Er is corona, dus dan maar even geen vuurwerk

Oud en Nieuw Om de zorg te ontzien wil een deel van de Kamer een totaalverbod op vuurwerk. De VVD vindt dat een „gelegenheidsargument.”

Om de zorg te ontlasten willen GroenLinks en Partij voor de Dieren nu een vuurwerkverbod invoeren.
Om de zorg te ontlasten willen GroenLinks en Partij voor de Dieren nu een vuurwerkverbod invoeren. Foto Koen van Weel/ANP

Nu de ziekenhuizen opnieuw vol liggen met coronapatiënten, moet Nederland artsen en verpleegkundigen niet belasten met extra patiënten. Dit is het moment om te besluiten tot een totaal vuurwerkverbod, zodat zo min mogelijk vuurwerkslachtoffers rond de jaarwisseling een beroep doen op de zorg.

Goed idee?

Het voorstel komt van GroenLinks en van de Partij voor de Dieren (PvdD), die al langer pleiten voor een verbod. „We moeten slachtoffers altijd voorkomen, maar door corona kunnen we het ons simpelweg niet veroorloven de hulpdiensten op te zadelen met honderden vuurwerkslachtoffers”, liet GroenLinks-leider Jesse Klaver vorige week weten.

Eerder dit jaar werd een landelijk verbod afgekondigd op knalvuurwerk en vuurpijlen. Maar, stelde fractievoorzitter Esther Ouwehand (PvdD) in een verklaring: „Het huidige verbod op knalvuurwerk en vuurpijlen is echt niet genoeg. We weten dat de zorg met een extra piek te maken gaat krijgen als we siervuurwerk niet verbieden.”

Dinsdag spreekt de Tweede Kamer over het plan. Verantwoordelijk staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Milieu, D66) kan nog niet zeggen of er een verbod komt. Onderzoek moet uitwijzen of de coronazorg daar daadwerkelijk bij gebaat is, of het te handhaven is en of het juridisch kan worden vastgelegd.

Toejuichen

Medisch Nederland zou een vuurwerkverbod toejuichen; hoe minder kans op letsel, hoe beter. „Alle beetjes helpen”, zegt voorzitter Annemarie van der Velden van de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen. „In mijn ziekenhuis in Dordrecht hadden we vorig jaar vijftien vuurwerkslachtoffers. Als we die niet meer zouden hebben, is er al wat gewonnen.”

Lees ook:Waar komt de traditie van vuurwerk vandaan?

De zorg voor vuurwerkslachtoffers heeft niet onmiddellijk gevolgen voor de zorg voor coronapatiënten. „Maar het zijn extra patiënten op een plaats waar het toch al druk is. Mensen die een beroep doen op de operatiecapaciteit. Wat je dan krijgt, is dat wachttijden voor iedereen oplopen.”

Afgelopen jaar raakten bijna dertienhonderd Nederlanders gewond door vuurwerk, honderd meer dan het jaar ervoor. Van de slachtoffers deden naar schatting negenhonderd een beroep op de huisartsenpost, bij de spoedeisende hulp werden 385 gewonden behandeld. Vooral vuurpijlen, cakeboxen en sierpotten zijn risicovol, blijkt uit onderzoek van Veiligheid.nl. Eén op de vijf letsels werd veroorzaakt door illegaal vuurwerk. Slachtoffer zijn veelal mannen, veelal jonger dan twintig jaar. De helft was omstander.

Lees ook: Vuurwerkverbod maakt geen einde aan problemen rond oud en nieuw, vreest Kamer

De Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie is „aangenaam verrast” over het voorstel voor een totaalverbod, zegt voorzitter Michiel Verhofstad, hoogleraar traumachirurgie in Rotterdam. „Er zijn in de wereld genoeg landen waar vuurwerk heel normaal is en waar bij de eerste de beste bruiloft met geweren in de lucht wordt geschoten, maar in de westerse landen krijgen wij niet uitgelegd dat iedereen hier zomaar vuurwerk mag afsteken.”

Hij gelooft niet dat er, volgens een grove schatting, tijdens een jaarwisseling meer dan tien slachtoffers een bed op de intensive care bezet houden. Ook is de piek op verpleegafdelingen met vuurwerkslachtoffers meestal snel weer voorbij. Maar het is toch „lekker” om zulke slachtoffers niet binnen te krijgen, zegt hij.

‘Spelen op emotie’

Er is ook kritiek. Tweede Kamerlid Erik Ziengs (VVD) vindt dat de coronacrisis door GroenLinks en PvdD wordt gebruikt als „gelegenheidsargument” voor een vuurwerkverbod. „Men speelt op de emotie.” Het beroep dat de vuurwerkslachtoffers doen op de zorg in ziekenhuizen is „beperkt” en mag geen reden zijn voor een totaalverbod. „Gemeenten kunnen nu al vuurwerk verbieden. Dat hoeft toch niet voor het hele land te gelden? In vele dorpen kopen bewoners samen vuurwerk en genieten ervan.” Ook vuurwerkhandelaren worden gedupeerd, „veelal kleine ondernemers die met vuurwerk het beleg op hun brood verdienen en die straks met voorraden blijven zitten”.

De vuurwerkbranche spreekt van „symboolpolitiek”. Een woordvoerder van de Belangenvereniging Pyrotechniek Nederland: „Er wordt gesuggereerd dat een verbod zoden aan de dijk gaat zetten. Wie zegt dat? We weten toch niet hoe we er aan het einde van dit jaar voor staan met corona?”

Hij denkt ook dat het lastig wordt illegaal vuurwerk uit te bannen. „Mensen staan nu al in de rij voor winkels in België en er wordt helemaal niet gecontroleerd.” De behoefte om vuurwerk af te steken zal niet verdwijnen. „Juist dit jaar hebben mensen de behoefte de ellende van zich af te schieten.”