Brieven

Brieven 23/10/2020

Koning (1)

Die video duidt op meer

Als de koning voor het volk door het stof gaat in een heuse spijtvideo, vanwege een vakantietripje naar zijn villa in Griekenland, dan moet er meer aan de hand zijn dan alleen het negeren van de coronaregels. Het lijkt mij voorstelbaar dat de dragers van de overerfbare uitkeringen zich zorgen beginnen te maken over afnemend draagvlak onder de onderdanen.

Koning (2)

Ophef overdreven

In het kader van 75 jaar overwinning op nazi-Duitsland heb ik de koning bekritiseerd omdat hij daarin de hoofdrol van de Sovjet-Unie heeft verzwegen. Ik ben geen blinde bewonderaar. Maar ik vind wel dat wij in het algemeen blij mogen zijn met de wijze waarop hij zijn functie vervult. Dat geldt zeker ook voor de royale aandacht die hij de afgelopen maanden heeft besteed aan de slachtoffers en de helpers in de coronacrisis. Dat hij met zijn gezin een weekje herfstvakantie wilde nemen in zijn vakantiehuis in Griekenland zij hem royaal vergund. De ophef daarover is sterk overdreven.

Recycling

Stook plastic op

Met de regelmaat van een klok komen de problemen rond de recycling van plastic in het nieuws (‘Gerecycled’ plastic soms toch gestort, 19/10). Er zijn twee basisproblemen: recycling is te duur en de producten die met gerecycled plastic gemaakt kunnen worden zijn te slecht. Immers, de hele omgang met plastic afval (inzamelen, scheiden, schoonmaken etc.) is immens en dus duur en dat zal altijd zo blijven. Daarnaast verliest plastic veel van zijn mechanische eigenschappen als het opnieuw verwerkt wordt. Daarom kunnen er alleen maar laagwaardige producten van gemaakt worden als paaltjes en tuinmeubilair. En daarvan zijn er al snel genoeg. Er is echter een uitermate elegante en efficiënte manier voorhanden om ons te ontdoen van plasticafval: opstoken. Plastic wordt gemaakt uit aardolie en heeft dus ongeveer dezelfde energie-inhoud als aardolie. Plastic is dus (als het onder beheerste condities gebeurt) een uitstekende brandstof. Het verbranden van plastic bespaart dus aardolie. Pure recycling!

Obama (1)

Senaat hield tegen

Als Obama iets niet was, dan was het een populist, zoals Warner ten Kate in zijn brief beweert (Was Obama niet net zo’n populist als Trump?, 20/10). Hij was juist zeer genuanceerd, positief en constructief. De reden dat hij niet zo veel kon waarmaken van zijn plannen, kwam doordat de Republikeinen, die de meerderheid hadden in de Senaat, nergens aan mee wilden werken. Met zo’n tweepartijensysteem is dat een reëel risico. Jammer voor vooral de VS en Obama.

Obama (2)

Populisme is iets anders

Wat jammer, die brief van Warner ten Kate zo prominent in NRC. Obama hoeft stellig niet heilig verklaard te worden en heeft zeker ook politiek gefaald, bijvoorbeeld in zijn buitenlandse politiek (denk aan Syrië). Maar Ten Kate kent kennelijk niet het onderscheid tussen democraten en populisten. De laatsten zijn behalve tegen de elite (waarvan ze overigens wel deel uitmaken) ook nog eens tegen pluralisme (zij verwoorden wat ‘het volk’ wil en zijn immuun voor feiten die hen daarbij niet uitkomen). Ze noemen alle oppositie crimineel en leggen de bijl aan de wortels van de democratische rechtsstaat. Dat kun je van Obama niet zeggen. Dat politici oneliners gebruiken om kiezers te winnen maakt ze niet tot populist. Lees Rosanvallon, Müller en vele anderen over het populisme.

Pensioenstelsel

Hoe lang nog het beste?

Het Nederlandse pensioenstelsel is opnieuw gekozen als het beste ter wereld (‘Beste stelsel ter wereld’, en dan toch korten?, 21/10). Zo. Fijn om te horen. Maar wie bepaalt dat? Aan mij (verplicht deelnemer, verplicht belastingbetaler) is niks gevraagd. Hoe denken de Nederlandse pensioenpremiebetalers en -uitkeringsontvangers hier over? En het nieuwe stelsel? Nog meer premie betalen, in een soort gokautomaat stoppen en dan maar afwachten of er op 70-jarige leeftijd nog iets in de pot zit. Geweldig systeem! Ben benieuwd of we in 2026 nog steeds zo hoog op deze ranglijst staan.