Wie in Amersfoort woont, moet straks 30 km reizen voor de spoedapotheek

Conflict Zorgverzekeraars staakten begin september plotseling het contract met een spoedapotheek in Amersfoort. De apotheek gaat naar de rechter.

Meander Medisch Centrum in Amersfoort, waar Dienstapotheek Eemland een locatie huurt. De spoedapotheek heeft een kort geding aangespannen tegen Zilveren Kruis en Zorg en Zekerheid.
Meander Medisch Centrum in Amersfoort, waar Dienstapotheek Eemland een locatie huurt. De spoedapotheek heeft een kort geding aangespannen tegen Zilveren Kruis en Zorg en Zekerheid. Foto Sabine Joosten/Hollandse Hoogte

Huisartsen en apotheken in de regio Amersfoort kregen op 7 september een onverwachte brief. Zorgverzekeraars Zilveren Kruis en Zorg en Zekerheid meldden daarin per 1 januari hun contract te staken met Dienstapotheek Eemland, die in het Amersfoortse ziekenhuis Meander Medisch Centrum een locatie huurt. Patiënten in de regio kunnen ’s avonds en in het weekend in deze spoedapotheek terecht.

Het besluit is „niet lichtzinnig genomen”, aldus de zorgverzekeraars, die opmerken dat de maatregel „enkel in zeer bijzondere situaties” wordt ingezet. „Over de inhoudelijke reden kunnen wij helaas, mede gezien de privacy van betrokkenen, geen uitspraken doen.” De kans is groot dat door het besluit de apotheek dichtgaat. Open houden is mogelijk, maar dan moeten patiënten zelf hun nota’s betalen en daarna indienen bij hun zorgverzekeraar. Door extra administratie zullen de kosten hoger zijn.

Het besluit is Dienstapotheek Eemland rauw op het dak gevallen. Die spant nu een kort geding aan tegen Zilveren Kruis en Zorg en Zekerheid om dit ongedaan te krijgen.

Sinds 2003 levert de apotheek in Amersfoort en omgeving spoedzorg. Als de reguliere apotheken sluiten, opent de Dienstapotheek, een samenwerkingsverband van 33 regionale apotheken. Grofweg 350.000 mensen uit de regio kunnen dan toch aan medicijnen komen.

Volgens het bestuur van Dienstapotheek Eemland functioneert die naar „volle tevredenheid”, zegt beheerder Carolina Huizinga-Arp. Waarom worden de contracten dan niet verlengd?

Nederland telt zo’n zeventig spoedapotheken. Elk heeft een contract met minstens twee zorgverzekeraars: één landelijke en één regionale. Contracten worden weleens beëindigd, maar doorgaans met wederzijdse goedkeuring. „Zelden”, aldus apothekersorganisatie KNMP, zegt een zorgverzekeraar een contract met de dienstapotheek abrupt op.

Het contract van Eemland met Zilveren Kruis en Zorg en Zekerheid omvat een tarief, wat tot stand is gekomen na onderhandelingen over een begroting. Apotheken uit Amersfoort, Barneveld, Bunschoten, Hoevelaken, Leusden, Scherpenzeel, Soest, Voorthuizen, Woudenberg verwijzen buiten openingstijden door naar Dienstapotheek Eemland.

Lees ook:Voor een pil naar Amsterdam (2012)

Apotheek dicht door corona

Het gedoe tussen apotheek en verzekeraars begon tijdens de eerste lockdown, volgens het bestuur van Dienstapotheek Eemland. Meander Medisch Centrum stopte aan het begin van de eerste coronagolf in Nederland goeddeels met reguliere zorg. Dienstapotheek Eemland was tijdelijk niet bereikbaar voor patiënten. Zij haalden hun recepten niet langer bij de balie af, maar kregen ze per koerier thuisbezorgd.

Aan zo’n bezorgservice hangt een prijskaartje. De kosten liepen op, volgens het Eemlandbestuur. Kosten die normaal in een heel jaar gemaakt werden, dreigden nu in een paar maanden te worden gemaakt. Zilveren Kruis trok de gemaakte bezorgkosten in twijfel, volgens Huizinga-Arp. De zorgverzekeraar vond ze exorbitant hoog en suggereerde dat die kosten ten onrechte gemaakt zouden zijn, zegt de apotheekbeheerder. „Terwijl wij er alles aan deden om zorg beschikbaar te houden.”

Ook op ander vlak ruzieden de partijen. Waren de jaarlijkse tariefonderhandelingen „slechts een formaliteit”, nu vond Zilveren Kruis, volgens Huizinga-Arp, de kostenraming van de spoedzorg een groot probleem.

De contractbeëindiging heeft in de regio veel onrust gewekt. Waar moet een moeder uit Bunschoten-Spakenburg ’s avonds nu met haar zieke kind terecht, vraagt Frank Rieter zich af. Hij is apotheker in Leusden en verwoordt de zorg van de ACE, de apothekerscoöperatie achter de Dienstapotheek. Ga je naar Utrecht? Harderwijk? Daar staan de meest nabije spoedapotheken, zegt hij, maar dat is ruim dertig kilometer verderop. De apothekerscoöperatie stuurde vorige week een brief aan de burgemeesters van Amersfoort, Barneveld, Bunschoten-Spakenburg, Leusden, Nijkerk, Scherpenzeel: „Er ontstaat simpelweg een witte vlek in de acute zorgverlening.”

Reden voor opzegging onbekend

Klopt dat? Volgens Zilveren Kruis niet. Een woordvoerder: „Ik wil benadrukken dat we in gesprek zijn met een andere partij over een nieuw contract.”

Maar dat is buiten de regio, vermoedt de ACE. Volgens haar brief aan de burgemeesters lopen „al sinds twee jaar” gesprekken tussen Zilveren Kruis en de spoedapotheek in Utrecht. Zilveren Kruis wil „tot de handtekening is gezet” weinig kwijt over de partij waarmee het onderhandelt. Een spoedapotheek in Amersfoort is óók een optie, zegt de woordvoerder.

Wat de apothekers in de regio Amersfoort ook stoort is dat de zorgverzekeraar niet duidelijk maakt waarom het contract niet voorzet. Eemland zelf en de apothekers hebben geen flauw idee. Het conflict begon met de bezorgkosten, maar dat is niet genoemd als reden. In de brief die ze begin september ontvingen, werd het gebracht als een dienstmededeling, zegt Rieter. „Geen reden, niks. We tasten volkomen in het duister.”

Waarom Eemland dicht moet? „Ik vind het niet netjes dat naar buiten te brengen”, zegt de woordvoerder van Zilveren Kruis. „Dat brengt de apotheek in diskrediet.” Na enig aandringen: dienstapotheek Eemland „gaf onvoldoende inzicht in haar boekhouding”, ook nadat Zilveren Kruis daar herhaaldelijk op had aangedrongen.

Onzin, vindt het Eemlandbestuur. Zilveren Kruis en Zorg en Zekerheid hebben de jaarstukken en onderbouwing van de extra bezorgkosten ontvangen, zegt Huizinga-Arp.

Patiënten moeten ook buiten de reguliere openingstijden van apotheken verzekerd zijn van goede farmaceutische zorg, vindt apothekersorganisatie KNMP, en het is de taak van zorgverzekeraars daarin te voorzien. „Wij houden de ontwikkeling in de regio Eemland nauwlettend in de gaten”, aldus KNMP.