De kat van de Profeet

Hagia Sofia Gli, de geliefde huiskat van de Hagia Sofia, is niet meer.

Gli in de Hagia Sofia. Ze had een eigen instagramaccount: @hagiasophiacat
Gli in de Hagia Sofia. Ze had een eigen instagramaccount: @hagiasophiacat Foto Ozan Kose / AFP

Volgens de overlevering was de profeet Mohammed een fervent kattenliefhebber. Zo luidt een vertelling dat de profeet bij het aankleden eens een mouw van zijn groene mantel afknipte omdat er een kat op lag te slapen – en die wilde hij niet storen. Katten genieten derhalve een bijzondere status binnen de islamitische cultuur.

En niet alleen in huiselijke sfeer, maar ook daarbuiten, met geliefde katten die wonen in hamams, musea en gebedshuizen. En waar meer dan in Istanbul, de stad met ontelbaar veel zwerfkatten die in de vele moskeeën op een warm welkom kunnen rekenen. Over de katten in deze katvriendelijke stad verscheen in 2016 de poeslieve documentairefilm Kedi.

Maar er is één kat in Istanbul die boven alle katten uitstak: Gli, de huiskat van de Hagia Sofia. Menig toerist zal haar hebben ontmoet bij een bezoek aan het wonderschone gebouw, dat onlangs van museum tot moskee is omgevormd. De groenogige Europees korthaar werd geboren in 2004 en werd wereldberoemd in 2009 toen ze werd geaaid door de Amerikaanse president Obama tijdens zijn bezoek aan de Hagia Sofia. Het hoogwaardige bezoek werd door Gli stoïcijns gadegeslagen. Sindsdien was Gli een attractie binnen een attractie.

Gli als zesvleugelige serafijn.

Vorige week maakte de gouverneur van Istanbul bekend dat Gli na een kort ziekbed is overleden. Ze ligt inmiddels begraven op een speciale plek in de tuin van het Hagia Sofia-complex.

Sommigen speculeren dat de herinrichting van het interieur van de Hagia Sofia, toen die afgelopen zomer na 86 jaar weer als moskee in gebruik werd genomen, Gli zwaar viel. Volgens de autoriteiten was daar geen sprake van en was het gebouw voor Gli nog altijd even vertrouwd.

Op het nieuws van Gli’s overlijden werd in ieder geval met verdriet gereageerd. Op sociale media werden al gauw vele foto’s gedeeld van Gli, vergroeid met de Byzantijnse mozaïeken en de in goud gekalligrafeerde naam van de profeet Mohammed op de achtergrond. Ze wordt herdacht met een tekening van haar als zesvleugelige serafijn, zoals die in de hoeken van de Hagia Sofia te zien zijn. En een afbeelding van een uitvergrote Gli buiten de moskeemuren, majestueus naast ‘haar’ Hagia Sofia, met haar poot op de koepel.