VVD en GroenLinks willen senaatsonderzoek naar discriminatie

Artikel 1 Volgens senatoren Rosenmöller (GroenLinks) en Jorritsma (VVD) moet door de Eerste Kamer onderzocht worden of systematische discriminatie binnen overheidsinstanties voorkomt.
Annemarie Jorritsma (VVD) is een van de senatoren die de motie indiende.
Annemarie Jorritsma (VVD) is een van de senatoren die de motie indiende. Foto Dirk Hol/Novum

De Eerste Kamerfracties van de VVD en GroenLinks willen een parlementair onderzoek openen naar geïnstitutionaliseerde discriminatie in Nederland. Uit een conceptmotie die in handen is van NRC blijkt dat de twee partijen willen onderzoeken of er momenteel prikkels in wetten of regelgeving zijn die discriminatie in de hand werken. Zij denken onder meer dat zo’n onderzoek nodig is vanwege de veranderende tijdsgeest en bevolkingssamenstelling.

Lees ook: Racisme en discriminatie zijn op het Binnenhof altijd een garantie voor ongemak

Het voorstel werd gezamenlijk ingediend door senatoren Paul Rosenmöller (GroenLinks) en Annemarie Jorritsma (VVD). Zij wezen daarbij op artikel 1 van de Grondwet waarin expliciet staat dat iedereen in Nederland gelijk behandeld dient te worden en dat alle vormen van discriminatie verboden zijn. Toch, zo stellen de twee partijen, blijkt discriminatie in de praktijk voor te komen, waaronder ook bij overheidsinstanties. Daarom moet volgens hen verkend worden of het parlement mogelijkheden heeft om het non-discriminatiebeginsel meer effectief in de wet te verankeren.

Wat betreft de onderzoeksvragen van het parlementair onderzoek moet volgens de partijen gedacht worden aan hoe vaak discriminatie nu precies voorkomt, binnen welke uitvoeringsorganisaties en hoe deze wordt ervaren door burgers. Zo moet onderzocht worden of er sprake is van systematische discriminatie en hoe die in dat geval veroorzaakt wordt. De partijen willen daarbij onder meer de kennis gebruiken die het Sociaal en Cultureel Planbureau op dit vlak verzamelt en daarnaast het College voor de Rechten van de Mens laten onderzoeken welke juridische mogelijkheden er zijn.

Lees ook: Privacywaakhond: Belastingdienst schuldig aan discriminatie toeslagenaffaire

Mocht een parlementaire onderzoekscommissie worden opgezet, zou dat de derde keer in de geschiedenis zijn dat de Eerste Kamer zelf een parlementair onderzoek instelt. Het laatste onderzoek was in 2011 en ging over privatisering en verzelfstandiging van overheidsdiensten. Daarbij werd in oktober 2012 geconcludeerd dat met de oprichting van uitkeringsinstantie UWV, spoorbedrijf NS, netbeheerder Tennet, telecombedrijf KPN en de liberalisering van de energiemarkt de bestuurlijke complexiteit alleen maar was toegenomen, terwijl de belangen van burgers ondersneeuwden. „De rijksoverheid is zonder vastomlijnde visie het pad van privatisering en verzelfstandiging op gegaan”, zei commissievoorzitter en senator Roel Kuiper (ChristenUnie) destijds.

Het eerste onderzoek was in 1962 wegens onregelmatigheden in de Europese handel in schroot, waarbij uiteindelijk meer controle werd ingevoerd.

Correctie (27 oktober 2020): In een eerdere versie van dit artikel stond dat de Eerste Kamer in het verleden één parlementair onderzoek heeft ingesteld in plaats van twee. Dat is hierboven aangepast.