Gered door een walvisstaart

Kunstwerk Een Rotterdamse metro belandde op een kunstwerk in de vorm van een walvisstaart. Dat leidt tot creatieve reacties, ziet .

De bungelende metro in Spijkenisse.
De bungelende metro in Spijkenisse. Foto Eva Plevier / Reuters

Een surrealistisch beeld maandagnacht op metrostation De Akkers in Spijkenisse. Een metrostel van vervoersbedrijf RET reed om nog onduidelijke redenen aan het einde van het spoor door een stootblok. Een kunstwerk in de vorm van walvisstaarten voorkwam dat de metro tien meter naar beneden stortte. Het voertuig bleef daardoor boven een sloot bungelen. Behalve de machinist, die er ongedeerd vanaf kwam, zat er niemand in de metro. De foto’s van de crash gingen al snel de wereld over.

Architect en beeldend kunstenaar Maarten Struijs (1946) noemt de foto’s van het ongeluk „spectaculair”. „Als ze het metrostel gaan stutten, is het spectaculaire er natuurlijk af, want het ligt zo mooi op die walvisstaarten. Alsof ze ervoor gemaakt zijn”, zei hij maandagochtend per telefoon tegen NRC.

Struijs ontwierp tussen 1981 en 2008 diverse metrostations voor de gemeente Rotterdam. ‘De Walvisstaarten’, die sinds 2002 net buiten het station staan, is het enige kunstwerk dat Struijs op zijn naam heeft staan. „Nee, ik heb weinig met walvissen”, aldus Struijs. „Op de eerste maquette van het spoor stond een klein staartje, want het is een ‘staartspoor’ om metro’s ’s nachts te kunnen parkeren. Ik weet niet eens meer of dat een staartje van een walvis was of een ander dier. Het was gewoon een staartje.”

Kop-staartbotsing

De ‘hangende’ metro deed intussen meteen denken aan de doorgeschoten ‘Rode BMW’ in het centrum van Rotterdam. Die balanceert al sinds 1987 op de rand van een gevel op de Poortstraat nabij het Centraal Station – een werk van kunstenaarscollectief Kunst & Vaarwerk.

Natuurlijk lieten de eerste creatieve bewerkingen van de foto’s niet lang op zich wachten, zoals het beeld van Marvel-stripheld Spiderman die met zijn web de metro voor een val behoedt. Een verwijzing naar een scène uit een van de Spiderman-films, waarin de superheld een ontspoorde metro in New York ternauwernood weet te stoppen.

Het voorval zorgde ook voor spitsvondige taalvondsten. „Zelden was een ondergrondse bovengrondser”, twitterde schrijver en taalkundige Wim Daniëls. Een andere twitteraar (@StevenVoogt) sprak van een „kop-staartbotsing”. Weer anderen gaven het onbedoelde tijdelijke kunstwerk de naam ‘RET de walvis’. Ook het metrostel had op de eigen matrixborden iets te zeggen: „Sorry, geen dienst’”.

Met medewerking van Eppo König