De hakjes van Memphis

Wilfried de Jong

In de rust van de voetbalwedstrijd zat Rafael van der Vaart van opwinding te wippen op zijn televisiekruk. De oud-international wilde nu eens niet met zijn zeis een paar koppen snellen van spelers van het Nederlands elftal. Nee, Rafael ging een compliment uitdelen.

„Ik geniet van Memphis. Die hakkies, die functionele hakkies!”

Frank de Boer hoopte vooraf dat zijn spelers in het duel met Bosnië-Herzegovina vooral veel zouden bewegen zonder bal. Het zal wel, moet Memphis gedacht hebben. Is er iemand die een voetballer na een wedstrijd bewondert om lopen zonder bal? Uiteindelijk word je pas gedenkwaardig mét bal.

Lang niet alle hakjes hebben nut. Net als de panna, het door de benen spelen van je tegenstander. Het is vaker bedoeld om uit te sloven of te vernederen dan dat zo’n actie het spel bevordert. Bij mijn weten staan hakjes ook niet in boeken over voetbaltechniek. Een jeugdtrainer moet zijn pupillen eerst leren hoe je een bal schiet met binnenkant schoen of de wreef.

Op straat gelden andere wetten. Daar zijn trucjes onontbeerlijk om je in de kleine ruimte op de harde ondergrond langs de tegenstander te wurmen. Een panna is daar soms meer waard dan een doelpunt.

In december 2019 scheurde Memphis de voorste kruisband van zijn linkerknie. Tijdens de revalidatie deed de aanvaller van Lyon en het Nederlands elftal de artsen versteld staan van zijn snelle herstel. Het ging sommigen zelfs te snel. Ze twijfelden bovendien of de knie van Memphis de explosieve bewegingen en wendingen in de toekomst nog aankonden.

Het antwoord is ‘ja’. De vier hakjes van Memphis tijdens het duel met Bosnië-Herzegovina lukten zonder pijn en moeite en ze waren allemaal de beste oplossing op dat moment.

„Achter het standbeen langs. En niet bedoeld voor de bühne”, zei televisiecommentator Jeroen Elshoff.

In de vertraging was te zien hoeveel druk er op dat standbeen stond. Het zware lijf van Memphis stond aanvankelijk nog op twee voeten, net buiten het strafschopgebied. Verdediger Darko Todorovic versperde de weg naar het doel. Memphis zag hoe een medespeler achter hem langs liep: daar moest de bal naartoe.

Het linkerbeen van Memphis werd standbeen, zijn hele lichaamsgewicht drukte op de ooit zo geteisterde knie. Met de zwevende rechtervoet sleepte hij de bal soepel achterlangs naar Wijndal. Als bij-effect stond Todorovic voor schut maar daar was het Memphis allemaal niet om te doen. Hij speelde een teamgenoot vrij.

Later maakte Memphis nog zo’n hakje. Weer met zo’n beweging achterlangs. Weer tegenover Todorovic. De verdediger kon het niet hebben. Hij deed een pas naar voren en plantte zijn noppen op de voet van Memphis.

De woede van Todorovic was niet terecht. Dit was tot twee keer toe het beste wat Memphis kon doen. De aanvaller van Nederland mag dan soms een uitslover zijn, dit waren met recht zeer ‘functionele hakkies’.

Wilfried de Jong is schrijver en programmamaker.