De geest zet de hand in beweging

Beeldende kunst Yalcin Cihangir (1968) is al „onderweg naar oud zijn” en toch debuteerde deze oud-ondernemer als beeldend kunstenaar. sprak met hem.

Yalcin Cihangir met schetsboek, en twee van zijn tekeningen die te zien zijn op de tentoonstelling in galerie Hamer.
Yalcin Cihangir met schetsboek, en twee van zijn tekeningen die te zien zijn op de tentoonstelling in galerie Hamer. Foto:Galerie Hamer

Het levensverhaal van beeldend kunstenaar Yalcin Cihangir is opmerkelijk. Hij is geboren op het platteland van Centraal-Anatolië, in het Koerdische deel van Turkije. Met vijf jaar lagere school ging hij aan de slag in de ijzersmederij van zijn oom. In de jaren negentig werd hij vrachtwagenchauffeur. Toen hij zich in 1997 halverwege een fruittransport verbaasde over het grote aantal soorten kaas in een Nederlandse supermarkt, besloot hij hier te blijven.

Cihangir werkte jarenlang als bordenwasser in een restaurant, leerde de taal en begon De Fietsfabriek. Dat bedrijf, gebaseerd op een door hem ontworpen gezinsbakfiets, groeide uit tot een zaak met zestig werknemers en tientallen franchisehouders. Hijzelf groeide uit tot ‘knuffelturk’ en werd genomineerd voor de ‘Amsterdammer van het jaar’-verkiezing van stadskrant Het Parool.

In de zomer van 2010 ging De Fietsfabriek failliet. Cihangir raakte alles kwijt, belandde op straat en ging weer borden wassen.

In de coffeeshop waar hij zijn jointjes rookte begon hij twee jaar geleden te tekenen. „Uit woede en verveling”, zegt Cihangir. Op zijn werk in de keuken van kunstenaarssociëteit De Kring in Amsterdam „kraakte” hij november vorig jaar de muren door er zijn tekeningen op te hangen. Nico van der Endt van Galerie Hamer, de in art brut en outsiderkunst gespecialiseerde galeriehouder, werd getipt. De kunst van de bordenwasser verraste hem. Van der Endt: „Bingo! Yalcin is een obsessieve, hoogst originele tekenaar,en volledig zichzelf.”

Van de achthonderd tekeningen die Cihangir in korte tijd maakte, hangen er zestien op de half oktober geopende tentoonstelling bij Galerie Hamer. Het Museum van de Geest in de Hermitage Amsterdam reserveerde er meteen vijf. Van der Endt besloot ook Cihangirs werk mee te nemen naar de Outsider Art Fair in Parijs, die vanwege corona dit jaar een online versie beleefde.

Cihangir zocht rust in schaken en backgammon. Maar dat gaven ze niet genoeg, zegt hij. Kunst wél. „Ik heb overal naar geluk gezocht. In de kunst heb ik het gevonden.”

Zijn schaakleraar leerde hem het Russische notatieschrift voor het zettenverloop. In die notities zag hij beelden. Als vanzelf begon hij te tekenen. Eerst vellen vol afgebrande lucifers. Toen hij in zijn coffeeshop niet meer mocht tekenen, ging hij in het park zijn handen en voeten tekenen. De onderwerpen komen als vanzelf, zegt Cihangir. „Mijn geest zet mijn hand in beweging. En dan komt de kunst, tak-tak-tak, zoals een spakenmachine de spaken in een fietswiel zet.”

Yalcin Cihangir t/m 31 dec. in Galerie Hamer in Amsterdam. Zie: galeriehamer.nl