Laatste nieuws Covid-19

Aantal positieve coronatests weer licht gestegen, aantal ziekenhuispatiënten gedaald

In dit blog lees je het laatste nieuws over Covid-19 in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit coronablog is gesloten

In dit blog hield de redactie van NRC op vrijdag 6 november het laatste nieuws bij over de coronacrisis. Dit waren de belangrijkste ontwikkelingen op vrijdag:

  • Bij het RIVM zijn 7.272 nieuwe coronabesmettingen gemeld, iets meer dan donderdag. Het aantal dagelijks vastgestelde besmettingen nam de dagen daarvoor juist iedere dag af. Het aantal Covid-19-patiënten in ziekenhuizen is opnieuw iets afgenomen.
  • Dit weekend zal nog geen regionale avondklok worden ingesteld, maar premier Rutte sluit niet uit dat dat volgende week wel nodig zal zijn. Het kabinet maakte eerder deze week bekend een avondklok te overwegen in regio’s met veel coronabesmettingen.
  • In de Verenigde Staten zijn een recordaantal coronabesmettingen vastgesteld. In één etmaal testten daar ruim 123.000 mensen positief op het virus dat Covid-19 veroorzaakt.
  • De gemuteerde variant van het coronavirus dat in Denemarken in nertsen is ontstaan, is inmiddels vastgesteld bij 214 mensen. De zogenoemde cluster-5-versie is niet gevaarlijker, maar de vrees is dat de vaccins die nu in ontwikkeling zijn er niet tegen werken.
  • In België, waar sinds deze week een strenge lockdown van kracht is, is reden tot voorzichtig optimisme. Vrijdag zijn iets minder coronabesmettingen vastgesteld dan in de dagen daarvoor. Ook worden iets minder Covid-19-patiënten opgenomen op de IC’s.
Volg hier het laatste nieuws van zaterdag 7 november

NS schrapt treinen en Rutte ontevreden over reizen naar buitenland

Het reizen in binnen- en buitenland is grotendeels stil komen te liggen door de coronapandemie. Dat merkt ook NS, dat het aantal treinreizigers de afgelopen tijd zag dalen tot 30 procent van het normale aantal. Omdat het vervoersbedrijf verwacht dat het aantal reizigers voorlopig niet zal toenemen, wordt de dienstregeling aangepast. Bij het besluit speelt ook mee dat het ziekteverzuim is opgelopen.

Vanaf aanstaande maandag zullen stapsgewijs treinen worden geschrapt. Om welke treinen of trajecten het gaat, is nog niet bekend. NS belooft wel dat 90 procent van de treinen zal blijven rijden en op elk traject minimaal twee keer per uur een trein zal langskomen. Ook zullen er geen volledige lijnen worden geschrapt.

Naar andere landen moet als het aan het kabinet ligt helemaal niet meer gereisd worden. Eerder deze week gaf het kabinet een dringend advies af om tot half januari niet naar het buitenland te reizen, tenzij het volstrekt noodzakelijk is. Toch blijven reisorganisaties reizen aanbieden. Premier Mark Rutte (VVD) noemde dit vrijdag „echt onwenselijk”.

Tijdens zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad zei de premier dat Nederlanders in het buitenland het risico lopen het virus op te lopen en in Nederland verder te verspreiden. „Dat is afgelopen zomer ook gebeurd”, waarschuwde hij. „Ik begrijp het allemaal en ik gun het iedereen, maar het kan even niet.”

Lees ook: De streep door alle vakanties, ski en zon, is een nieuwe klap voor de reisbranche

Dit weekend nog geen regionale avondklok, maar Rutte sluit niets uit

Dit weekend wordt er nog geen avondklok ingesteld in regio’s waar het aantal coronabesmettingen te hoog is. Dat heeft minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) volgens persbureau ANP vrijdag gezegd na afloop van de ministerraad. „We zijn nog niet op het punt gekomen dat we vinden dat er beslist moet worden over een avondklok.” Eerder deze week werd bekend dat het kabinet overweegt een avondklok in te stellen in regio’s met te veel besmettingen, zoals Rotterdam-Rijnmond en Zuid-Holland-Zuid.

Premier Mark Rutte zei vrijdag niet te kunnen uitsluiten dat een avondklok nog wel nodig zal zijn. „Wij zitten helaas niet in een fase waarin we die luxe hebben”, zei hij tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Woensdag verklaarde Rutte dat een avondklok een „dempend effect” kan hebben op de verspreiding van het coronavirus. De meeste besmettingen vinden volgens hem plaats tijdens feestjes thuis. „Achter de voordeur mogen wij niet handhaven. Maar wat je hiermee doet is dat je voor de voordeur wel kunt handhaven.”

Ook zei Rutte het niet uit te sluiten dat er nog aanvullende maatregelen nodig zijn, zoals het sluiten van scholen en winkels. „We zijn aan het bestuderen of het nodig is.”

Lees ook: Na tien uur niet meer op straat, gaat dat te ver?

Minister Grapperhaus spreekt vrijdag met de pers over het instellen van een avondklok. Foto Bart Maat/ANP

Rusland meldt oversterfte van 22 procent; Letland gaat maand in lockdown

Een greep uit het nieuws van over de grens.

  • In Rusland stierven afgelopen september 170.717 mensen. Dat zijn er ruim 22 procent meer dan in dezelfde maand vorig jaar. Dat meldt persbureau Reuters vrijdag. Bijna 10.000 sterfgevallen zijn direct te linken aan de uitbraak van het coronavirus. Bij bijna de helft werd Covid-19 als belangrijkste doodsoorzaak geconstateerd. Rusland meldde vrijdag een recordaantal van ruim 20.000 coronabesmettingen.
  • Letland gaat vanaf maandag vier weken in lockdown in de hoop de uitbraak van het coronavirus tegen te gaan. Dat heeft de regering vrijdag bekendgemaakt. Restaurants moeten de deuren sluiten, winkels mogen een beperkt aantal bezoekers toelaten en binnenshuis mogen niet meer dan tien personen uit maximaal twee huishoudens samenkomen. In Letland werden vrijdag 367 nieuwe besmettingen gemeld, een dagrecord voor het land. In totaal komt het aantal coronabesmettingen in Letland hiermee uit op 7.119.
  • Duitsland heeft delen van Denemarken, Italië, Litouwen, Portugal en een groot deel van Zweden aangemerkt als risicogebied vanwege het oplopen aantal coronabesmettingen aldaar. Het land vraagt inwoners alleen noodzakelijke reizen te maken naar deze landen.

Inwoners van Riga demonstreren tegen de coronamaatregelen, die onder meer sportevenementen verbieden. Foto Toms Kalnins/EPA

Opnieuw minder coronapatiënten in Nederlandse ziekenhuizen

Voor de derde dag op rij is het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen gedaald, zo meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) zojuist. Vrijdag bedraagt het totaal aantal opgenomen coronapatiënten 2.445, 67 minder dan gisteren. Er liggen 1.842 besmette mensen buiten de intensive cares; op de IC zijn dat er 603 - een daling van vier patiënten ten opzichte van donderdag.

Lees ook: Dit zijn de Nederlandse coronabrandhaarden

XL-teststraat bij Schiphol (nog) niet bedoeld voor reizigers

De XL-testlocatie die wordt ingericht op een van de parkeerterreinen van Schiphol kan niet worden bezocht door reizigers voor of na een reis in risicogebied. Die verduidelijking publiceert Schiphol vrijdag naar aanleiding van het nieuws van eerder vandaag dat er twintig nieuwe grote teststraten worden ingericht. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport had diezelfde kanttekening gemaakt.

GGD Kennemerland is verantwoordelijk voor de XL-teststraat op P4 van de Amsterdamse luchthaven, die is „bedoeld als uitbreiding van de beschikbare landelijke testcapaciteit voor mensen met Covid-19-klachten”. Pas „in een later stadium” kan de faciliteit wellicht beschikbaar worden gesteld voor een andere groep - reizigers die nog geen klachten hebben.

Een teststraat speciaal voor reizigers was eerder een wens van Schiphol-topman Dick Benschop, maar volgens de GGD is er nog niet genoeg capaciteit om de coronatests aan zo’n brede groep aan te bieden. In de zomer werd wel een proef gedraaid met een teststraat, waar een maand lang dagelijks 1.400 mensen zich konden laten testen. De nieuwe XL-faciliteiten moeten dagelijks 3.000 tot 12.000 tests kunnen afnemen.

RIVM: lichte stijging nieuwe besmettingen, 118 nieuwe sterfgevallen

Bij het RIVM zijn in het laatste etmaal 7.272 nieuwe coronabesmettingen gemeld. Dat aantal ligt hoger dan in de publicatie van donderdag, toen voor het eerst sinds 12 oktober het aantal nieuwe gevallen onder de zevenduizend lag. In die rapportage was sprake van 87 meldingen van sterfgevallen.

Van donderdag op vrijdag zijn bij het landelijke gezondheidsinstituut 118 aan corona gerelateerde doden gemeld. Dat is de hoogste stijging van het dodental sinds 29 april. Die mensen zijn niet allemaal in de laatste 24 uur overleden; meldingen komen soms met enige vertraging binnen bij het RIVM.

214 patiënten in Denemarken besmet met variant gevonden in nertsen

Sinds juni zijn in Denemarken 214 mensen besmet geraakt door een variant van het coronavirus die in nertsen aanwezig was, meldt het nationale gezondheidsinstituut SSI. Het zogeheten cluster-5-virus kan overspringen van dier op mens, waardoor fokkerijen nu een gevaar vormen voor de volksgezondheid. De variant is op 216 nertsenbedrijven gevonden, verspreid over heel Denemarken.

De cluster-5-versie is niet gevaarlijker voor mensen die ermee besmet raken dan andere varianten, maar mogelijk zijn de vaccins die nu in ontwikkeling er minder effectief tegen, aldus de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Sinds donderdag zijn in Denemarken specifieke maatregelen van kracht om verspreiding van die variant onder mensen tegen te gaan. Alle 15 tot 17 miljoen nertsen in Denemarken worden geruimd. Experts van de WHO stellen vrijdag dat voorkomen moet worden dat er „een nieuw dierlijk reservoir ontstaat voor dit virus”. Volgens persbureau Reuters onderzoekt de organisatie ook in andere landen de veiligheid van bedrijven waar met dieren gewerkt wordt.

Ook zijn nu strenge restricties van kracht in zeven gemeenten in Noord-Jutland, waar de meeste mensen besmet raakten met de cluster-5-mutatie van het coronavirus. Ongeveer een kwart miljoen Denen mogen hun gemeente niet verlaten, tenzij ze een ‘cruciaal beroep’ uitoefenen. Cafés en restaurants zijn gesloten, en het openbaar vervoer en sportactiviteiten zijn stilgelegd.

Belgische viroloog meldt lichtpuntjes: cijfers tonen lichte dalingen

In België is reden tot voorzichtig optimisme, aldus viroloog Steven Van Gucht. De cijfers van vrijdag laten een lichte daling zien in het aantal nieuwe coronabesmettingen. Bovendien neemt het tempo waarmee patiënten worden opgenomen op de intensive cares ook licht af, net als het tempo waarmee het aantal sterfgevallen als gevolg van Covid-19 toeneemt. Als die dalende trend doorzet, zo rekende Van Gucht vrijdag tijdens een persconferentie voor, dan „tekent mogelijk de piek van de tweede golf zich af”.

De piek zou dan vorige week dinsdag zijn geweest, toen er op één dag meer dan 22.000 besmettingen werden gemeld. In de afgelopen week lag het aantal dagelijkse vaststellingen gemiddeld lager dan dat. Volgens cijfers van het dashboard Sciensano liggen er vrijdag nog 7.282 coronapatiënten in Belgische ziekenhuizen, minder dan donderdag en woensdag het geval was.

In België is sinds deze week opnieuw een strenge lockdown van kracht. Dergelijke maatregelen „beginnen te werken, maar de weg naar beneden is nog lang”, zei Van Gucht bij het Nationaal Crisiscentrum. „We zullen het huidige regime nog lang moeten volhouden om in veiliger vaarwater te belanden.”

‘Vergeet mazelen, polio niet door grote aandacht voor corona’

De Wereldgezondheidsorganisatie waarschuwt vrijdagochtend voor uitbraken van andere ziekten, die vergeten dreigen te worden door de aandacht voor de coronacrisis. Er moet meer worden gedaan om grote mazelen- en polio-epidemieën te voorkomen in Afrikaanse landen zoals Congo en in Pakistan en India. Ook Unicef, het kinderfonds van de Verenigde Naties, is bang dat Covid-19 zoveel aandacht opeist dat kinderen meer gevaar lopen voor de genoemde ziekten.

De internationale organisaties schatten dat er flinke bedragen nodig zijn voor het voortzetten of hernieuwen van campagnes, zoals programma’s voor inentingen op grote schaal: ruim 330 miljoen euro (400 miljoen dollar) voor polio, en bijna 190 miljoen (225 miljoen dollar) om de mazelen te bezweren. „Covid-19 heeft een verwoestend effect gehad op gezondheidsdiensten wereldwijd”, aldus Tedros Adhanom Ghebreyesus, directeur-generaal van de WHO, in een gezamenlijke persverklaring. „We hebben de mogelijkheden en kennis om ziektes als polio en mazelen te stoppen, in tegenstelling tot Covid. Wat we nodig hebben, zijn de toezeggingen om dit in praktijk te brengen.”

In het buitenland: oplopende cijfers, nieuwe lockdowns

Meerdere landen melden vrijdag forse stijgingen in het aantal nieuwe coronagevallen. Ook hebben enkele overheden nieuwe maatregelen aangekondigd om verdere verspreiding van het coronavirus te beperken.

  • In Duitsland en de Verenigde Staten is sprake van een recordaantal nieuwe besmettingen. De Duitse evenknie van het RIVM, het Robert Koch-Institut, ontving in 24 uur tijd meldingen van 21.506 nieuwe positieve tests. Het is voor het eerst dat in één dag meer dan 20.000 gevallen zijn vastgesteld. Het is de tweede dag op rij dat er sprake is van een recordaantal nieuwe besmettingen. „De situatie is ernstig… Deze aantallen stellen veel voor in Duitsland”, stelde minister van Volksgezondheid Jens Spahn vrijdagochtend. In de VS kwamen er van donderdag op vrijdag 102.831 nieuwe coronagevallen bij, volgens cijfers die worden bijgehouden door de Johns Hopkins University.
  • Niet alleen besmettingen nemen toe, in sommige getroffen landen stijgt ook het aantal doden snel. Zo melden internationale persbureaus Reuters en AP dat in Oekraïne in een etmaal 201 corona-gerelateerden sterfgevallen zijn genoteerd. Volgens de Oekraïense minister van Volksgezondheid is dat het hoogste dagelijkse aantal tot nu toe.
  • In Roemenië zijn vanaf maandag alle scholen gesloten en wordt een avondklok ingesteld. In het Oost-Europese land is het aantal coronabesmettingen in twee weken tijd verdubbeld. In een poging die ontwikkeling een halt toe te roepen en de druk op de intensive cares te verlichten, zijn de vrijdag aangekondigde maatregelen een maand van kracht.
  • China heeft een inreisverbod ingesteld voor acht landen. Reizigers zonder Chinees paspoort die uit Rusland, Frankrijk, Italië, het Verenigd Koninkrijk, België, de Filippijnen, India en Bangladesh komen, worden tijdelijk geweerd. Dat geldt ook voor wie een visum of een verblijfsvergunning heeft.

XL-teststraten: dagelijks tussen 3.000 en 12.000 tests per locatie

Bij Rotterdam The Hague Airport (RTHA) is vanochtend de ‘aftrap’ geweest van de XL-coronateststraten. Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) was daarbij aanwezig. „Er zijn veel partijen betrokken bij het tot stand komen van deze locaties. De overheid, de GGD’s en verschillende bedrijven spelen allemaal een eigen rol”, zegt de landelijke GGD-koepel, GGD GHOR.

Bij de zeven XL-teststraten kunnen straks dagelijks tussen de 3.000 en 12.000 tests worden afgenomen. In november en december wordt dat aantal uitgebreid tot twintig teststraten, aldus minister De Jonge. Volgens het ministerie van VWS kunnen daarmee in totaal ruim 100.000 tests per dag worden afgenomen, een verdubbeling van de huidige capaciteit. Naast RTHA komen er nog zes XL-teststraten in Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Eindhoven, Groningen en de regio Arnhem-Nijmegen, zo staat in een factsheet van het ministerie van VWS dat vrijdag is gepubliceerd. Er komen ook nog L-teststraten in de veiligheidsregio’s IJssellanden, Twente, Zuid-Limburg en West-Brabant, waarvoor nog geen specifieke locaties bekend zijn. Zo moet elke Nederlander binnen 45 minuten een teststraat kunnen bereiken, het doel dat de regering zegt zichzelf te hebben gesteld.

In eerste instantie worden zo’n duizend militairen ingezet om de teststraten te bemannen. Werkgeversorganisatie VNO-NCW helpt zoeken naar burgerpersoneel dat de militairen straks kan aflossen.

In de XL-teststraten kan iedereen met klachten terecht - zoals alle teststraten het geval is. De GGD’s blijven verantwoordelijk voor het testen, net als het bron- en contactonderzoek dat na een positieve uitslag wordt ingezet. Naast de reguliere CPR-tests waarvan nu gebruik wordt gemaakt, worden ook sneltesten afgenomen. „De sneltesten waar de overheid nu mee gaat werken zijn de antigeentest en de LAMP-test”, zegt het ministerie.

De testlocatie bij RTHA is het eerste van zeven centra die worden gebouwd, daar is woensdag mee begonnen. Bij het vliegveld moeten vanaf eind november minstens 2.500 tests per dag worden verwerkt. Het centrum is gebouwd op een van de parkeerterreinen van de luchthaven, waar door de coronacrisis het vliegverkeer toch grotendeels stilligt. Oppervlakte van deze XL-teststraat: 12.000 vierkante meter.

Sinds begin coronacrisis stuk minder diagnoses voor borst- en darmkanker

Tussen het begin van de coronacrisis en het einde van september zijn in Nederland flink minder diagnoses voor borst- en darmkanker vastgesteld dan in dezelfde periode vorig jaar. Dat meldt het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) vrijdag op basis van nieuwe cijfers. De afname komt met name door de tijdelijk gestaakte bevolkingsonderzoeken in het voorjaar. Hierdoor werd een derde minder borstkankerdiagnoses (tweeduizend gevallen) vastgesteld en een vijfde minder darmkankerdiagnoses (duizend) bij mensen tussen de 50 en 75 jaar.

De bevolkingsonderzoeken werden tijdelijk stopgezet om de druk op de zorg te verlichten tijdens de eerste golf. Juist bij die onderzoeken worden gewoonlijk diagnoses gesteld vóórdat iemand klachten heeft, legt een woordvoerder van IKNL uit. Daarnaast stelden veel mensen hun huisartsenbezoek uit, waardoor ze ook pas later werden doorverwezen naar het ziekenhuis. Toen de reguliere zorg - inclusief bevolkingsonderzoek - in de zomermaanden weer op gang kwam, liep ook het aantal borst- en darmkankerdiagnoses geleidelijk op tot het verwachte niveau. Ook werden mensen minder terughoudend met huisartsenbezoek.

Of de vertraagde diagnoses negatieve gevolgen hebben gehad voor kankerpatiënten - in die zin dat ze bijvoorbeeld uitzaaiingen hebben en dus zwaarder moeten worden behandeld - is nog niet te zeggen. Daar doet de KNIL de komende tijd onderzoek naar.

Borst- en darmkanker komen veel voor in Nederland. Vorig jaar werd volgens volgens Pink Ribbon bij ruim 17.000 mensen borstkanker of een voorstadium daarvan vastgesteld. In datzelfde jaar kregen bijna 13.000 personen de diagnose darmkanker, aldus de Maag Lever Darm Stichting.

Sinds maart werden een stuk minder borst- en darmkankerdiagnoses gesteld in Nederland. Foto Ilvy Njiokiktjien

VS vestigen met ruim 123.000 coronabesmettingen nieuw dagrecord

In de Verenigde Staten zijn het afgelopen etmaal meer dan 123.000 nieuwe gevallen van Covid-19 vastgesteld - een nieuw dagrecord in het land. Dat blijkt uit cijfers van Johns Hopkins University in Maryland, meldt AFP.

Tussen woensdagavond en donderdagavond 20.30 uur plaatselijke tijd aan de Amerikaanse oostkust kwamen er 123.085 coronabesmettingen bij. In dezelfde periode werden 1.226 nieuwe sterfgevallen gemeld als gevolg van Covid-19. Het was de derde dag op rij dat meer dan 1.000 mensen aan de ziekte overleden.

Twee weken geleden doorbraken de VS een record van 80.000 nieuwe gevallen binnen 24 uur dat dateerde uit juli. Besmettingen lopen sindsdien in grote delen van het land gestaag op. In totaal zijn meer dan 9,6 miljoen mensen in de VS besmet met het coronavirus. Ongeveer 235.000 mensen zijn er overleden.

Vorige week weer oversterfte van zevenhonderd mensen

Vorige week stierven in Nederland zevenhonderd mensen meer dan gebruikelijk is in die week van het jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag. Er stierven ook tweehonderd mensen meer dan de week daarvoor, toen voor de vijfde week op rij oversterfte werd gerapporteerd.

Tussen 26 oktober en 1 november overleden in Nederland 3.600 mensen. Vooral mensen die langdurig zorg ontvingen stierven vaker dan het geval zou zijn geweest zonder de coronapandemie. De sterfte steeg hoofdzakelijk in de leeftijdsgroepen 65-plus en in grotere mate 80-plus. Een soortgelijke trend was negen weken lang te zien tijdens de eerste golf van de pandemie. Overigens is niet te zeggen hoeveel van de ‘extra’ sterfgevallen direct of indirect zijn veroorzaakt door Covid-19.

Het laatste nieuws

Hier houdt NRC de laatste ontwikkelingen bij rond de coronapandemie, in Nederland en het buitenland. Het belangrijkste nieuws van donderdag:

  • Kinderopvangorganisaties ervaren meer personeelstekorten vanwege corona. De kinderopvangorganisaties hadden al te weinig personeel maar de situatie worden verergerd door doordat medewerkers ziek worden en/of in quarantaine moeten blijven.
  • Waar de besmettingen in Rotterdam groeien, heeft Groningen de controle terug. Een regionale aanpak is volgens het kabinet nodig om regio’s te ontzien waar de situatie wel onder controle is.
  • Bij het RIVM waren voor het eerst sinds 12 oktober minder dan zevenduizend nieuwe positieve coronatests in één dag gemeld. Van dinsdag op woensdag registreerde het instituut 6.996 gevallen.
  • In zeven gemeenten in het noorden van Denemarken wordt het openbaar vervoer volledig stilgelegd en moeten alle scholen, restaurants, cafés en sportscholen sluiten omdat een mutatie van het coronavirus van nertsen is overgesprongen op mensen.
Lees hier al het coronanieuws van donderdag 5 november terug