In voorgaande jaren was het in het Duitse Kranenburg druk bij de Aldi op de eerste dag van de vuurwerkverkoop. Nederlanders trekken de grens over om vuurwerk in te kopen in Duitsland, waar het doorgaans goedkoper is.

Foto Piroschka van de Wouw/ANP

Interview

Handhaving van het tijdelijke vuurwerkverbod is voor de politie een „sluitstuk”

De politie gaat ervan uit dat een meerderheid van de bevolking het tijdelijke vuurwerkverbod zal respecteren. Er wordt vooral gecontroleerd op zwaar vuurwerk.

Het tijdelijke totaalverbod op het verkopen en afsteken van vuurwerk heeft geen directe gevolgen voor de opsporing van illegaal vuurwerk door de politie. Die opsporing geldt vooral zwaar, professioneel vuurwerk dat sowieso al verboden was.

De politie heeft dit jaar ongeveer 33.000 kilo illegaal vuurwerk in beslag genomen, ongeveer 25 procent meer dan vorig jaar om deze tijd. „We vangen veel op dit moment”, zegt landelijk vuurwerkspecialist Anne Dreijer van de politie. „Onze focus ligt op het levensgevaarlijke vuurwerk dat her en der in woonwijken ligt opgeslagen. Dat noemen we zwaar vuurwerk, omdat er flitspoeder in zit. Dat zorgt ervoor dat het vuurwerk massa-explosief reageert als het verkeerd gaat; als één stuk afgaat, dan gaat de rest mee.” Het gaat om nitraatbommen, cobra’s, mortieren en flowerbeds die alleen bij shows mogen worden gebruikt.

Lees ook dit artikel over het tijdelijke vuurwerkbod dat zomaar permanent kan worden

Verhandeld op sociale media

De partijen worden aangetroffen in busjes waarmee handelaren vanuit landen als Duitsland en Polen binnen rijden. Ook wordt relatief veel zwaar vuurwerk aangetroffen in garageboxen of boxen onderin flats, of in woningen. „Je kunt het zo gek niet bedenken of er wordt wel eens vuurwerk aangetroffen.” Het illegale vuurwerk komt uit onder meer Italië en vooral China, en wordt doorgaans via de havens van Hamburg en Antwerpen over Europa verspreid. Veel illegaal vuurwerk wordt verhandeld via sociale media. „Op allerlei platforms worden afspraken gemaakt. Daar proberen wij tussen te zitten. We achterhalen de identiteit van de verkoper en nemen het vuurwerk in beslag.”

Relatief veel Nederlanders kopen illegaal vuurwerk in winkels in België, omdat daar het vuurwerk wat zwaarder mag zijn. Dreijer: „Het knalt net iets harder en dat vinden mensen interessant. Ze beseffen niet dat het in Nederland geldt als misdrijf.” Ook is daar vuurwerk te koop dat, volgens een kabinetsbesluit eerder dit jaar, vanaf de komende jaarwisseling sowieso verboden zou zijn: knalvuurwerk en vuurpijlen. Het nieuwe, tijdelijke totaalverbod voor alle vuurwerk, dat het aantal vuurwerkslachtoffers tijdens de coronacrisis moet reduceren en daarmee de ziekenhuizen moet ontlasten, maakt bovendien veel vuurwerk dat al is ingekocht, plotsklaps illegaal. Gaat de politie daar op handhaven? „Een verbod maakt de handhaving overzichtelijker en eenduidiger, maar het zal een flinke uitdaging zijn”, zegt een woordvoerder. „Handhaving is een sluitstuk. We gaan ervan uit dat een meerderheid van de mensen zich aan het vuurwerkverbod zal houden.”

Lees ook: Eenmalig vuurwerkverbod kan zomaar permanent worden

Volgend jaar inhalen

Over een permanent verbod op vuurwerk denkt de politie nog niet na. Anne Dreijer: „Ik hoop dat iedereen volgend jaar kan inhalen wat hij dit jaar aan vuurwerk heeft gemist.”

Het is overigens een „veel gehoorde misvatting” dat elders in Europa wél zwaar vuurwerk verkocht en afgestoken mag worden, stelt Dreijer. „In Europa mogen alleen professionals vuurwerk van categorie 4 hebben. In Polen is de cobra net zo fout als hier. Wel verschilt de strafmaat. In sommige landen is het voorhanden hebben van professioneel vuurwerk een overtreding, in Nederland is het een misdrijf.” Wie in Nederland wordt gesnapt met cobra’s, krijgt om die reden geen boete maar veelal een taakstraf. Bovendien rapporteert de politie een inbeslagname aan het openbaar bestuur. „In Amsterdam lag er in een box zeshonderd kilo zwaar vuurwerk. Die box is voor drie maanden gesloten door de burgemeester.”