Recensie

Recensie Boeken

Slecht nieuws voor fans van Jack Reacher

Thriller Lee Child verkocht miljoenen boeken met zijn thriller-serie over oud-militair Jack Reacher. Nu hij met pensioen is, heeft hij de serie overgedragen aan zijn broer. Met desastreus resultaat.

Slecht nieuws voor de miljoenen Jack Reacher-fans. Hun held, een boomlange dakloze Amerikaanse oud-militair die met zijn intelligentie en spierkracht onrecht bestreed, is niet meer. Sinds 1997 stond Reacher met zijn avonturen elk najaar, 24 boeken lang, garant voor puur plezier. Maar zijn schepper, Lee Child, pseudoniem van Jim Grant (1954), is met pensioen gegaan.

Jarenlang overwoog de Britse thrillerschrijver om zijn vaste hoofdpersoon te vermoorden, vertelde hij in januari in een vraaggesprek met The Times. Maar bij nader inzien leek de dood van Reacher hem „verraad aan de vele loyale fans”. Child vroeg zijn veertien jaar jongere broer Andrew Grant zich over zijn hoofdpersoon te onfermen. De 25ste Jack Reacher-thriller, De wachtpost, is gepubliceerd onder hun beider naam: Lee Child en Andrew Child. Maar het is evident dat de jongste van de twee, eerder onder eigen naam auteur van negen thrillers, het werk heeft gedaan.

Met desastreus resultaat. Van een zwijgzame, geestige en gevoelvolle testosteronbom, die niets moest hebben van het digitale tijdperk, is Jack Reacher veranderd in een humorloze vechtersbaas die tegenstanders de oren van het hoofd kletst voor hij hun strottenhoofd verbrijzeld. Hij loopt opeens ook met een telefoon op zak en blijkt zelfs verstand te hebben gekregen van computers. In vele opzichten is hij geen schim meer van de man waarmee Hella Haase, Haruki Murakami en miljoenen andere fans zich decennialang verpoosden.

De plot van de 25ste Reacher-avontuur stelt eveneens teleur. Lee Child hield het doorgaans overzichtelijk en verwerkte vaak actuele onderwerpen in zijn boeken. De wachtpost daarentegen bevat een nauwelijks na te vertellen spinnenweb van digitale intriges. Russen proberen met een cyber-attack Amerikaanse verkiezingen te beïnvloeden en Amerikaanse neo-nazi’s willen de Reichsparteitage van de jaren dertig in Neurenberg nieuw leven inblazen, compleet met een eigen kathedraal van licht.

Lee Child is nog niet helemaal met pensioen. Als co-producer is hij betrokken bij een televisie-serie over Reacher voor Amazon. De boekenreeks laat hij over aan zijn broer. Reacher is een kip met gouden eieren: alleen van de Nederlandse vertalingen zijn de afgelopen tien jaar al ruim een miljoen exemplaren verkocht. Wereldwijd staat de teller ver boven de 100 miljoen.

Succesvolle thrillerreeksen zijn vaker door anderen voortgezet. David Lagercrantz gaf de personages van Stieg Larsson een tweede leven, en in Nederland deed Simon de Waal hetzelfde met inspecteur De Cock van Appie Baantjer. Maar Jim Grant heeft zijn Reacher-erfenis bij leven al overdragen. Aan een auteur die over niet de helft van zijn talent beschikt. Dat voelt toch anders. Bijna als verraad.