Groeiende angst voor ‘pedojacht’ onder pedofielen

Geweld De samenleving lijkt steeds minder moeite te hebben met de ‘jacht’ op pedofielen, stellen deelnemers aan een anonieme chat.

Herdenkingsplek voor de 73-jarige man uit Arnhem die volgens het OM vorige maand slachtoffer werd van pedojagers.

Foto Sem van der Wal/ANP

‘Ben Kirssen’, 50+, valt op jongens van tussen 11 en 15 jaar „met uitschieters naar boven en beneden”. ‘B.’, 40-, heeft een voorkeur voor meisjes van tussen 6 en 12 en „in mindere mate jongens tussen 8 en 14”. Hij is daarin „redelijk exclusief”. ‘Gabriël Levi’, 35+, valt op meisjes van rond de 10 en 14.

De donderdagavondchat op Pedofilie.nl begint altijd met een voorstelronde die zowel opmerkelijk expliciet als nogal vaag is – de deelnemers vertellen onomwonden op welke leeftijd ze vallen, maar gebruiken een pseudoniem en zeggen niet precies hoe oud ze zelf zijn. Op even dinsdagen, oneven donderdagen en de eerste zondag van de maand praten mensen hier met elkaar over hun gevoelens, en de worsteling daarmee. Ze vallen op kinderen maar brengen hun verlangens naar eigen zeggen niet in praktijk en vinden niet dat seks met kinderen legaal zou moeten zijn. ‘Jan Zonmeer’ spreekt van „anti-contactpedofielen”.

In de chatsessies, die gemodereerd worden door vrijwilligers en waarin vaak ook therapeuten of andere zorgprofessionals meepraten, staat steeds een ander thema centraal: verdriet, verleidingen, depressies, leven met een geheim. Meestal doen er zo’n 15 tot 25 mensen actief mee aan de chat. De laatste weken draaien de gesprekken vaak op hetzelfde onderwerp uit: de angst voor ontmaskering en een daaropvolgende ‘pedojacht’.

Ex-gedetineerde

Op Facebook zijn dit jaar nieuwe groepen opgericht, zoals PedofielenJagersNederland! en Pedofielontmaskerd.nl, waarin leden worden aangespoord op jacht te gaan naar pedofielen. Inmiddels hebben ze samen tienduizenden leden. Pedofielontmaskerd.nl is opgericht door een ex-gedetineerde die iets terug wil doen voor de maatschappij, schrijft hij in een bericht op zijn pagina.

Lees ook: 73-jarige Arnhemmer overleden na pedojacht

In chatboxen of op datingapps doen sommige ‘jagers’ zich voor als minderjarigen, vaak een vijftienjarig meisje, en proberen ze hun ‘prooi’ over te halen om af te spreken. Als het tot een afspraak komt, wordt de vermeende kindermisbruiker gefilmd en ondervraagd over zijn motieven. In andere gevallen dwingen de jagers hem naar de politie te gaan en zichzelf aan te geven. Filmpjes en de chatgesprekken die eraan vooraf gaan, worden op Facebook geplaatst. De politie raadt af dit soort vallen te zetten; mensen moeten niet voor eigen rechter spelen. Vrijdag deden politie en OM een nieuwe oproep om ‘pedojagen’ te stoppen, de afgelopen maanden zijn er volgens het OM 250 incidenten geweest waarbij ‘jagers’ betrokken waren.

Meermaals liepen de ontmoetingen uit op geweld. Een 73-jarige Arnhemmer overleed twee weken geleden na een aanval van jongeren die hem ermee wilden confronteren dat hij met een minderjarige af wilde spreken. Volgens het Openbaar Ministerie is de man het slachtoffer van „pedojacht”.

„Eigen schuld”, reageert een lid van de groep PedoJagersNederland! op het bericht dat erover wordt gedeeld. Een ander: „Weer een pedo minder.” En: „Als het daadwerkelijk een pedo was heb ik er naar mijn mening geen moeite mee.”

Lees ook: ‘Waarom wilt u seks met een minderjarige?’

In reactie op de oprichting van de politieke partij PNVD (Partij voor Naastenliefde, Vrijheid en Diversiteit) die seks met kinderen wil legaliseren, was er in oktober een demonstratie tegen pedofilie in Utrecht. „Als pedofilie valt onder seksualiteit, dan valt het begraven van pedofielen onder tuinieren”, stond op een spandoek. Op 29 november is er opnieuw een demonstratie, dit keer in Amsterdam, volgens de digitale flyer „tegen de acceptatie en normalisering van pedofilie”.

De elite

Bij de demonstratie in Utrecht waren ook aanhangers van de samenzweringsbeweging QAnon, die er onder meer van uitgaat dat ‘de elite’ structureel kinderen misbruikt. Arda Gerkens, directeur van Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM), ziet in toenemende mate „allerlei conspiracy theorieën” over banden tussen pedofielen en politici in haar mailbox voorbijkomen. „Bekende politici zouden deel uitmaken van een satanisch kindermisbruiknetwerk.”

„Die pedojager-figuren zijn er al heel lang”, zegt ‘Gabriël Levi’ in de donderdagavondchat. „Maar nu met corona, QAnon en dan het geprovoceer van de PNVD als de olie op het vuur, is het veel erger. Ze voelen zich gerechtvaardigd. De samenleving vindt het blijkbaar toelaatbaar als mensen in het centrum van Utrecht ‘PEDO’S MOETEN DOOD’ staan te schreeuwen.”

Herdenkingsplek in Arnhem.

Foto Sem van der Wal/ANP

Die agressie maakt het nog lastiger om uit de kast te komen, zegt Gabriël Levi. „Nog meer dingen die ik moet uitleggen dat ik niet doe: nee, ik misbruik geen kinderen; nee, ik geloof niet dat kinderen kunnen instemmen met seks en wil dat dus ook niet nastreven; nee, ik voer geen smerige chatgesprekken met meisjes voor afspraken op parkeerplaatsen.”

„Dat herken ik”, reageert ‘Jan Zonmeer’. „Ik ben bij een paar mensen uit de kast als pedofiel, maar ik voel bij sommigen dat ik die punten moet blijven benadrukken.”

Lees ook: Het leven van een pedofiel, altijd op de rem

Behoefte aan een vijand

In onzekere tijden hebben mensen misschien behoefte aan een vijand, zegt Arda Gerkens. Onder haar stichting valt ook de hulplijn Stop it Now! die in 2012 werd opgericht ter ondersteuning van mensen met pedofiele gevoelens en hun naasten. Het idee erachter is dat mensen die hun geheim – een voorliefde voor kinderen – met anderen delen, minder snel tot misbruik overgaan. Jaarlijks wordt ruim vierhonderd keer contact opgenomen door pedofielen, kindermisbruikers, naasten en zorgverleners.

Uit onderzoek blijkt dat tussen de 20 procent en 40 procent van de mensen die seksueel kindermisbruik plegen, seksuele gevoelens voor minderjarigen heeft. De rest van de misbruikers heeft geen pedofiele gevoelens.

Nee, ik misbruik geen kinderen

De jacht op pedofielen kan potentiële slachtoffers van kindermisbruik meer kwaad dan goed doen, zegt forensisch psycholoog Ellen Janssen die bij de hulplijn werkt. „In periodes waarin pedofielen negatief in het nieuws komen, praten we met bellers vaak eerst lang over hun angst om ontdekt te worden”, zegt zij. Dat leidt de aandacht af van het belangrijkste onderwerp, denkt ze: hoe mensen om kunnen gaan met hun pedofiele gevoelens zonder de wet de overtreden.

Als je van een pedofiel „een monster” maakt, werpt dat voor misbruikte kinderen ook obstakels op, zegt Gerkens. „Wie durft er nou naar zijn ouders te stappen als vader meteen iemand de nek om wil draaien?”

Er zijn in Nederland weinig plekken waar mensen met pedofiele gevoelens terecht kunnen. „Behandeling voor de pedofiel die niets strafbaars doet is moeilijk te vinden”, zegt Janssen. „De GGZ vindt het vrijwel altijd te ‘forensisch’ en bij forensisch klinieken is de drempel voor pedofielen die niets strafbaars hebben gedaan hoog.”

‘Jan Zonmeer’ had de hoop dat „de acceptatie van anti-contactpedofielen in progressieve kringen langzaam wat beter zou worden”, zegt hij in de donderdagavondchat. Maar hij is bang dat steeds minder mensen hen openlijk willen steunen. „Om zelf niet de meute met hooivorken achter zich aan te krijgen.”


Correctie 13/11/20: In een eerdere versie van dit artikel stond dat er jaarlijks zo’n tweehonderd keer contact wordt opgenomen met de hulplijn Stop it Now! (0800 266 64 36), dat moet vierhonderd keer zijn.

Aanvulling 13/11/20: Na publicatie van dit artikel maakte het OM bekend hoeveel incidenten er de afgelopen maanden zijn geweest met ‘pedojagers’. Dit aantal is toegevoegd.