Opinie

Fatsoen en feiten lossen de leugen af in het Witte Huis

Joe Biden

Commentaar

De Verenigde Staten hebben een nieuwe president-elect. Hij heet Joseph Robinette Biden Jr., is 77 en was eigenlijk al met pensioen. Als alles naar verwachting verloopt, en dat weet je in de VS van 2020 nooit helemaal zeker, zal hij op 20 januari geïnaugureerd worden als 46ste president.

De VS krijgen een oudere, maar ervaren leider. Biden zit al sinds zijn 27ste in de politiek, was senator en vicepresident. Hij geldt als man van het midden en als bruggenbouwer. Hij heeft veel internationale ervaring en doorzettingsvermogen. Het was zijn derde poging om president te worden.

Aan zijn zijde staat Kamala Harris (56), de eerste vrouwelijke vicepresident met een vader uit Jamaica en een moeder uit India. Haar handelsmerk is een aanstekelijke schaterlach. Het duo heeft in één etmaal al meer levenslust uitgestraald dan de verbeten Trump en de iezegrim Mike Pence in een jaar.

De taak die Biden en Harris op zich nemen is adembenemend. Trump heeft zijn verlies nog niet verwerkt en heeft hoe dan ook tot 20 januari om het inkomende team dwars te zitten. Hoeveel obstructie Trump zal plegen is afwachten, wel heeft de Republikeinse Senaatsfractievoorzitter Mitch McConnell verklaard dat de machtsoverdracht vreedzaam zal verlopen.

Biden erft een tot op het bot verdeeld land. Trump heeft dan wel verloren, hij heeft toch rond 71 miljoen stemmen gehaald. In zijn overwinningstoespraak stak Biden, die toen 74 miljoen stemmen op zak had, meteen een hand uit naar de mensen die niet op hem hebben gestemd. Ooit gold dat als normaal in de VS. Maar na de permanent verdeeldheid zaaiende Trump was het een opluchting om de nieuwe man te horen beloven dat hij niet wil verdelen maar wil verenigen, dat de Amerikanen hun tegenstanders niet langer als vijanden moeten zien.

Hoeveel politieke speelruimte Biden krijgt is nog niet duidelijk. De machtsverhoudingen in de Senaat liggen nog niet vast. Ook al geldt Biden als man van het compromis en wist hij als senator deals te sluiten met de tegenpartij, een Republikeinse Senaat is ook voor hem een enorme handicap.

Het duo treedt aan tijdens een pandemie die in de VS bijna 237.000 mensen het leven heeft gekost en de economie heeft beschadigd. Bestrijding van het virus en herstel van de economie zullen noodgedwongen hun eerste prioriteit worden.

De economische nood zullen ze vermoedelijk te lijf gaan met financiële hulp voor bedrijven, ondersteuning voor werklozen en meer geld voor de staten en lokale overheden opdat vitale voorzieningen overeind blijven en de economie niet ook nog een ontslaggolf in de publieke sector te verwerken krijgt. Ook liggen grootschalige publieke investeringen in het verschiet.

Biden is een uitgesproken voorstander van internationale samenwerking en vindt dat de VS de plicht hebben om als leider van het democratische deel van de wereld op te treden. Al in zijn eerste jaar wil hij een internationale conferentie van democratische staten beleggen. Hij heeft ook gezegd terug te zullen keren in het Klimaatakkoord van Parijs – misschien wel zijn belangrijkste aankondiging tot dusver.

Zijn belangrijkste taak ligt thuis. Er zal meer dan één toespraak nodig zijn om de kampen in de samenleving dichter bij elkaar te brengen, als dat al haalbaar is. Maar het is een opluchting dat fatsoen en feiten terugkeren in het Witte Huis om daar de leugen af te lossen en dat er een einde komt aan demoniseren en haatzaaien van overheidswege.