De zwakste schakel ben jij

Iedereen leest Op deze plek schrijft NRC over de populairste boeken van dit moment. Daniël Verlaan waarschuwt voor gruweldaden van hackers.

‘Mensen leggen altijd hun eigen zwakheden bloot. Ik heb het bij de meeste mensen nooit moeilijk gevonden om ze te hacken. Als je naar ze luistert, ze bekijkt, dan zijn hun kwetsbaarheden als een neonreclame in hun hoofd geschroefd.”

Zo begint het laatste hoofdstuk van Ik weet je wachtwoord van Daniël Verlaan. De drie zinnen, afkomstig uit de televisieserie Mr. Robot (2016-2019) waarin een depressieve jongen zich aansluit bij een groep anarchistische hackers, zijn de techjournalist van RTL Nieuws altijd bijgebleven. Hackers schrijven niet de hele dag groene codes op zwarte schermen om in te breken op andere apparaten. „Nee”, zegt Verlaan: „Vind een kwetsbaarheid in de mens en je bent zo binnen. Je kunt je apparaten nog zo goed beveiligen – de zwakste schakel, dat blijf jij.”

Want dat is het slechte nieuws in het boek: de meeste mensen zijn gemakkelijk te hacken, dus jij waarschijnlijk ook. Als je een nepmail van ‘ING’ opent bijvoorbeeld, of wanneer je een aflevering van Game of Thrones illegaal downloadt. Gebruik je voor al je accounts hetzelfde wachtwoord, en is dat wachtwoord ‘qwerty’, ‘geheim’ of ‘voetbal’ (blijkbaar enkele van de meest gebruikte wachtwoorden in Nederland), dan staat dat volgens Verlaan gelijk aan met vakantie gaan en de voordeur open laten staan.

Tot welke gruweldaden hackers vervolgens in staat zijn, beschrijft Verlaan aan de hand van waargebeurde verhalen uit de wereld van ddos-aanvallen, phishing en wraakporno. Die verhalen zijn verontrustend, soms zelfs angstaanjagend, maar je kunt ze ook lezen als een waarschuwing voor de gevaren van het internet. In deze coronatijd, waarin we vaker dan ooit onze laptops en smartphones gebruiken en online oplichting explosief is toegenomen, komt het boek blijkbaar van pas. Twee weken geleden kwam Ik weet je wachtwoord binnen op 2 in De Bestseller 60, een week later stond het op 9, net onder De meeste mensen deugen. Die laatste titel is na het lezen van Verlaans boek een stuk moeilijker te geloven, vooral door hoofdstuk waarin hij beschrijft hoe hij infiltreerde in een grootschalig pedofielennetwerk op het dark web.

Nederland heeft naast grote schilders succesvolle hackers voortgebracht

Zowel nietsvermoedende slachtoffers als daders van gewiekste, kwaadaardige en soms zelfs internationale hacks komen in het boek aan het woord. Zo leren we dat Nederland niet alleen grote schilders en dj’s, maar ook succesvolle hackers heeft voortgebracht. Omdat je wordt meegenomen in hun anekdotes, is het boek bij tijd en wijle een ware pageturner. Wrang is dat wel, zeker in het wraakporno-hoofdstuk over Joëlle en Nova, jonge vrouwen wier levens door bedreiging, afpersing en stalking overhoop zijn gegooid.

Aan het einde van ieder hoofdstuk en achterin het boek staan tips om te voorkomen dat je zelf slachtoffer wordt van kwaadwillenden op het internet. Een paar uur huiswerk die je minder naïef maken. Weinig lezers zullen nog zeggen: „Nee hoor, ik heb niets te verbergen”. Dat heb je namelijk wel.

Reacties: boeken@nrc.nl