Radboud Universiteit en Radboudumc verliezen predicaat ‘katholiek’

Nijmegen De afgelopen jaren keurde de Bisschoppenconferentie kandidaat-bestuurders voor het Radboud UMC en de Radboud Universiteit af omdat zij „onvoldoende katholiek” waren.
De ingang van de spoedeisende hulp van het Radboudumc.
De ingang van de spoedeisende hulp van het Radboudumc. Foto Hollandse Hoogte/ANP

De eerste katholieke universiteit van Nederland mag zich niet langer katholiek noemen. De Nijmeegse Radboud Universiteit is het predicaat ontnomen, meldt de Nederlandse Bisschoppenconferentie dinsdag. Ook het gelieerde academisch ziekenhuis Radboudumc is zijn katholieke titel kwijt. Het besluit is het gevolg van een conflict tussen de Stichting Katholieke Universiteit (SKU, de toezichthouder van de universiteit en het ziekenhuis) en de bisschoppen over de manier waarop de besturen van de instellingen worden gevormd.

Van oudsher heeft de Bisschoppenconferentie het recht de bestuursleden van de twee instellingen te benoemen. Dit heeft er tot onvrede van de SKU meermaals toe geleid dat kandidaat-bestuurders werden afgewezen omdat zij niet katholiek genoeg waren. Alle bestuurders moeten volgens de bisschoppen namelijk „praktiserend rooms-katholiek zijn, de leer van de kerk onderschrijven en een levensstaat voeren die daarmee overeenstemt”.

Als dit niet het geval is, bijvoorbeeld als iemand gescheiden is of zijn kinderen niet gedoopt zijn, wordt die persoon afgewezen. Zo werd een door de SKU voorgedragen vrouw niet aangenomen omdat zij niet voor de kerk was getrouwd, ook al had zij volgens de bisschoppen een „indrukwekkend curriculum vitae” en „grote kwaliteiten en deskundigheid”. Door de regels staat een vacature al jaren open en vervullen drie bestuursleden op het moment noodgedwongen een derde termijn.

Lees ook: Met studie en jolijt op zoek naar een band met God

‘Adequate samenstelling’

Om deze patstelling op te lossen stapte de SKU naar de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam. Dat rechterlijke orgaan bepaalde afgelopen juli dat „een adequate samenstelling van het bestuur” van groot belang is en dat de Bisschoppenconferentie dit belemmert door de benoeming van geschikte bestuurders te blokkeren. Daarom besloot de kamer dat de SKU voortaan zelf bestuursleden mag aandragen en ontslaan.

De Bisschoppenconferentie zegt nu dat de kamer „de invloed van de bisschoppen vrijwel tot nul gereduceerd heeft”. Ook zegt zij sterk van mening te verschillen met de SKU over de manier waarop de universiteit en het ziekenhuis „invulling zouden moeten geven aan hun katholiciteit”. De bisschoppen vinden al langer dat de SKU niet „handelt naar de katholieke normen en waarden, bijvoorbeeld op het gebied van medische ethiek, zoals abortus en euthanasie”. Een woordvoerder ontkent dat kerkelijke criteria voor de bisschoppen zwaarder wegen dan bestuurlijke competenties. Volgens haar zijn er voldoende „katholieke kandidaten die bestuurlijk zeer competent zijn”.

De SKU zegt in een reactie het besluit van de Bisschoppenconferentie te betreuren, maar te respecteren. Een woordvoerder voegt desgevraagd toe dat nu wordt uitgezocht wat het wegvallen van het katholieke predicaat betekent voor de universiteit en het ziekenhuis. Hij kan niet vertellen of de katholieke logo’s en namen zullen veranderen. Hij benadrukt dat beide Radboud-instellingen geen geld ontvangen van de kerk.

Overigens was de discussie over de benoeming van de besturen van de Radboud Universiteit en het Radboudumc niet het enige punt van wrevel tussen de SKU en de Bisschoppenconferentie. De SKU wil al langer een herstructurering doorvoeren, waarbij de universiteit en het ziekenhuis van elkaar gescheiden worden. Ook hier was de Bisschoppenconferentie het niet mee eens. De Ondernemingskamer gaf de SKU in juli ook in dit geschil gelijk omdat de herstructurering „uit het oogpunt van good governance nodig is”.