Hoe bereid je een dochter voor op menstruatie?

Opgevoed Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen.

Moeder: „Mijn dochter wordt binnenkort 11. Haar lichaam is zich aan het ontwikkelen, en ik vermoed dat ze snel ongesteld wordt. Hoe bereid ik haar voor op wat dat betekent? Ik kom zelf uit een conservatieve Mexicaanse familie. Toen ik opgroeide was het iets vies en gevaarlijks. Vaak dacht ik geïrriteerd: ‘Waar heb ik die baarmoeder überhaupt voor!’ Ik zou voor haar hopen dat ze die vrouwelijkheid meer dan ik kan omarmen, dat ze het kan zien als la sangre de la vida, het bloed van het leven. Maar ik weet niet wat ik moet zeggen, en ze wil er ook niks over horen van mij. Als ik erover begin, protesteert ze meteen. Zijn er goede Nederlandstalige of Spaanstalige boeken over dit thema? En hoe moet de reactie zijn van mij en mijn man zodra ze ongesteld wordt? Het enige wat ik zelf destijds hoorde, was ‘Nu ben je een vrouw!’”

Naam is bij de redactie bekend. (Deze rubriek is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen.) Wilt u een dilemma voorleggen? Stuur uw vraag naar opgevoed@nrc.nl

Praktisch maken

Loes Keijsers: „Het is vrij gebruikelijk dat meiden niet willen praten over ongesteld worden, hun lichaam verandert, en dat gaat vaak met schaamte gepaard. ‘Vrouwelijkheid omarmen’ is mooi, maar iets voor later in het leven, eerst is het fijn als het genormaliseerd wordt. Praat daarover met haar op een praktische manier: ‘Ik weet niet of je het wilt horen, maar mocht je binnenkort ongesteld worden, weet dan dat het normaal is. Kijk, ik leg hier vast tampons en maandverband klaar. Je kunt ook een maandverbandje in je schooltas doen, voor het geval je op school ongesteld wordt. Mocht dat zo zijn, dan heb je mijn toestemming je ziek te melden, dan kom je maar lekker naar huis.’

„U kunt verder zeggen: ‘Ik weet dat het raar zal voelen, ik vond het zelf tenminste best moeilijk, maar je kunt me alles vragen.’ Mocht het zover zijn, zou ik er geen plechtig moment van maken, vader ook niet. Als uw dochter erover wil praten, merken jullie het vanzelf.

„Familieleden kunnen weleens onhandig commentaar geven op het veranderende lichaam van een kind: ‘Je krijgt al borsten!’. Niet doen. Zelf hanteer ik in dit geval altijd de stelregel ‘Zou ik dit ook tegen mijn volwassen collega zeggen?’”

Toch het gesprek aangaan

Laura Baams: „Als pubers ongesteld worden, gebeurt er veel tegelijk. Voor sommige pubers is het iedere maand een pijnlijke herinnering aan een vrouwenlichaam dat ze niet willen, of nog niet willen. We weten uit onderzoek dat meisjes die vroeg ongesteld worden, meer aandacht van jongens krijgen. Ze hebben al borstgroei, er komt wat vet op de heupen, daardoor zien ze er wat ouder uit, soms als enige in de klas. Het is een mooi proces, maar niet altijd even gemakkelijk.

„Ik zou het gesprek met uw dochter toch af en toe aangaan, ook als ze nors reageert. Laten weten dat ze er altijd iets over kan zeggen of vragen is al het halve werk. U kunt haar wijzen op wat er online tegenwoordig over te vinden is: de menstruatie-app, de hashtag ‘period positivity’. Boektitels: Yes, baby van Marie Lotte Hagen en Nydia van Voorthuizen (gaat ook over scheren etc.), Elke maand feest van Yumi Stynes en Melissa Kang.

„Maak van de wc vast een vrouwvriendelijke plek, zet een prullenbakje neer, een mandje met maandverband, tampons, zakdoekjes. Niet alleen fijn voor haar, maar ook voor gasten.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.