De zorgpremie stijgt in het nieuwe jaar nóg meer

Basisverzekering De zorg wordt steeds duurder, door nieuwe behandelingen, loonsverhogingen en corona. Verzekeraars hebben moeite om de premie voor de basisverzekering in toom te houden.

De ingang van het Calamiteitenziekenhuis in Utrecht.
De ingang van het Calamiteitenziekenhuis in Utrecht. Foto Erik van 't Woud

Het was mooi, de tijd waarin de zorgverzekering maandelijks honderd euro kostte, of nog minder. Dat tijdperk is voorbij en komt voorlopig niet terug. Donderdag bleek dat volgend jaar de premies opnieuw stijgen, sommige zelfs fors.

Menzis verhoogt de maandpremie van z’n meestgekozen basisverzekering met zeven euro naar 130 per maand. Verzekeraar CZ verhoogt de premie met 8,65 euro naar 129,60. Ter vergelijking: in 2015 kostte dezelfde polis nog honderd euro.

Een polis bij CZ die in 2015 nog honderd euro kostte, komt nu uit op bijna 130 euro

Andere verzekeraars houden de stijging wat beperkter: VGZ verhoogt de prijs van de basispolis met 4,50 euro naar 124,45 euro. De premie van Zilveren Kruis gaat drie euro omhoog naar 128,45. Op jaarbasis gaat het bij Zilveren Kruis om een stijging met bijna 40 euro, bij VGZ is dat ruim 50, bij Menzis ruim 80 en bij CZ 100.

De premie is hoger door de gestegen zorgkosten. De lonen in ziekenhuizen en verpleeginstellingen stegen afgelopen jaar ook flink. En er kwamen voor meer ziektes dure geneesmiddelen op de markt. Verder komt de stijging door de vergrijzing en de impact van het coronavirus.

Lonen en vergrijzing

Hogere lonen zijn een grote kostenpost. De aandacht ging de afgelopen tijd vaak uit naar de coronabonus en hoe traag het kabinet dat geld beschikbaar stelt aan zorgpersoneel.

Minder bekend is dat de lonen in ziekenhuizen het afgelopen jaar wel degelijk stegen. Door een nieuwe cao kreeg het ziekenhuispersoneel in 2020 vijf procent meer loon. Vanaf januari 2021 komt daar nog eens drie procent bij. Ziekenhuizen besteden meer dan de helft van hun uitgaven aan loon, dus dat hakt erin.

Dan is er de kwestie van dure medicijnen. De uitgaven aan medicijnen die in ziekenhuizen gebruikt worden, stijgen 6,4 procent per jaar. De Algemene Rekenkamer waarschuwde in april dat er de komende jaren honderden nieuwe geneesmiddelen worden verwacht door innovaties zoals gentherapie. Sommige medicijnen gaan het zorgstelsel mogelijk meer dan honderd miljoen euro per jaar kosten.

Het ligt dus in de lijn der verwachting dat de premie de komende jaren alleen maar verder stijgt. De vergrijzing zet immers door. En de door corona uitgestelde zorg moet worden ingehaald.

Invloed van corona viel mee

Nu valt de invloed van de coronacrisis op de premie volgens verzekeraars nog mee. Weliswaar zijn er veel extra kosten gemaakt, maar er waren ook besparingen doordat veel normale zorg niet is geleverd.

Om de premiestijging beperkt te houden, putten alle grote verzekeraars uit hun reserves. CZ, Zilveren Kruis en Menzis passen elk dit jaar ruim honderd miljoen bij uit die reserves. Bij VGZ is dat zelfs 150 miljoen, 44 euro per verzekerde.

Verzekeraars hebben gezamenlijk miljarden op de bank staan. De reserves variëren van jaar tot jaar en worden beïnvloed door de resultaten. Maar over het algemeen daalt hun vermogen. Verzekeraars gebruiken dit nu om de hogere zorgkosten op te vangen. Dat kan niet eindeloos doorgaan. Bovendien moeten ze van De Nederlandsche Bank een deel van hun reserves op de bank laten staan.

Dit jaar geeft Menzis de helft van het restant (in jargon de overreserve) uit om de premie laag te houden. „In feite bieden we een premie aan die onder de kostprijs ligt”, zegt een woordvoerder van Menzis. Dat is, zegt hij, „niet oneindig houdbaar. Naarmate de tijd vordert, zullen verzekeraars steeds minder uit hun reserves kunnen teruggeven en zal de zorgpremie dus steeds een exacte reflectie worden van de zorgkosten die het jaar daarop worden gemaakt”

CZ zet voor het achtste jaar op rij haar reserves in om een goedkopere premie aan te kunnen bieden. „We bewegen ieder jaar dichter naar het moment toe dat we geen reserves meer in kunnen zetten”, zegt een woordvoerder. Concurrent DSW (premiestijging: maandelijks 6,50 euro) had al niet genoeg reserves meer om de premiestijging te dempen, zo liet de verzekeraar eerder al weten.

Zesduizend per jaar

Eigenlijk kost de zorg veel meer dan het bedrag dat Nederlanders gezamenlijk betalen aan zorgpremie. „Volgend jaar kost de zorg per volwassene gemiddeld zesduizend euro per jaar, vijfhonderd euro per maand”, zegt Koen Venekamp van Zorgverzekeraars Nederland. Een groot deel daarvan wordt betaald met de inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet en via belastingen.

Venekamp wijst erop dat we met z’n allen ouder worden en dat de zorg duurder wordt door nieuwe technieken en ontwikkelingen. „Verzekeraars doen hun best om grote premiestijgingen zoveel mogelijk te voorkomen.”