Golf en tennis – sporten zonder contact – floreren onder de coronaregels

Amateursport Twee grote Nederlandse sporten bloeien onder coronaregels omdat ze nog veilig beoefend kunnen worden. Maar de druk op tennis- en golfclubs neemt toe. „We zitten ramvol. Het is bijna niet meer te organiseren.”

Golfers op de baan van De Haenen in Teteringen.
Golfers op de baan van De Haenen in Teteringen. Foto Merlin Daleman

De ‘slapende leden’ zijn ook wakker geschud, zegt Arnaud Schuurman, verenigingsmanager bij Golfclub Schaerweijde. Hij zag de afgelopen maanden de drukte toenemen op de fraaie, bosrijke 9-holes baan in Zeist. Nieuwe leden ontdekken golf, bestaande leden vinden de sport opnieuw uit en de fanatiekelingen komen onverminderd vaak. Vorige week, voor het eerst in de tien jaar onder zijn leiding, ging Schuurman over tot een ledenstop. „We moesten aan de handrem trekken.”

Hij is niet de enige. Het is misschien wel drukker dan ooit, klinkt het in een rondgang, nu golf een van de weinige sporten is die onder de huidige coronamaatregelen zonder grote beperkingen beoefend kan worden. Zomaar komen aanwaaien voor een flight (ronde), is vrijwel uitgesloten. Vroegtijdig reserveren een noodzaak, zeker met het fraaie najaarsweer. Clubs hanteren strakke planningen, met starttijden om de zoveel minuten. De druk op die schema’s neemt toe nu door de nieuwe maatregelen van deze week waarbij in plaats van vier, nog maar twee spelers samen een ronde mogen lopen.

„Golf is geen adrenalinesport, er wordt niet met golfballen en clubs naar elkaar gegooid”, zegt Schuurman. Een beetje extra geduld is nu nodig. Waar liefhebbers tot begin dit jaar probleemloos vijf keer per week konden golfen, gaat dat niet meer. De animo voor de beschikbare tijdslots zorgt een enkele keer voor „spanningen”, zegt Schuurman.

Nieuwe aanwas komt bij Schaerweijde van de hockeytak. Veel ouders die normaal langs de kant stonden bij hun hockeyende kinderen, mogen dat nu niet meer en zijn gaan golfen om de tijd zinvol te overbruggen. Bovendien mogen volwassenen nu zelf niet hockeyen – of het moet met zijn tweeën. Met name dat overloop-effect heeft bij Schaerweijde voor de ledenstijging gezorgd, zegt Schuurman: van 500 naar 650 dit jaar.

Landelijke trend

Het past in een landelijke trend. Daar waar golf de afgelopen jaren geconfronteerd werd met een lichte ledendaling, steeg het aantal van zo’n 375.000 begin dit jaar naar 390.000 nu, aldus de Nederlandse Golf Federatie (NGF). Onder de nieuwelingen zitten ook veel jongeren, zegt marketingdirecteur Danielle Wallet. Die groep is welkom, want de sport vergrijst.

Golfers op golfpark De Haenen.

Foto Merlin Daleman

Eenzelfde ontwikkeling is zichtbaar in het tennis. Na een decennium met aanzienlijk ledenverlies zit de sport dit jaar plots in de lift, met een groei van 549.000 naar 567.000, zegt KNLTB-directeur Erik Poel. Ook zij hebben te maken met vergrijzing. En ook hier zorgt een aanwas van jongeren tot 35 jaar voor een meer gedifferentieerd, vitaal ledenbestand. De laatste ledenstijging was alweer elf jaar geleden.

Twee sporten die tot de grootste van Nederland behoren, bloeien daarmee in crisistijd. Althans: in ledenaantal, want de sluiting van de horeca in de kantines zorgt voor een financiële terugval bij clubs. Golf en tennis trokken dit voorjaar – als meest zichtbare ‘niet-contactsporten’ – ook samen op in de lobby richting politiek Den Haag op het moment dat de sportwereld nog volledig op slot zat kort na de corona-uitbraak. Als een van de eerste sporten mochten zij in mei weer opstarten.

Sommige golfleden zaten om middernacht klaar om online nieuwe rondes te reserveren in het systeem

Poel onderscheidt drie groepen die zijn gaan tennissen: herintreders, mensen die geen sport beoefenden maar nu meer willen bewegen, en zij bij wie de hoofdsport door corona is weggevallen. Nieuwe tennisleden komen uit verschillende sporten; hockey, voetbal, basketbal, volleybal. Poel: „De meeste clubs zien een ledengroei, sommige zijn zelfs verdubbeld. Er zijn clubs die weer wachtlijsten hebben.”

Ook het meer toegankelijke en bij de jeugd populaire padel is in trek. De relatief jonge sport is een combinatie tussen squash en tennis waarbij je in dubbelformatie speelt in een kooi met glazen wanden. Geholpen door corona en een fusie met de tennisbond groeide de sport van 10.000 naar 30.000 geregistreerde spelers, zegt Poel.

Lees ook: Amateursport was de brandhaard die gedoofd kon worden

De bond verwacht dat dit doorzet tot 100.000 spelers in 2024. Padel ligt sinds woensdagavond echter nagenoeg stil, nu minimaal twee weken niet meer gedubbeld mag worden. In het tennis is voorlopig ook alleen single toegestaan.

Jonge gezinnen

De groei biedt de sport „nieuw perspectief”, zegt bestuurslid Xander van der Klaauw van tennisvereniging Forescate in Voorschoten. „Tennis werd ingehaald door andere sporten en het leek er niet op dat we die trend konden keren.” Hun ledenaantal is gestegen van 700 naar 850.

Net als andere clubs speelden zij op de situatie in, door nieuwe leden een voordelig zomerlidmaatschap aan te bieden voor drie maanden. 70 van de 160 mensen die hiervan gebruik maakten, bleven lid.

Diverse jonge gezinnen besloten te gaan tennissen, terwijl dat een doorgaans moeilijk bereikbare groep is, zegt Van der Klaauw. „Als vereniging vergrijsden we. Met deze groep is de continuïteit gewaarborgd.”

Bij de Sallandsche Golfclub, ten noorden van Deventer, zitten ze „ramvol”, zegt bestuurslid Remke Ligtvoet. „Het is bijna niet meer te organiseren.” Dat komt niet zozeer door de komst van nieuwe leden, dat valt nog mee, wel door het intensievere baangebruik. „Mensen werken thuis en leidinggevenden adviseren om te blijven bewegen. Golf kan je dan veilig doen.”

Golfpark De Haenen bij Teteringen.

Foto Merlin Daleman

Sommige leden zaten om middernacht klaar om online nieuwe rondes te reserveren in het boekingssysteem. De club kreeg opmerkingen van leden die steeds net te laat waren dat ze bijna niet konden spelen. De club (bijna 800 leden) heeft de speelmogelijkheden nu gemaximeerd op drie keer negen holes per week per persoon.

Volle lessen

De grote toeloop werkt door in de branche. Tennisleraren raken volgeboekt en ook de golfpro’s merken dat de vraag naar lessen toeneemt, zegt directeur Frank Kirsten van PGA Holland, de vereniging van golfprofessionals. „Ik verwacht dat die druk op de sector ook aanhoudt.”

De golffederatie en tennisbond rolden, los van elkaar, programma’s en acties uit bij de clubs om ledenwerving te stimuleren, hen vast te houden en daarmee de groei structureel te verzilveren. De NGF stelde een ‘Boostplan’ op waarin clubs werd aangespoord nieuwe leden een voordelig lespakket aan te bieden zodat ze hun golfbaanpermissie snel kunnen halen. Tennis en golf profiteren ook van de zachtere winters – bijna het hele jaar door kan gespeeld worden. De NGF stimuleert in het plan ook het seizoen, dat doorgaans tot oktober loopt, te verlengen.

Zeven uur ’s ochtends, een tennisvereniging in Rotterdam-Noord, vorige week. Tennisleraar Patrick Struijk staat onder de felle kunstlichten op een van de gravelbanen. Twaalf volwassenen – beginners en gevorderden – werken een inhaalles af. Het enthousiasme is groot, merkt Struijk. Door het vele thuiswerken hebben deelnemers nu de flexibiliteit voor zo’n vroeg tijdstip. Hij is door de grote vraag soms gedwongen eerder op de dag te beginnen. Van dichtbij ziet hij hoe de sport, die in tien jaar tijd zo’n 120.000 leden verloor, weer opleeft. „Wij zitten nu echt wel vol.”