Suburb koos Biden, latino mannen stemden op Trump

Demografie Welke kiezers trokken Joe Biden over de eindstreep en welke lieten Donald Trump in de steek? Waren het de jongeren of ouderen? Woonden ze in steden of op het platteland? Vier van de opvallendste trends.

Foto Jim Watson/AFP

Nog niet alle stemmen zijn geteld en de peilingen hebben een foutmarge. Toch is al een aantal trends te zien op basis van de exitpol van Edison Research en de National Election Pool (een consortium van CNN, ABC, CBS en NBC News). Normaal gesproken worden deze exitpolls uitgevoerd door mensen buiten de stemlokalen te interviewen, maar omdat er dit jaar door de coronacrisis veel per post werd gestemd, vaak al dagen of weken voor de verkiezingsdag, zijn veel kiezers per telefoon geïnterviewd.

Wat valt op? Veel voorsteden, of suburbs, kleuren bijvoorbeeld steeds minder rood en verschieten soms zelfs blauw, zoals in de staten Michigan en Wisconsin waar Biden zijn initiële achterstand inliep. Ook lijkt het erop dat significant meer jongeren hun burgerplicht vervuld hebben en daarmee tegenwicht hebben geboden tegen de conservatievere politiek.

1 Democraten wonnen aan steun in de suburbs

In het hele land schoven districten met grote suburbs (waar zo’n 50 procent van de Amerikaanse bevolking leeft) dit jaar in meer of mindere mate op naar de Democratische partij. Het is een trend die al te zien was bij de tussentijdse Congresverkiezingen in 2018 en die vorige week duidelijk heeft doorgezet. Het percentage kiezers dat in suburbs leeft en op de Democraten stemde, groeide dit jaar met zo’n 6 procent ten opzichte van 2016. In staten als Wisconsin, Pennsylvania en Georgia, die vier jaar geleden nog Republikeins stemden, hebben de suburbs op die manier Joe Biden in elk geval deels aan een (nipte) overwinning geholpen.

„Suburbs zijn groeigebieden. Er verhuizen veel jonge gezinnen vanuit de steden naar toe, op zoek naar meer ruimte, meer veiligheid en betere scholen”, zegt Karen M. Kedrowski, directeur van het Carrie Chapman Catt Center for Women and Politics van Iowa State University. „Veel van die gezinnen hebben bijvoorbeeld twee werkende ouders en zijn dus minder traditioneel.” Dat gaat vaak om mensen die ten minste een opleiding aan een college hebben genoten, „en daarvan weten we dat zowel die mannen als vrouwen vaker democratisch stemmen.”

Lees ook: In suburbia zijn vrouwen het geruzie zat

Veel suburbs zijn ook niet meer de witte enclaves die ze vroeger waren, zegt Kedrowski. „Het zijn steeds vaker diverse gemeenschappen waar mensen met andere culturele achtergronden naar toe verhuizen.” De oproep die Trump vorige maand deed aan vrouwen in de suburbs („Will you please like me?”) kwam daarom vermoedelijk ook niet zo goed aan als hij had gehoopt. Bovendien lijkt het erop dat in de suburbs sowieso meer vrouwen naar de stembus zijn gegaan, en zij stemmen weer overwegend vaker Democratisch dan Republikeins.

2 Veel jongeren stemmen op de Democraten

Vóór de verkiezingen dacht men al: de opkomst van jongeren zal dit jaar hoger zijn. Enquêtes voorspelden een toegenomen belangstelling voor de verkiezingen. De werkloosheid onder hen was door corona toegenomen. „Generatie-Z wordt geconfronteerd met een schokkende ervaring van een wereldwijde pandemie, economische instabiliteit en raciale afrekening”, zei Mark Gearan, directeur van het Institute of Politics (IOP) van de Harvard Kennedy School, die een landelijke enquête hield onder 18- tot 29-jarigen. „Jonge Amerikanen zien uit de eerste hand hoe hun regering hun dagelijks leven beïnvloedt en ze willen hun stem laten horen bij deze verkiezingen.”

Sinds de vorige verkiezingen in 2016 zijn meer dan 15 miljoen Amerikanen 18 jaar geworden. Wat valt er te zeggen over de invloed van jonge kiezers op de uitslag?

Absolute cijfers zijn er nog niet, maar op basis van voorlopige uitslagen stelt CIRCLE, the Center for Information and Research on Civic Learning & Engagement, verbonden aan Tufts University in Massachusetts, dat tussen de 49 en 51 procent van de stemgerechtigde jongeren in de leeftijd van 18-29 jaar een stem hebben uitgebracht. Vier jaar terug ging dat om 42 tot 44 procent. De toename lijkt misschien niet zó groot, maar was wel belangrijk voor het succes van de Democraten. Van de jongeren tussen 18 en 29 jaar stemde 62 procent op Biden, 35 procent stemde op president Trump.

In de swing states speelden jonge Biden-kiezers een cruciale rol. Zo kreeg hij in Georgia naar schatting 188.000 meer stemmen van jongeren dan Trump. Zwarte en latino jongeren speelden volgens CIRCLE een sleutelrol in het succes van de Democraten door rode staten als Georgia en Arizona (licht)blauw te maken. Trump was minder populair onder jongeren dan vier jaar terug en verloor bovendien ook wat oudere kiezers.

3 Democraten verloren steun onder niet-witte Amerikanen

Het geldt al jaren als een vaststaand feit: de meeste niet-witte-Amerikanen stemmen op de Democraten, de meeste witte kiezers op de Republikeinen. Misschien wel de opvallendste verschuiving tijdens deze verkiezing was daarom dat meer Afro-Amerikaanse en latino kiezers dit keer op Trump stemden dan vier jaar geleden. Tegelijkertijd stemden iets meer witte kiezers op Biden.

Bij zwarte kiezers was het verschil klein: 87 procent stemde dit jaar op Biden, vier jaar terug was Hillary Clinton populairder: 89 procent stemde op haar. Van alle zwarte kiezers stemde twaalf procent op Donald Trump.

Lees ook: Dit keer was de verborgen Trump-stem de latino

De groei naar rechts was zichtbaarder bij de latino’s – die dit jaar de Afro-Amerikanen inhaalden als grootste etnische minderheid, 17 procent van de bevolking. Nadat Trump in 2016 al 28 procent van de latino stem won, lijkt hij die steun dit jaar verder te hebben uitgebreid naar 32 procent. Onder latino mannen was dat zelfs 36 procent.

Tweederde van de stemmen ging nog altijd wel naar de Democraten, die volgens sommige analyses te weinig hun best hebben gedaan om deze groepen voor zich te winnen. Zo hielpen anticommunistische Venezolanen en Cubanen Donald Trump in de cruciale county Miami-Dade aan een overwinning, ondanks zijn licht afkalvende steun onder witte ouderen. Ook in Zuid-Texas, waar Trump al delen van zijn grensmuur met Mexico heeft laten bouwen, kozen Mexicaans-Amerikaanse kiezers met duizenden voor hem.

4 Onafhankelijke kiezers en twijfelaars neigen naar Biden

Volgens sommigen was het een derde presidentskandidaat, Jill Stein, die Hillary Clinton in 2016 de overwinning kostte. Ook dit jaar stonden er twee andere kandidaten op het stembiljet, maar zij wisten vrijwel geen kiezers te trekken en hadden vermoedelijk weinig invloed op de tweestrijd.

Volgens Pew Research noemt ongeveer een derde van de Amerikaanse kiesgerechtigen zich onafhankelijk (33 procent identificeert zich als Democraat en 29 procent als Republikein). Toch stemmen de meesten van hen bij een verkiezing voor óf de Democratische of de Republikeinse partij. Dit jaar valt op dat de overige keuzes beduidend minder stemmen hebben ontvangen dan in 2016 (Gary Johnson voor de Libertarian Party en Jill Stein voor de Green Party). Die afname speelt bij alle leeftijden, beide geslachten, inkomensgroepen, afkomst en religieuze groepen.