Moedermelk zit tjokvol antistof tegen coronavirus

Coronavirus Antistoffen in moedermelk van vrouwen die Covid-19 hadden, kunnen mogelijk worden ingezet als beschermend medicijn.

ANP/Remko de Waal

Moedermelk van vrouwen die Covid-19 hebben doorgemaakt zit tjokvol antistoffen tegen het coronavirus SARS-CoV-2. Het gaat met name om IgA-antistoffen, een type dat bij uitstek kan overleven in slijmvliezen. De antistoffen herkennen het uitsteeksel waarmee het virus menselijke cellen binnendringt, door daaraan te binden kunnen ze infectie verhinderen.

Dat blijkt uit Nederlands onderzoek dat binnenkort gepubliceerd wordt. Van de 29 moeders die bewezen een coronabesmetting hadden opgelopen, had meer dan 80 procent antistoffen tegen het virus in de melk. Controlemoeders hadden geen antistoffen in de melk. Bij negen moeders die mogelijk besmet waren geweest (maar waarbij dat niet was bevestigd met een positieve pcr-test) had toch nog tweederde antistoffen in de melk.

„De antistoffen blijven tot zeker vijf of zes maanden in de melk aanwezig”, zegt onderzoeksleider Hans van Goudoever, verbonden aan het Emma Kinderziekenhuis van Amsterdam UMC. „Ze komen ook snel op: al twee weken na de eerste ziekteverschijnselen zien we ze terug in de melk.”

Extra van belang

Met de antistoffen die de moeder al aanmaakte bij de infectie kan zij via de melk haar kind beschermen, zegt Van Goudoever. „Wij adviseren moeders met Covid-19 vooral hun eigen kind te blijven voeden, met een mondkapje op. Dat is in het algemeen al goed voor moeder en kind, maar dit onderzoek toont aan dat het nu extra van belang kan zijn.”

Pasgeborenen hebben de eerste maanden nog geen volledig actieve weerstand en zijn aangewezen op de antistoffen die zij via melk van hun moeder krijgen. Als ze in een borstklier worden uitgescheiden in de melk, worden ze ingepakt in een eiwitjasje dat ervoor zorgt dat ze actief blijven in het maagdarmstelsel van het kind.

De Nederlandse resultaten worden bevestigd in een kleinere Amerikaanse studie die vorige week verscheen in het wetenschappelijke blad iScience. Alle vijftien vrouwen met een bewezen of vermoede corona-infectie hadden IgA tegen het virus in hun melk.

Het staat nog niet vast dat kinderen dankzij borstvoeding effectief beschermd zijn tegen corona. Maar uit andere vergelijkende studies komt wel naar voren dat kinderen die de borst krijgen gemiddeld dertig procent minder luchtweginfecties oplopen dan kinderen die kunstvoeding krijgen. Uit het Nederlandse onderzoek bleek dat de antistoffen uit de melk het coronavirus in een kwart van de gevallen helemaal uitschakelen. „Maar dat was in een uiterst gevoelige test, waarbij we de melk sterk moesten verdunnen”, zegt Van Goudoever. „Inmiddels zijn we al verder en heeft de afdeling Experimentele Virologie van Amsterdam UMC een test op basis van een pseudovirus. Dat onderzoek is nog in volle gang, maar de eerste tien melkmonsters die we daarmee onderzochten lieten zien dat de antistoffen het virus inderdaad stilleggen. Zo gebeurt dat ook in de keel van het kind, de antistoffen binden aan het virus nog voor het de kans heeft gehad binnen te dringen.”

Genoeg vrouwen

Van Goudoever hoopt net als zijn Amerikaanse collega’s dat moedermelk van vrouwen die corona hebben gehad verder ontwikkeld kan worden tot een beschermend medicijn. Dat moet zich bewijzen in een nieuw onderzoek. „Daarvoor moeten we natuurlijk genoeg vrouwen vinden die bereid zijn extra melk af te kolven”, zegt Van Goudoever, „Ik heb al berekend hoeveel we daarvoor nodig hebben. Ik kwam uit op tienduizend liter, maar dat hangt natuurlijk af van hoeveel infecties er zijn.”