Opinie

Geef leraren liever echte hulp, in plaats van ‘steun’

Opinie 010 De moord op een Franse leraar om een cartoon kwam ook in Nederland hard aan. Er volgden ferme politieke uitspraken over de vrijheid van meningsuiting, maar kort daarop moest een Rotterdamse leraar onderduiken na bedreigingen, ook over een cartoon. Leraren staan er middenin, en hebben meer behoefte aan concrete steun dan aan lipservice, zegt Co Engberts.

Illustratie Ank Swinkels

De moord in Frankrijk vorige week op leraar Samuel Paty veroorzaakte een schok. Dat vervolgens een docent in Rotterdam moest onderduiken vanwege ernstige bedreigingen in verband met een oude cartoon over de aanslag op Charlie Hebdo, leek een wake up call waar ferm stelling moest worden genomen. Ik vrees dat het er daarmee niet per se beter op geworden is voor de leraren in de klas.

Allereerst geen misverstand: de bedreigingen van de Rotterdamse leraar zijn onacceptabel. Iedere leraar moet zich vrij voelen om zijn lessen te geven en daarbij gebruik te maken van de veelbesproken cartoons. Geweld en dreiging van geweld zijn per definitie over de grens. De bedreigers moeten aangepakt en gestraft. De leerlingen die van alles op social media posten, moeten beseffen dat ze daarmee de veiligheid van de klas onderuit halen.

Als de leraar over de profeet begint ‘gaan de handen voor de oren’

Maar dan zijn we er nog niet. Ook niet als politiek. Want al veel langer en breder zijn er signalen dat leraren moeite hebben om maatschappelijke gevoeligheden in de klas te behandelen. Minstens zo lang is al bekend dat veel leraren gevoelige onderwerpen dan maar vermijden. De reacties van leerlingen zijn te heftig, te agressief en de hele wereld kijkt mee.

Mijn zorg is dat de gebeurtenissen op het Emmauscollege deze ontwikkeling versterken en leraren nog meer – bewust of onbewust – het bespreken in de klas gaan mijden. Daar ligt een opgave voor de politiek en we kunnen daar ook wat aan doen. Maar minister Slob staat los van de werkelijkheid: „lessen over vrijheid van meningsuiting worden verplicht.” Excuse me? Is dat het probleem en ligt daar de oplossing? In het klaslokaal win je het niet met ‘het moet van de minister’. Leraren zijn gemotiveerd genoeg, daar is de wet niet voor nodig.

Geef de leraar meer waardering voor het vak, voor hun bijdrage aan burgerschapsvorming. Investeer in programma’s, in ervaring en in deskundigheid. Leraren die ik hierover spreek, hebben behoefte aan klankborden, aan intervisie. Er zijn op internet lesprogramma’s, maar de praktijk is zwaar en altijd anders. Zij willen vragen over hun aanpak kunnen stellen en ze willen adviezen. „Kan er iemand met meer ervaring een keertje met me meekijken?”. Dat vraagt om waardering en om investering, en om veel ruimere budgetten.

De politiek moet hierbij helpen, niet wat roepen voor de bühne en de leraar met de brokken laten zitten.

Het ging al mis bij de oproep van de minister: om op de maandag na de herfstvakantie massaal aandacht te besteden aan de moord op de Franse leraar Samuel Paty. In plaats van op een moment dat het volgens de leraar goed past in de les, zodat hij met de leerlingen verder komt. De spanningen die dit opriep in een aantal scholen, kon geen verrassing zijn. Maar het verlangen naar een politiek statement won het van compassie voor leraren

Het ging helemaal mis in de reactie van de lokale VVD in Rotterdam bij PowNews: Leerlingen die niet tegen grapjes kunnen, moeten hun biezen pakken: „Als je van sneeuw houdt, ga je naar Oostenrijk; als je niet tegen grapjes kan, moet je naar Saoudi Arabië gaan.”

Saoudi Arabië, dat is een flinke scheut olie op het vuur. Ik was op het Emmauscollege toen een cameraman van PowNews werd aangevallen door een van de leerlingen die hij filmde. Ik sprak daar ouders en ook de vader van deze jongen; zo wit als de Oostenrijkse sneeuw van Karremans. Ik zag een wanhopige vader en een jongen met ernstige gedragsproblemen, en jeugdzorg die niet tijdig hulp kon bieden. Ga er maar aan staan als leraar. Het is goed dat er aangifte is gedaan door de cameraman en dat de jongen is aangehouden, hopelijk gebeurt er wat ten goede.

Bij ons ligt de opdracht om de spanningen en problemen onder ogen te zien. Om te investeren in onze jongeren, helpen en perspectief bieden. Maar de VVD zet de koffers klaar voor vertrek.

Ik wil compassie met het klaslokaal. Met onze jongeren. Leerlingen van pakweg 13, 14, 15 jaar die mogen leren, discussiëren, clashen en zich ontwikkelen. Met onze leraren. Leraren die vaak veel te veel shit op hun bord hebben, omdat zij de grote problemen waar jongeren mee kunnen worstelen dan maar op moeten lossen en nauwelijks toe komen aan lesgeven. Leraren die de maatschappelijke spanningen in hun klaslokaal hebben en waar we achter staan als ze bedreigd worden, maar die we niet de waardering en hulp geven die verder nodig is.

De afgelopen week was er een van ferme taal en olie op het vuur. Als iedereen snel wat bij zinnen komt, kunnen we de leraar hopelijk gaan helpen.

, voorzitter van de PvdA-fractie in de Rotterdamse gemeenteraad.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.