Foto Yentl Slik

Zij zijn meer dan een hokje

NRC-fotograaf Hoe kijken NRC-fotografen naar Nederland? Deze keer: Yentl Slik fotografeerde jongeren die zich in een hokje geplaatst voelen . „Mensen oordelen zo snel. Vaak weten ze niet eens hoe het zit.”

Fotograaf Yentl Slik (22) wordt vaak in een hokje geplaatst. En dat is misschien niet per se verbazingwekkend. Als je met haar kennismaakt is dit wat je ziet: groen-blauw geverfd haar, een paar piercings en ook verder een stoer uiterlijk.

Welk hokje je daaraan verbindt, is natuurlijk aan jou. Maar toen ze een keer een vakantiebaantje had bij een fastfoodketen was dat oordeel bijvoorbeeld licht neerbuigend. Ze werd minder ingeroosterd dan had gekund. „Ik denk dat ik er niet serieus genoeg uitzag voor het werk dat ik deed.”

De fotoreeks op deze pagina’s heet Meer dan een hokje. Die begon indertijd met het meisje in de duinpan, de armen om haar opgetrokken knieën, het hoofd afgewend van de kijker. Het is Yentls zus Ilse. Bij de foto schreef ze zelf deze tekst: „Door mijn autisme zie ik de wereld op een andere manier dan anderen en is het soms moeilijk om contact te maken. Niet veel mensen begrijpen dat – en ze houden daarom vaak afstand. Ik moet vaak harder voor mijn plek vechten om te laten zien dat ik het ook kan. Ik ben een echte doorzetter en ja, ik heb autisme. Maar ik ben veel meer dan dat.”

Yentl Slik komt uit een creatief gezin. Iedereen, vader, moeder en twee zussen, is muzikaal, zingt en bespeelt een instrument. Soms treden ze samen op. Eigenlijk wilde ze naar het conservatorium. Maar toen haar andere zus – „die muzikaler is dan ik en nota bene zelf liedjes schrijft” – niet werd aangenomen, wist ze: dan gaat het mij ook niet lukken. Drie jaar geleden begon ze aan de Fotovakschool, dit jaar studeert ze af.

Achteraf gezien lag die keuze voor de hand. „Ik denk in beelden. Wat ik zie wordt in mijn hoofd meteen een foto.” Foto’s die ze al neemt sinds ze op haar dertiende een cameraatje kreeg. „Ik maakte collages, bewerkte beelden. Vaak ging ik aan de slag met een foto van mezelf, ik maakte die dan meestal een beetje surrealistisch. Dat je mij wel zag, maar toch anders.”

In diezelfde tijd begon ze haar haar te verven. Roze lokjes, roze-blauwe lokjes, helemaal paars, helemaal paars-roze. En nu dan turquoise, „ik heb het net dit weekend weer bijgeverfd”.

En altijd is er dan dat hokje. Zo bezien is Meer dan een hokje al veel eerder begonnen. „Mensen oordelen zo snel. Jij bent zo’n soort persoon, jij bent weer een ander soort persoon. Maar vaak weten ze helemaal niet hoe het zit.”

Neem Reham, ze draagt een hoofddoek. Bij haar foto schreef ze: „Omdat ik een hoofddoek draag, merk ik dat mensen een ander beeld van mij hebben. Mensen denken dat ik agressief ben of onwetend, ik heb het gevoel dat ik niet in deze samenleving pas. Ik heb mijn land verlaten om vrijheid te krijgen, om mijn keuzes zelf te bepalen. Maar nog steeds zit ik in hetzelfde hokje en dat vrijheidsgevoel heb ik nog niet ervaren. Voor wat heb ik mijn huis en land verlaten?”

Wendy, die worstelt met haar gewicht, schrijft: „Controle, verlies van controle. Emoties, veel te veel denken, niet uiten of juist te veel. Verwerken, wegstoppen, troosten. Wie ben ik? Ben ik iets waard? Eetstoornis… Rondingen, overgewicht, haat aan de spiegel. Ik zie het, ik hoor het, ik weet het. ‘Gewoon stoppen met eten!’ Afvallen.. Nog meer afvallen.. Crisis. Nooit meer! Herstel.”

De foto’s zijn allemaal genomen in de natuur, als het kon in de duinen. Yentl Slik: „Ik hou van de duinen, daar voel ik me altijd heel vrij. En juist op zo’n vrije plek wilde ik die hokjes plaatsen. Dan zie je het verschil des te duidelijker.”

En in welk hokje ik háár had geplaatst? In elk geval niet in het hokje waar ze op het laatst nog over vertelt: dat ze haar haar in alle kleuren verft omdat ze christelijk is. „Een mevrouw zei ooit tegen mij: wat mooi is dat, met zulk haar ben je als de regenboog. Toen wilde ik er niet meer mee stoppen. God bracht ons de regenboog, Hij beloofde ermee dat de zondvloed nooit meer terug zou komen. Voor mijn gevoel uit dat verbond zich nu ook een beetje in mijn gekleurde haar.”

Sheranne: „Ik ben zo veel meer dan de hokjes die jij om me heen plaatst. Meer dan de littekens op mijn huid. Meer dan mijn gedrag dat jij bestempelt als raar en abnormaal.” Foto Yentl Slik

Mirthe: „Sinds ik zelf (psychisch) ziek ben, komt het steeds meer voor dat mensen mijn mening niet meer serieus nemen.” Foto Yentl Slik

Justin is de zoon van expats.„Ik ben bang dat er over me geoordeeld wordt. , dat mensen me in het hokje van ‘verwend rijk kind’ stoppen vanwege mijn opvoeding.” Foto Yentl Slik

Reham draagt een hoofddoek. „Mensen denken dat ik agressief ben of onwetend, ik heb het gevoel dat ik niet in deze samenleving pas.” Foto Yentl Slik

Floris is genderfluïde. „De buitenwereld maakt hokjes om dingen te kunnen plaatsen en te onderscheiden, vaak ten nadele van de persoon zelf.” Foto Yentl Slik