Investeren in start-ups van vrouwen? Nederland loopt achter

Durfkapitaal Ruim veertig investeringsfondsen reageerden vorig jaar positief op het initiatief van de organisatie Fundright meer te investeren in jonge ondernemingen waarin vrouwen een grote rol spelen. Toch gaat nog slechts één procent van het durfkapitaal naar ‘female founders’.

De officiële aftrap voor investeringsmaatschappij Techleap, eerder dit jaar in Den Haag, waarbij prins Constantijn, premier Rutte en staatssecretaris Keijzer (EZK) aanwezig waren.
De officiële aftrap voor investeringsmaatschappij Techleap, eerder dit jaar in Den Haag, waarbij prins Constantijn, premier Rutte en staatssecretaris Keijzer (EZK) aanwezig waren. Foto LAURENS VAN PUTTEN/HH

Nederlandse investeerders staken dit jaar slechts 1 procent van hun investeringen in vrouwelijke ondernemers. Dat blijkt uit cijfers van Fundright, deze dinsdagmiddag gepresenteerd. Tweeënveertig fondsen zegden vorig jaar toe beter te gaan letten op de samenstelling van de bedrijven waarin ze investeren. Geen all-male teams meer dus: binnen drie jaar moest ten minste een derde van de investeringen in bedrijven met gemengde teams zijn.

Fundright is een initiatief uit de sector zelf dat investeringsmaatschappijen en hun investeringen diverser moet maken. Het wordt ondersteund door Techleap.nl, een organisatie die jonge techbedrijven ondersteunt. Dat wordt op haar beurt weer gefinancierd door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. EZK stak 35 miljoen euro in Techleap om het start-upklimaat in Nederland te stimuleren.

Toen de fondsen zich vorig jaar bij Fundright aansloten, bedroeg het aantal investeringen in start-ups met alleen vrouwelijke ondernemers nog 1,6 procent. Dat is dit jaar dus minder geworden. Tegelijkertijd groeide het aantal investeringen in start-ups met een gemengd team (met mannen én vrouwen) van 12 naar 13 procent. (Ter vergelijking: tussen 2008 en 2018 was dat nog geen 6 procent.) Onder de fondsen die zich aan de doelstelling van Fundright verbonden, steeg dat percentage dit jaar naar 18 procent.

„Dat is het positieve nieuws”, zegt Eva de Mol. Ze is één van de initiatiefnemers van Fundright en zelf ook investeerder, bij Capital T. „Het maakt dus een verschil als je toezegt te investeren in diversiteit.”

Zo’n 30 procent van de ondernemers die vorig jaar een bedrijf begonnen, was vrouw

Eva de Mol Initiatiefnemer Fundright en zelf investeerder bij Capital T

Gezamenlijk hebben de fondsen achter Fundright zo’n 1,1 miljard euro onder beheer. Onder hen durfinvesteerders als Inkef Capital (dat volgens het FD 500 miljoen euro beheert), Keen Venture Capital (120 miljoen) en regionale fondsen als Liof (uit Limburg, 80 miljoen). Zij deden dit jaar 68 investeringen. In totaal werden er in de eerste tien maanden van dit jaar in Nederland 108 durfinvesteringen gedaan, ter waarde van ruim 517 miljoen euro.

Het slechte nieuws bij de cijfers, volgens De Mol: „Het lijkt er op dat het je als twee vrouwen niet lukt om investeringen te krijgen.” De Mol deed twee jaar geleden samen met investeerder Janneke Niessen onderzoek naar de financiering van Nederlandse start-ups. Daaruit bleek dat Nederland het naar internationale maatstaven slecht doet: durfinvesteerders stappen in Nederland zelden in startups van vrouwen. Het onderzoek kreeg veel aandacht en mondde onder meer uit in de oprichting van Fundright. Bedrijven konden zich er vrijwillig bij aansluiten. Ook Prins Constatijn verbond zijn naam aan het initiatief. Hij is een soort ‘start-upambassadeur’ bij Techleap.nl (dat de diversiteitsdata leverde aan Fundright).

Lees hier meer over Prins Constantijn en zijn rol bij Techleap: Club van ‘The Fresh Prince’ breidt uit

Investeerders zijn vaak man

Dat er van de ruim 517 miljoen die dit jaar in start-ups werd gestoken slechts een klein gedeelte naar vrouwelijke ondernemers ging, komt volgens De Mol omdat investeerders, zelf vaak man, sneller kiezen voor wat ze kennen. In andere woorden: voor ondernemers die op ze lijken. „Maar het is niet het enige dat uitmaakt.” De coronacrisis heeft ook invloed gehad. „Daardoor vallen mensen sneller terug op hun eigen netwerk.”

Er zijn volgens De Mol daarnaast ook nog te weinig vrouwelijke ondernemers die de weg naar durfinvesteerders weten te vinden. Omdat ze bijvoorbeeld niet het juiste netwerk hebben. De Mol: „We hebben geen goed zicht op hoe de pijplijn naar een investering er precies uitziet. Daar moeten we echt data over verzamelen.” Maar dat slechts 1 procent van het durfkapitaal naar zogenoemde female founders ging, is „in ieder geval uit verhouding”, aldus De Mol. „Zo’n 30 procent van de ondernemers die vorig jaar een bedrijf begonnen, was vrouw. Dus er gaat wel iets mis.”

Tamara Obradov, partner bij investeringsmaatschappij Tablomonto, zag het vaak al bij het indienen van de pitch misgaan. „Van de tweehonderd pitches die we gemiddeld binnenkregen waren er misschien tien van female founders .” Tablomonto heeft twaalf start-ups onder zijn hoede en probeert nu twee jaar actief meer te investeren in vrouwen en mensen met een diverse achtergrond.

Werven op congressen

Om de zogeheten dealflow – simpel gezegd: het aantal voorstellen dat je binnenkrijgt – diverser te maken ging Tablomonto onder meer naar congressen om vrouwelijke ondernemers te werven. Dat heeft effect gehad, zegt Obradov. Inmiddels is zo’n 30 procent van de pitches die ze binnenkrijgen van vrouwelijke of gemengde teams.

De investeringsmaatschappij nam meer maatregelen, vertelt ze. Zo letten de investeerders beter op welke vragen ze aan kandidaten stellen tijdens een pitch. „Stel dat je een single founder hebt, dus iemand die het bedrijf alleen runt. Dat is niet optimaal, de kans op succes is groter als je met z’n tweeën bent. Aan vrouwen wordt dan vaak gevraagd: hoe ga je dat oplossen? En aan mannen juist vaker: wat is je plan voor het team? Je vraagt eigenlijk hetzelfde. Maar met de eerste vraag duw je iemand in defensieve hoek, terwijl je met de andere vraag in de actiestand kunt schieten.”

Nu is het niet zo, vertel Obradov, dat het bedrijf een goed plan dat door twee mannen wordt ingediend, links laat liggen. „Maar dan stellen we wel voorwaarden aan de investering. De volgende persoon die ze aannemen, moet dan ‘divers’ zijn. Bij twee mannen is dat een vrouw. Andersom geldt bij twee vrouwen dat ze dan een man moeten aannemen.”

Er is geen sanctie als de durfinvesteerders achter Fundright hun zelfopgelegde quotum niet halen. Eva de Mol: „Maar er gebeurt in ieder geval iets. Verandering kost tijd.”