Recensie

Recensie Film

‘De vogelwachter’: melancholisch en volgepropt met gedoe

Drama ‘De vogelwachter’ is een film uit een ander tijdperk: goudgeel licht, romantische muziek, een hoofdrolspeler aan wie vooruitgang voorbij is gegaan. Totdat zijn post opgeheven dreigt te worden.

Hoofdrolspeler Freek de Jonge lijkt er zijn hele leven op te hebben gewacht om in deze rol te bedaren, in ‘De vogelwachter’.
Hoofdrolspeler Freek de Jonge lijkt er zijn hele leven op te hebben gewacht om in deze rol te bedaren, in ‘De vogelwachter’.

Net als de oude vogelwachter die al een halve eeuw moederziel alleen op een eiland middenin de Atlantische Oceaan woont, is ook De vogelwachter met Freek de Jonge een film uit een ander tijdperk. De vogels zijn z’n enige gezelschap. Elke dag telt hij hoeveel er passeren. En zo legt hij minieme verschuivingen in klimaatstromen vast. Dat dat na 50 jaar plots heel veel kan zijn blijkt wel uit zijn strandhuisje, dat bij aankomst stevig in de duinen stond en een paar decennia later op palen (wat later tijdens een storm nog goed van pas komt). Tijd en erosie hebben hun werk gedaan.

Het goudgele licht, de romantische muziek, ze wekken de indruk dat niet alleen het leven van de gelukkige kluizenaar zich aan de vaart en de chaos van wat vooruitgang heet heeft onttrokken, maar ook de referenties van de makers. Eenzame scharrelaars die ergens tussen de mazen van de tijd zijn gevallen zijn een geliefde hoofdfiguur in contemporaine, zogeheten slow cinema. Vaak in hybride films, waarin hun dagelijkse leven versmelt met een groter, soms fictief narratief. Maar De vogelwachter staat daar ver vanaf. Soms doet hij denken aan het tijdloze surrealisme van de Tsjechische new wave uit de jaren 60.

Lees ook een interview met Threes Anna en Freek de Jonge over ‘De vogelwachter’: ‘Hoe minder grappen, hoe puurder de film’

De vogelwachter is een melancholische film over grote thema’s die volgepropt zit met een hoop gedoe.

Net als de oude man in de loop der jaren een heleboel aangeslibde dingen om zich heen heeft verzameld, wordt het serene minimalisme waar de film mee begint al snel in een overvolle plot gepropt over de dreigende opheffing van zijn post. Het enige rustpunt is hoofdrolspeler Freek de Jonge, waarvan het lijkt alsof hij er zijn hele leven op heeft gewacht om in deze rol te bedaren.

Alsof er tijdens de ontwikkeling van de film steeds meer ideetjes bij zijn gekomen. De satelliettelefoon begeeft het, hij breekt zijn arm, hij kleedt de radio aan met een aangespoelde pruik, de grenzen tussen waan en werkelijkheid beginnen langzaam te vervagen. Veel van de magie van De vogelwachter gaat desondanks verloren in een onderliggend verlangen naar logica en verhaal.

Aanvulling 18/11: ‘De vogelwachter’ draait vanaf 19 november in 62 bioscopen.