OM deelde strafdossier rond radicaliseringsambtenaar met gemeente Amsterdam

Saadia Ait-Taleb Het OM deelde het hele strafdossier in de zaak rond ambtenaar Saadia Ait-Taleb met gemeente Amsterdam. „Een doodzonde.”

Saadia Ait-Taleb (m) en haar advocaat Richard Korver (r) komen eerder dit jaar aan bij de rechtbank in Amsterdam. Ait-Taleb werd vrijgesproken.
Saadia Ait-Taleb (m) en haar advocaat Richard Korver (r) komen eerder dit jaar aan bij de rechtbank in Amsterdam. Ait-Taleb werd vrijgesproken. Foto Freek van den Bergh/ANP

De gemeente Amsterdam heeft in de zaak tegen de ontslagen radicaliseringsambtenaar Saadia Ait-Taleb de beschikking gehad over het volledige strafdossier dat talloze onderschepte privé-berichten en telefoongesprekken tussen ambtenaren bevat. De gemeente heeft de informatie gebruikt om een ambtenaar een reprimande te geven, en met medewerkers van de gemeente voorafgaand aan de zaak tegen Ait-Taleb hun getuigenis door te nemen. Dat bevestigen de gemeente Amsterdam en het Openbaar Ministerie na vragen van NRC.

Voormalig topambtenaar Saadia Ait-Taleb werd onlangs vrijgesproken in een drie jaar slepende zaak. De gemeente deed aangifte tegen haar wegens vermeende fraude en corruptie, maar na een opsporingsonderzoek bleef van de hele zaak niets overeind: onduidelijke facturen hielden verband met een geheime campagne die zij moest uitvoeren in opdracht van toenmalig burgemeester Eberhard van der Laan. Via een influencer moesten radicale jongeren op andere gedachten worden gebracht.

Ook andere Marokkaans-Nederlandse collega’s waarmee Ait-Taleb werkte, werden in de zaak onderzocht en soms zelfs afgetapt. Eén van de tapverslagen is in augustus 2018 door het OM met de gemeente gedeeld. Uit het verslag bleek dat de dan al ontslagen Ait-Taleb nog contact had met een oud-collega over werkgerelateerde zaken. De ambtenaar werd vervolgens door zijn leidinggevende geconfronteerd met de taps. Hij kreeg een aantekening in zijn dossier, omdat zijn leidinggevende het contact met Ait-Taleb niet op prijs stelde, vanwege het risico op een ‘lek’.

Amsterdam leed aan tunnelvisie bij ‘fraude’ radicaliseringsambtenaar Ait-Taleb

De ambtenaar heeft intern kenbaar gemaakt dat hij zich door het voorval bespied, geïntimideerd en gediscrimineerd voelde. Hij zit nog altijd thuis met een posttraumatisch stresssyndroom. Dit gebeurde onder verantwoordelijkheid van Femke Halsema. Haar woordvoerder erkent dat de hele gang van zaken „tot een gevoel van onveiligheid heeft kunnen leiden” bij de ambtenaar en dat met hem gesprekken lopen „over het herstel van vertrouwen”.

Het OM mag alleen opsporingsinformatie aan de gemeente verstrekken als daar een ‘zwaarwegend belang’ voor is. De vraag is of dat hier het geval was, aangezien de gemeente het tapverslag niet zwaarwegend genoeg vond om er consequenties voor de ambtenaar aan te verbinden.

Volledige dossier gedeeld

Naast het tapverslag heeft het OM in april 2018 het volledige strafdossier van de zaak Ait-Taleb aan de gemeente verzonden. Hier zou de gemeente als ‘benadeelde partij’ recht op hebben, laat het OM weten in een reactie. De gemeente heeft het dossier gebruikt om ambtelijke getuigen voor te bereiden op hun verhoor in de zaak-Ait-Taleb. Voorafgaand aan het verhoor werd met de ambtenaren hun eigen politieverklaring uit het dossier doorgenomen.

De woordvoerder van Halsema zegt dat dit past binnen de „processuele ondersteuning” die ambtenaren ontvangen van de gemeente. Ait-Talebs advocaat Richard Korver spreekt echter van „een doodzonde”. „Getuigen horen geen stukken te ontvangen in een strafzaak, dat is een gouden regel”, zegt hij. „Als de getuige van tevoren in het dossier heeft gelezen, wordt heel diffuus of hij verklaart vanuit wat hij zelf heeft gezien en gehoord, of dat hij oplepelt wat hij zojuist heeft gelezen.”

Bovendien heeft het OM volgens Korver eerder in een zitting bij de rechter-commissaris verklaard dat het dossier niet met de gemeente is gedeeld. Advocaat Kerem Canatan van de medeverdachte van Ait-Taleb zegt dat hij zich de opmerking van de officier kan herinneren. Het OM ontkent desgevraagd dat een van haar officieren dit gezegd heeft. Vaststaat dat Ruud IJzelendoorn, tot 2018 directeur openbare orde en veiligheid in Amsterdam, in een getuigenverhoor verklaart dat er „voor zover mijn kennis reikt” geen stukken uit de strafzaak zijn gedeeld met de gemeente, blijkt uit zijn getuigenverklaring. Hij verklaart dit in maart 2019, in aanwezigheid van twee officieren van justitie en de gemeenteadvocaat – die op dat moment allen weten dat het anders zit.

Lees ook: Ambtenaren met Marokkaanse wortels voelen zich niet veilig op het werk

Als gevolg van de hele affaire voelt een deel van de Marokkaans-Nederlandse ambtenaren zich niet meer veilig binnen de gemeente, bleek dinsdag uit een brief van ambtenaren. Tijdens een raadsvergadering eind augustus zei Denk-raadslid Mourad Taimounti al dat hij hierover signalen krijgt. Halsema reageerde toen nog verontwaardigd: „De suggestie dat er nu onder mijn verantwoordelijkheid een onveilige situatie voor ambtenaren zou bestaan, spreek ik echt tegen”, zei de burgemeester, die het raadslid opriep om zijn beschuldigingen hard te maken „in plaats van te komen met suggesties van zulke zware aantijgingen”.

Inmiddels zegt Halsema zich „zeer bewust”  te zijn „van de gevoelens van onveiligheid bij medewerkers”, aldus haar woordvoerder.