Kamer wil eind aan bindend studieadvies

Hoger onderwijs Het bindend studieadvies moet vervangen worden door een „enkel adviserend” advies, vindt een Kamermeerderheid. Nu mogen universiteiten en hogescholen eerstejaars studenten nog wegsturen bij te weinig studiepunten.

Een student in de collegezaal van de Erasmus Universiteit in Rotterdam.
Een student in de collegezaal van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Foto Koen Suyk/ANP

Het bindend studieadvies (bsa) gaat op de schop. Dinsdagmiddag stemde een meerderheid van de Tweede Kamer in met een motie van GroenLinks die het bsa wil vervangen voor een advies dat „enkel adviserend is”. Universiteiten en hogescholen mogen hun eerstejaars studenten dan nog wel een advies geven over voortzetting van hun studie, maar mogen ze niet meer wegsturen zoals nu gebeurt als studenten in hun eerste jaar niet voldoende studiepunten halen.

Studentenorganisaties Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) en Landelijke Studentenvakbond (LSVb) wijzen al jaren op de negatieve gevolgen van het bsa voor studenten. Het zou de druk op hen verhogen en bovendien weinig zinvol zijn: studenten die hun bsa niet halen worden weggestuurd van de ene opleiding, maar schrijven zich vervolgens in voor dezelfde opleiding aan een andere universiteit of hogeschool.

„Studenten worden rondgepompt”, zegt voorzitter Dahran Çoban van het ISO hierover. „Dat is zonde van hun tijd en geld, want ze verliezen wel een jaar.” Studentenvakbond LSVb spreekt in een reactie van een „absolute mijlpaal”. „We strijden al jaren voor afschaffing van deze perverse prikkel”, zegt voorzitter Lyle Muns.

Twee derde van de studiepunten

Het bindend studieadvies werd eind vorige eeuw stapsgewijs ingevoerd na een wijziging van de Wet op het hoger onderwijs. Voortaan mochten universiteiten en hogescholen studenten wegsturen als zij niet een bepaald aantal studiepunten hadden gehaald aan het einde van hun eerste jaar.

Aanvankelijk voerde slechts een handjevol onderwijsinstellingen die maatregel in, maar inmiddels kent vrijwel iedere opleiding een bindend studieadvies. Het aantal studiepunten dat gehaald moet worden varieert per opleiding. Gemiddeld moeten eerstejaars twee derde van het totaal aantal studiepunten halen.

Vanwege het uitvallen van vakken en tentamens schortte de minister het bindend studieadvies vorig jaar op

Minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) stelde het bsa al eerder ter discussie, omdat het volgens haar vooral leidde tot rendementsdenken en een te hoge druk op studenten. Haar voorstellen om het advies niet meer bindend te laten zijn, haalden het tot nu toe niet in de Kamer.

Met deze motie in de hand zal Van Engelshoven proberen om voor de verkiezingen in maart een einde te maken aan het bsa, zegt een woordvoerder van het ministerie van OCW. Ze gaat hierover in gesprek met universiteiten en hogescholen.

‘Een ommekeer’

Tweede Kamerlid Lisa Westerveld (GroenLinks) die de motie indiende, is verrast dat een meerderheid van de Kamer zich nu wél achter afschaffing van het bsa schaart. „Dit is echt een ommekeer. Ik hoop dat de minister hier snel mee aan de gang gaat en dat het leidt tot minder stress en prestatiedruk bij studenten.”

De Vereniging van Universiteiten (VSNU) zegt in een reactie „bereid te zijn” om het gesprek hierover aan te gaan. Maar noemt het bsa wel „een belangrijk instrument om te sturen op studiesucces”. „Er is weinig sociaals aan om iemand drie jaar in een opleiding te laten worstelen als je kunt inschatten dat hij of zij het zeer waarschijnlijk niet gaat halen”, aldus een woordvoerder.

Vorig studiejaar werd het bindend studieadvies al opgeschort, omdat studenten vanwege corona buiten hun schuld om studievertraging opliepen.