavirus kan gaan „inzetten”. De werkgroep van VWS en Sanquin die het plasma-plan had opgesteld, had pas kort vóór die aankondiging advies ingewonnen bij het expertiseteam ‘Behandeling van Covid’, waar verschillende specialisten in zitten.

Lees ook: Bloedbank Sanquin wil ook homo’s plasma laten doneren

Van den Toorn: „Toen wij die plannen gingen bekijken, zagen we dat er vooralsnog geen wetenschappelijke onderbouwing is of het plasma werkt en of het bijwerkingen geeft. Dat moet eerst onderzocht worden. Het gaat om patiënten met een lage weerstand, zoals kankerpatiënten.”

Het ministerie had het goede nieuws toen al verspreid. Daardoor vragen patiënten nu aan hun dokter of dat plasma iets voor hen is, zegt Van den Toorn.

Bezwaren

Zondagavond heeft het expertiseteam alsnog alle bezwaren besproken met de werkgroep. Komende weken wordt eerst gekeken naar de mogelijkheden van wetenschappelijk onderzoek. Ook zullen onder meer de wetenschappelijke verenigingen van longartsen, internisten, internist-infectiologen en klinisch geriaters het document becommentariëren en uiteindelijk, als iedereen akkoord is, autoriseren. Op dat moment wordt besloten of het plasma, in afwachting van studieresultaten, al ingezet kan worden. „Goede voorlichting aan arts en patiënt is daarbij van het grootste belang”, zegt Van den Toorn.

Sanquin heeft 4.000 doses plasma met antistoffen tegen het coronavirus geproduceerd. Coronapatiënten hebben daarvoor plasma gedoneerd. Dat blijft de komende weken op de plank. Van den Toorn: „Natuurlijk wil iedereen spoedig goede behandeling voor coronapatiënten. Maar we moeten wel de balans behouden tussen snelheid, zorgvuldigheid en veiligheid.”

Het ministerie van VWS zegt in een reactie dat het plasma op zichzelf veilig is, maar dat er inderdaad eerst onderzocht moet worden of het werkt. De werkgroep werkt nu met de artsen samen. „We willen dat het breed wordt gedragen.”

Aanvulling (17 november 2020): Dit artikel is aangevuld met de reactie van het ministerie van VWS.