Brieven

Brieven 6/11/2020

Cartoons

Meer empathie

In de discussie over de vrijheid van meningsuiting blijft één aspect onderbelicht. Ik wil verwijzen naar de ommezwaai van veel Nederlanders in de Zwarte Pieten-discussie; de pijn die veel Nederlanders met donkere huidskleur voelen bij een zwarte knecht van Sinterklaas is aanleiding om akkoord te gaan met roetveegpieten. Zou het daarom niet raadzaam zijn je in te houden met publicatie van Mohammed-cartoons, als je weet dat je landgenoten tot diep in de ziel krenkt? Ik behandelde op school vaak het sonnet Lang rolt, een bol van klank, de knal van ’t schot van J.A. dèr Mouw. De derde strofe luidt: Hem, die vol toekomst zwerft door wildernis / van jong gevoel, treft soms, die zeker is / van ’t goed gemikte woord, in tere plek. Als gemeen ervaren woorden kunnen zorgen voor een traumatische ervaring. Natuurlijk zijn al onze vrijheden van belang voor onze democratie en wrede wraakacties moeten hard aangepakt worden, maar enige empathie zou al veel ellende voorkomen.

Grondwet

Een statisch document

Als het aan Bas de Gaay Fortman ligt, wordt het 175-jarig bestaan van de Grondwet een nationale feestdag, want „democratie is te abstract om te vieren” (2/11). Echter is een grondwet geen garantie voor een gezonde democratie en rechtsstaat. De Machtigingswet die Hitlers overname in 1933 mogelijk maakte, kwam grotendeels grondwettelijk tot stand (al dan niet met vals spel van de nazi’s). En het grondwettelijk kiesrecht in de VS werd pas in 1965 voor etnische minderheden effectief en zonder obstakels gegarandeerd in de Voting Rights Act. De grondwet is slechts een statisch en incompleet document als de rechtsstaat wordt ondermijnd, de interpretatie niet rijmt met maatschappelijke waarden, en democratische principes niet in leven worden gehouden. Het lijkt op de discussie over de kip en het ei, maar een viering van de grondwet is onomstotelijk een viering van de democratie die de grondwet vaststelt en de rechtsstaat die de democratie waarborgt. Laten we juist de dynamische, alhoewel abstracte, processen aan de basis van onze Grondwet vieren. Het zijn immers deze processen die tegenwoordig zo onder druk staan.

Lockdown (1)

Corona-soap gaat door

Nu duidelijk is dat de recente maatregelen onvoldoende hebben gewerkt, doet het kabinet in de corona-soap weer een paar slagen in de lucht. Nu wordt er weer puur speculatief wat besloten: wederom (halve) maatregelen waar je een groot vraagteken bij kan zetten. Zo moet de dierentuin (waar loop je toch vooral in de buitenlucht) dicht, maar mogen sportscholen openblijven. Net zo willekeurig als het eerder sluiten van eetgelegenheden. Intussen worden de scholen wel openhouden, terwijl het te bestrijden virus juist daar kan worden doorgegeven. Wordt er een mondkapjesplicht doorgedrukt, terwijl het RIVM dit nutteloos vindt omdat de wetenschappelijke grond voor zo’n beslissing ontbreekt. En wat te zeggen van de maximale groepsgrootte van twee personen of maximaal twee bezoekers per dag: zinloos en oncontroleerbaar bovendien. Voorlopig houdt de regering naast het mondkapje halsstarrig de oogkleppen op.

Lockdown (2)

Sluit regionaal af

Regionale lockdowns: dat was het standpunt van de veiligheidsburgemeesters op 13 juli. Vier maanden later zien we het resultaat. Geen enkele burgemeester heeft de verantwoordelijkheid genomen om selectief een stad of regio af te sluiten, en dat terwijl in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag de besmettingen snel opliepen. Alle veiligheidsregio’s zitten in dezelfde straffe lockdown. De besmettingscijfers voor Groningen en Friesland zijn zeer laag. Bijna alle IC-opnames in het Universitair Medisch Centrum Groningen betreffen patiënten die zijn overgebracht uit de rest van Nederland. Wat opvalt is dat er sowieso niet intelligent wordt gestuurd door kabinet en burgemeesters. Risicogroepen, zoals ouderen, Nederlanders met een niet-westerse achtergrond en kerkgangers worden niet specifiek aangespoord altijd een mondkapje te dragen in winkels of kerk.