AIVD: Iraans-Nederlandse activisten riskeren buiten EU ontvoering

Inlichtingendienst Een Zweeds-Iraanse activist is door Turkije uitgeleverd aan Iran, waar hem mogelijk de doodstraf zou wachten. Ook Nederlands-Iraanse activisten riskeren volgens de AIVD kidnapping of uitlevering en daaropvolgend berechting in Iran.
Het AIVD-gebouw in Zoetermeer.
Het AIVD-gebouw in Zoetermeer. Foto Lex van Lieshout / ANP

Inlichtingendienst AIVD waarschuwt dat Iraans-Nederlandse activisten het risico lopen op ontvoering naar of uitlevering aan Iran wanneer ze buiten Europa reizen. Tegen het VPRO-programma Argos zegt de AIVD donderdag dat in Europa woonachtige Iraniërs die kritisch zijn op het Iraanse regime gevaar lopen als ze naar landen afreizen die „onder de invloedssfeer van de Iraanse diensten” vallen. „Het is van belang dat mensen uit de Iraanse gemeenschap in Nederland zich bewust zijn van het risico dat ze in deze landen worden ontvoerd of gearresteerd en vervolgens in Iran worden berecht.”

Lees ook: Iran kan hard toeslaan als het wordt bedreigd

De AIVD reageert tegenover Argos op de recente verdwijning van een Zweeds-Iraanse verzetsstrijder. De man reisde in oktober van Zweden naar Turkije, waar hij werd opgepakt. De Turken leverden hem volgens Zweedse media uit aan Iran. Daar wacht hem mogelijk de doodstraf. De activist is lid van de Iraanse verzetspartij ASMLA, die streeft naar een onafhankelijke staat in de Iraanse provincie Khoezistan. Iran bestempelt de groepering als een terroristische organisatie die nauwe banden onderhoudt met Saudi-Arabië. In Nederland wonen ook ASMLA-leden.

Ook op Europees grondgebied zit Iran achter ASMLA-leden aan. Dat bleek vorig jaar toen minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) wees op twee liquidaties van Iraniërs op Nederlands grondgebied. De AIVD beschikte over „sterke aanwijzingen” dat Teheran verantwoordelijk was voor deze moorden, in Den Haag en Almere. Bij een van de liquidaties kwam Ahmad Mola Nissi, medeoprichter van ASMLA, om het leven. Volgens Argos houdt de Iraanse geheime dienst al langer Europese en Nederlandse leden van de groepering in de gaten.

Lees ook: Opnieuw is Iraanse balling doelwit van een aanslag

Arrestatie Delft

Vier ASMLA-leden zijn verdachten in terrorismezaken in Nederland en Denemarken. Een van hen is Eisa S., die vorig jaar werd gearresteerd in Delft. Het Openbaar Ministerie verdenkt hem van betrokkenheid bij terroristische aanslagen in Iran. Na huiszoekingen bij S. werden telefoons in beslag genomen. Ook werd zijn werkruimte in Rijswijk onderzocht. In het kantoorpand maakte S. televisieprogramma’s voor ASMLA.

In februari ontbood minister Blok de ambassadeur van Saoedi-Arabië, vanwege een vermoedelijke link met ASMLA. Drie leden van de groepering die in Denemarken werden gearresteerd, zouden volgens de Deense autoriteiten spionageactiviteiten hebben uitgevoerd voor de Saoedische inlichtingendienst. Waarschijnlijk hadden ze Iraanse doelwitten op de korrel.