Drie doden bij mesaanval in Nice, Macron spreekt van terroristische aanslag

Frankrijk Nabij Avignon, op het Franse consulaat in Saoedi-Arabië en in Lyon vonden donderdag eveneens geweldsincidenten plaats. Hierbij kwam alleen een van de daders om. Het is niet duidelijk of er een verband is.
Veiligheidspersoneel op de trappen van de Notre-Dame in Nice nadat binnen twee mensen zijn gedood met een mes.
Veiligheidspersoneel op de trappen van de Notre-Dame in Nice nadat binnen twee mensen zijn gedood met een mes. Foto Eric Gaillard/Reuters

In en nabij een kerk in de Franse stad Nice zijn donderdagochtend drie mensen om het leven gekomen door een mesaanval. Het gaat om twee vrouwen en een man, meldt persbureau AFP. De burgemeester van de stad zegt dat „alles lijkt te wijzen op een terreurdaad”. Later op donderdag vonden ook in Avignon en op het Franse consulaat in Saoedi-Arabië geweldsincidenten plaats. In Lyon is bovendien een man met een mes opgepakt die volgens de politie kwaad in de zin had. Of er een verband is tussen de incidenten, is nog niet bekend.

President Emmanuel Macron noemde de mesaanval in Nice donderdagmiddag een „islamistische, terroristische aanslag”. Hij stelde dat „Frankrijk wordt aangevallen” en riep op tot eenheid. Ook heeft de president aangekondigd dat de komende tijd duizenden militairen worden ingezet, vooral om kerken en scholen te bewaken. De kerken in Nice blijven voorlopig zelfs allemaal dicht. Vrijdag zal de Defensieraad samenkomen om te praten over de gebeurtenissen. Premier Jean Castex maakte enkele uren eerder al bekend dat het dreigingsniveau voor terroristische aanslagen op Frans grondgebied wordt verhoogd naar het hoogste niveau.

De mesaanval in Nice vond plaats rond 09.00 uur in en rondom de Notre-Dame in het centrum van de stad. Bij één van de vrouwen zou de keel zijn doorgesneden. De andere vrouw wist nadat ze neergestoken was de kerk te ontvluchten naar een bar waar ze even later overleed. De politie heeft de vermoedelijke dader, die een mes bij zich droeg, aangehouden. Hierbij zouden schoten zijn gelost. De verdachte is overgebracht naar het ziekenhuis, meldt Christian Estrosi, de burgemeester van Nice.

Een van de dodelijke slachtoffers is een beheerder van de basiliek en iemand die „zeer gewaardeerd werd door parochianen”, schrijft Estrosi. Volgens de burgemeester riep de aanvaller tijdens zijn aanval en bij zijn arrestatie herhaaldelijk „Allahoe akbar”, „God is groot” in het Arabisch. „We zijn opnieuw het slachtoffer geworden van het islamofascisme”, aldus Estrosi.

Ook incidenten in Avignon en Jeddah

Twee uur na het incident in Nice werd in een dorp nabij de Franse stad Avignon een man doodgeschoten door de politie die voorbijgangers zou hebben bedreigd met een vuurwapen. Dat meldt de Franse radiozender Europe 1. Er zouden geen gewonden zijn gevallen. Ook deze man zou „Allahoe akbar” hebben geroepen.

Niet veel later berichtte de Franse ambassade in Saoedi-Arabië over een mesaanval bij het Franse consulaatsgebouw in Jeddah, de één na grootste stad van het land. Daarbij raakte een bewaker gewond; hij is naar het ziekenhuis gebracht en verkeert niet in levensgevaar. De vermoedelijke dader, een man, is gearresteerd.

Rond 13.30 uur leek een vierde incident plaats te vinden op Frans grondgebied. In Lyon probeerde een man gewapend met een mes van 30 centimeter een station binnen te komen. Volgens de politie wilde hij daar een „daad uitvoeren”. De man is opgepakt en wordt momenteel verhoord. De burgemeester van het tweede arrondissement Pierre Oliver dankt de agenten voor het „voorkomen van nog een drama”.

De belangrijke Franse islamitische koepelorganisatie CFCM heeft de aanslag in Nice „met klem” veroordeeld op Twitter. „Als teken van rouw en solidariteit met de slachtoffers en hun dierbaren, roep ik de moslims van Frankrijk op om alle festiviteiten van Mawlid an-Nabi af te gelasten.” Mawlid an-Nabi, ter ere van de geboorte van Mohammed, duurt formeel van woensdag- tot donderdagavond. De Franse antiterrorisme-aanklager heeft een onderzoek geopend naar de aanval in de Zuid-Franse stad. President Emmanuel Macron heeft zijn steun betuigd aan de burgemeester en is naar de stad afgereisd.

Charlie Hebdo en Samuel Paty

De steekpartij in Nice was de derde vermoedelijke terreuraanslag in Frankrijk in iets meer dan een maand tijd. Eind september was er een aanslag met een hakmes bij de oude kantoren van het satirische weekblad Charlie Hebdo. De dader wist niet dat het tijdschrift al lang verhuisd is; twee mensen raakten gewond. Op 15 oktober werd nabij Parijs de onderwijzer Samuel Paty onthoofd door een 18-jarige Rus van Tsjetsjeense afkomst.

In beide gevallen waren de spotprenten van de profeet Mohammed de aanleiding. Charlie Hebdo heeft meermaals dergelijke cartoons gepubliceerd en Paty had tijdens een les over de vrijheid van meningsuiting spotprenten getoond. Na de twee aanslagen hebben Fransen massaal spotprenten gepubliceerd en zijn ze zelfs in kranten en op overheidsgebouwen getoond. Ook Macron heeft gezegd de cartoons „niet op te zullen geven”. Of de spotprenten ook bij de incidenten van donderdag de aanleiding waren, moet nog blijken.

De uitspraak van Macron en de publicatie van de cartoons leidden afgelopen weekend tot een oproep in de islamitische wereld om Franse producten te boycotten. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft zich achter die oproep geschaard. Overigens bestond er ook voor de moord op Paty onvrede over de manier waarop Macron over de islam spreekt. Eerder deze maand sprak hij zich uit over het „islamistisch seperatisme” dat volgens hem Frankrijk bedreigt.

In 2016 werd Nice ook al opgeschrikt door een aanslag. Toen reed een man een vrachtwagen met hoge snelheid de Promenade des Anglais op terwijl daar veel publiek was voor een vuurwerkshow. Bij die terreuraanslag vielen 86 doden en honderden gewonden.

Correctie (29 oktober 2020): In een eerdere versie van dit stuk stond op basis van de eerste berichten uit Nice dat er bij de vermoedelijke aanslag drie doden en meerdere gewonden waren gevallen. Later op de ochtend bleek dat het gaat om drie doden en geen gewonden. De tekst is hierboven aangepast.