Huawei verliest grip op 5G-netwerken in Europa

Telecomverbod zweden Zweden verbant Chinese apparatuur uit 5G-netwerken. De speelruimte voor Huawei in Europa krimpt, tot ergernis van China.

5G-zenders worden aan een mast bovenop een appartementencomplex geplaatst in Breda. Steeds meer landen mijden hierbij de apparatuur van het Chinese Huawei.
5G-zenders worden aan een mast bovenop een appartementencomplex geplaatst in Breda. Steeds meer landen mijden hierbij de apparatuur van het Chinese Huawei. Foto Erald van der Aa/ANP

Het was een kwestie van aftellen. Precies een dag nadat de Zweedse overheid aankondigde dat Chinese bedrijven als Huawei en ZTE uit veiligheidsoverwegingen geweerd worden uit 5G-netwerken, kwam de reactie van Peking: als Stockholm het verbod niet intrekt, kunnen Zweedse bedrijven rekenen op tegenwerking in China.

„De Zweden tonen in ieder geval lef”, zegt John Strand, een Deense telecomconsultant die de 5G-ontwikkelingen volgt. „Ze stellen de veiligheid van hun netwerk voorop, ook al hebben Zweedse bedrijven als Volvo en Ericsson belangen in China.”

Er is nog geen bewijs dat Huawei via zijn telecomapparatuur afluistert of Chinese hackers toelaat. Maar de vrees hiervoor, of dat de Chinese staat een geheime ‘killswitch’ in de cruciale 5G-netwerken smokkelt, heeft in de EU geleid tot strengere voorwaarden voor telecomproviders.

Die hadden Huawei massaal omarmd in het 4G-netwerk. Door aanhoudende Amerikaanse druk en een veranderde visie op wereldmacht China remmen Europese landen de expansie van Huawei af - sneller dan aanvankelijk verwacht.

1 Staat Zweden alleen in deze beslissing?

De Zweedse beslissing lijkt op die van het Verenigd Koninkrijk. Het VK stelde, na grote druk uit de VS, zijn beleid bij en weert Huawei volledig, ook uit het radionetwerk.

De Belgische providers Proximus en Orange maakten twee weken geleden bekend dat ze Huawei gaan vervangen door Nokia. KPN maakte onlangs bekend dat het zijn kernnetwerk laat aanleggen door Ericsson. Wel laat KPN Huawei het radionetwerk bouwen.

Lees ook: Huawei en het lijntje naar China

.

De discussie in de EU ging lang over kernnetwerken, de centrale plekken in het mobiele netwerk waar gevoelige data voor het oprapen ligt. Huawei zit levert 40 procent van de Europese en Afrikaanse kernnetwerken, volgens onderzoeksbureau Dell’Oro. In de praktijk zijn er opties om Huawei uit de kern te halen: er zijn relatief veel aanbieders die zulke techniek leveren.

Het radionetwerk, dat je mobieltje met de zendmast verbindt, is vijf tot tien keer duurder om aan te leggen. In de radio access networks zijn in Europa alleen Ericsson, Nokia en Huawei actief. Dat maakt de spoeling dun.

2 Hoe groot is Huawei wereldwijd in telecom?

Wereldwijd is Huawei marktleider in telecomapparatuur, met een marktaandeel van 28 procent. Vorig jaar was dat nog 29 procent. Daar ging een groeispurt aan vooraf: in 2006 had Huawei 6 procent marktaandeel.

De groei in Europa stokt, abrupter dan verwacht. Dat het VK besloot om Huawei volledig te weren leek aanvankelijk eerder uitzondering dan de regel , zegt Stefan Pongratz van Dell’Oro: „Het Verenigd Koninkrijk is vergeleken met de EU een erg nauwe bondgenoot van de VS.”

Het Zweedse verbod op Huawei is volgens Pongratz een koerswijziging: „Zweden is een land dat meestal op basis van feiten en niet op basis van politiek sentiment beslissingen neemt. We verwachten dat Huawei nog altijd een leverancier in Europa zal blijven, maar de gevolgen van de aanhoudende aanval op Huawei verspreiden zich over Europa.”

3 Wat kost het om apparatuur uit een netwerk te verwijderen?

John Strand schat de kosten voor het verwijderen van ZTE (ook Chinees) en Huawei uit Europese netwerken op 3,5 miljard euro. In het VK is een discussie losgebarsten over wie de rekening moet betalen voor het verwijderen van Chinese apparatuur uit bestaande netwerken. De providers krijg zeven jaar de tijd (tot 2028) om de aanpassing in de normale investeringscyclus mee te nemen.

In EU-landen waar Huawei niet letterlijk wordt verboden, krijgen providers zulke strenge voorwaarden opgelegd dat ze uit kostenoverweging toch zullen kiezen voor een Westerse leveranciers, denkt Strand.

4 Wat zijn de alternatieven voor Huawei?

Naast Nokia en Ericsson levert ook Samsung 5G-radionetwerken, maar ondersteunt niet alle oude ‘generaties’ . Als providers erin slagen om 2G en 3G uit te faseren, kan Samsung voor Europa een alternatief zijn.

OpenRAN is een technologie die wat onafhankelijk van de bestaande radionetwerkleveranciers ontwikkeld wordt. „OpenRAN is geen wondermiddel”, zegt Dave Bolan van Dell‘Oro. „Het is te beperkt om de complexiteit van een 5G-netwerk te vangen. Jammer voor de providers, want die zijn het beu dat ze afhankelijk zijn van een handjevol partijen.”

< Lees ook: Nederland kiest harde lijn tegen Huawei in 5G

5 Hoe leggen de Nederlandse netwerkproviders 5G aan?

Nederland verbiedt Huawei niet letterlijk maar weert Chinese apparatuur de facto, door hoge eisen te stellen aan apparatuur in de ‘kritieke’ onderdelen van het netwerk. De details blijven staatsgeheim.

KPN laat Huawei zijn radionetwerk bouwen, maar kan dat contract terugdraaien als Nederlandse regels dat vergen. Vodafone gebruikt vooral Ericsson. T-Mobile leunt volledig op Huawei en probeerde het kernnetwerk over te schakelen naar een Amerikaanse aanbieder. Dat liep vast op technische problemen, bevestigen meerdere bronnen aan NRC.

Ook T-Mobiles moederbedrijf, Deutsche Telekom, worstelt met Chinese apparatuur, Duitsland wil geen harde beslissing nemen tegen Huawei, vanwege grote belangen van de Duitse industrie in China.

Deutsche Telekom bouwde een cloudnetwerk op Huawei-apparatuur. Dat werd in 2015 aangekondigd als het Europees initiatief voor Google en Amazon. In dat jaar durfde de EU nog hardop te twijfelen aan de veiligheid van diensten uit de VS.

Lees ook: Hoe Chinese techreus Huawei Nokia en Ericsson de loef afstak