Slechte maand voor fondsen, pensioenkorting komt dichtbij

Pensioen Voor miljoenen Nederlanders komt een pensioenverlaging dichterbij. De vier grootste fondsen zagen hun financiële situatie vorige maand verslechteren.

Pensioenreus ABP zag zijn dekkingsgraad in oktober dalen.
Pensioenreus ABP zag zijn dekkingsgraad in oktober dalen. Foto Marcel van Hoorn/ANP

De financiële situatie van de vier grootste pensioenfondsen is in oktober licht verslechterd. Daardoor is de kans gestegen dat de pensioenen van miljoenen Nederlanders volgend jaar verlaagd moeten worden.

De grootste pensioenfondsen, ABP (voor overheid en onderwijs) en PFZW (zorg en welzijn), hadden eind oktober ongeveer 13 procent te weinig vermogen om alle toekomstige pensioenen te kunnen garanderen. Eind september kwamen ze zo’n 12 procent tekort. Samen beheren zij bijna zes miljoen pensioenen.

Eind december mogen de fondsen hooguit 10 procent te weinig geld in kas hebben. Hun zogeheten dekkingsgraad is dan 90 procent. Wie onder die grens eindigt, moet volgend jaar alle uitkeringen van gepensioneerden en alle opgebouwde pensioenaanspraken van werknemers verlagen.

De metaalfondsen PMT en PME zitten nog boven deze cruciale grens, maar zijn daar in oktober wel dichterbij gekomen. De dekkingsgraad van PMT is 91,2 procent, die van PME 92,6 procent. Zij beheren samen zo’n twee miljoen pensioenen.

Lees ook: Waarom er steeds pensioenverlaging dreigt in het ‘beste stelsel ter wereld’

De pensioenfondsen hadden vooral last van een sterke rentedaling. Als de rente daalt, moet een fonds ervan uitgaan dat zijn vermogen langzamer aangroeit. Dus moet het voortaan meer geld in kas hebben om financieel gezond te blijven.

Opleving in november

Tot oktober krabbelden de dekkingsgraden juist langzaam op, na een diepe val in februari en maart. Toen kelderden de beurskoersen en de rente door onrust op de oliemarkt en de snelle wereldwijde uitbraak van het coronavirus.

Tot nu toe is november weer een goede maand voor de pensioenfondsen. Begin vorige week beleefden de rente en de aandelenkoersen een flinke opleving, door de verkiezingswinst van Joe Biden bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen en positief nieuws over testresultaten van een coronavaccin van Pifzer en Biontech.

Maandag volgde opnieuw positief nieuws, deze keer over het coronavaccin van farmaceut Moderna, dat ook zeer effectief lijkt te zijn. Dat leidde tot een verdere opleving van de beurskoersen.

Dit optimisme op de financiële markten zou de dreigende verlagingen wel eens kunnen afwenden, blijkt uit een berekening die pensioenadviesbureau Aon maandag maakte.

Voor een gemiddeld pensioenfonds leiden de recente beleggingswinst en rentestijging tot een stijging van ongeveer 5 procentpunt van de dekkingsgraad, zei Corine Reedijk van Aon tegen vakblad PensioenPro. Dat is ruim voldoende voor ABP en PFZW, die al uit de gevarenzone zijn bij een stijging van zo’n 3 procentpunt.

Maar het is nog geen eind december. De financiële markten kunnen de komende zeven weken nog reageren op de economische gevolgen van de tweede coronagolf. Ook is er nog veel onzekerheid over de naderende Brexit. De komende anderhalve maand blijven daarom nog spannend voor pensioenfondsen, werknemers en gepensioneerden.