Haal je steeds je doelen niet? Neem een ‘accountability partner’

Zelfhulp De altijd drukke en naar uitstelgedrag neigende mens kan best wat hulp gebruiken om succesvoller, gelukkiger of efficiënter te worden. Zoek iemand die je verantwoordelijk houdt voor de doelen die je stelt. „Jezelf motiveren werkt maar tot op zekere hoogte, helemaal als je aan grote projecten werkt.”

Illustratie Marien Jonkers

Teddy Uijttewaal (25) en Stefan Buijsingh (27) zijn geen familie, boezemvrienden of collega’s, maar weten het toch van elkaar als de één een belangrijke mail nog niet heeft verstuurd of de ander dagen achtereen te lang heeft doorgewerkt. Uijttewaal en Buijsingh bellen elkaar elke dinsdagavond en proberen elkaar zo te helpen hun doelen te halen. Ze zijn elkaars accountability partners, zoals deze vorm van gedragsondersteuning ook wel wordt genoemd.

Want hoe zorg je dat er in een leven waarin altijd wel een afwas wacht, een vergadering moet worden bijgewoond, een kind van school gehaald, een telefoontje gepleegd, ruimte is voor wat je graag wil (bereiken)? Life is what happens to you when you’re busy making other plans, zong John Lennon al eens. Voor je het weet heb je wel duizenden semi-urgente e-mails van collega’s beantwoord, maar heb je nooit die zo gewenste promotie gemaakt of ben je niet die gedroomde onderneming begonnen.

Talloze zelfhulpgoeroes bogen zich natuurlijk al over de vraag hoe je iets bereikt, en proberen de altijd drukke en naar uitstelgedrag neigende mens op weg te helpen naar een succesvoller, gelukkiger of efficiënter leven. Daarin heeft zich een populair hulpmiddel aangediend: de accountability partner. Dat fenomeen zingt al een aantal jaren rond in zelfhulpland, en het betekent zoveel als iemand in je omgeving hebben die je verantwoordelijk houdt, voor de plannen die je maakt en de doelen die je jezelf stelt. Iemand die je streng durft toe te spreken als je een deadline hebt gemist, maar je net zo goed toejuicht als je om een lang gewenste salarisverhoging hebt durven vragen.

Lees ook: Benut de coronacrisis voor de veranderingen in je leven (en zo doe je dat)

Wekelijks gesprek van ‘buddies’

Teddy Uijttewaal en Stefan Buijsingh beginnen hun wekelijkse gesprek altijd met „hoe het persoonlijk met ons gaat”. Ze zijn sinds begin dit jaar ‘buddies’ – zo noemen ze het zelf. Uijttewaal is eigenaar van Professional Rebel, een bedrijf dat managementcursussen geeft, onder meer in ‘jong leiderschap’. Buijsingh is ontwerper bij Business Models Inc, een Amsterdams strategie- en innovatiebureau. Ze kennen elkaar zo’n zeven jaar, ze volgden dezelfde opleiding.

Tijdens de eerste ‘lockdown’ zat Buijsingh tijdelijk zonder werk. „Het wekelijkse gesprek met Teddy was daarin een fijne houvast”, vertelt hij. „Ik ben erg ondernemend, wil altijd nieuwe dingen uitproberen. Ik moet soms oppassen dat ik niet te veel tegelijk doe.” Op een ambitieus plan om veel meer te gaan lezen, werd hij door Uijttewaal teruggefloten. „Ik ben niet zo’n lezer, het viel me nogal zwaar. Teddy wees me er op dat ik ook minder ambitieus kon beginnen, met elke dag een paar bladzijden.”

Andersom hielp Buijsingh Uijttewaal de afgelopen maanden bij een belangrijke carrièrestap: ze nam het bedrijf waarvoor ze werkt over van de oprichter. „Ik moest me ineens ook met de hele sales-kant van ondernemen bezighouden. Daar is Steef goed in. Hij heeft me nuttig advies gegeven.”

Vaste vragenlijst

In Nederland heeft Rick Pastoor, mede-oprichter en baas van Blendle, het fenomeen op de kaart gezet. In zijn boek Grip. Het geheim van slim werken (uit 2019) beschrijft Pastoor waarom hij een accountability partner heeft en hoe het in zijn werk gaat. „Iedereen heeft aanmoediging nodig”, schrijft hij. „Jezelf motiveren werkt maar tot op zekere hoogte, helemaal als je aan grote projecten werkt.”

Daarom belt hij elke week op een vast moment met zijn ‘partner’, Derk. Het gesprek duurt een halfuur, elk beantwoorden ze een kwartier vragen over hun werk en leven. Ze volgen daarbij een vaste vragenlijst. Daarin staan vragen als ‘Hoe gingen mijn acties afgelopen week?’, ‘Wat had ik beter kunnen doen?’ en ‘Wat zijn mijn concrete acties voor volgende week?’. Ze maken notities bij elk gesprek, zodat ze hun al-dan-niet-behaalde doelen ook over een langere periode kunnen evalueren.

Belangrijk is, schrijft Pastoor, dat je een partner uitkiest die tegengas durft te geven. „Deze persoon is iemand die jij toestemming geeft om ook de dingen tegen je te zeggen die je eigenlijk liever niet hoort.” Minstens zo belangrijk is volgens Pastoor dat je het niet alléén over werk hebt, om er voor te zorgen dat je een gezonde balans tussen werk en privéleven behoudt. „Onze sessies zijn inmiddels vrij persoonlijk.”

Lees hier een interview met Rick Pastoor: ‘Mijn agenda is het fundament onder mijn bestaan’

Dat ervaren Maaike Stift (29) en Romy van Keulen (29) ook. Zij hebben een eigen variant op de accountability partner: elke vrijdag komen ze met nog een vriendin bij elkaar om samen te werken en hun plannen en problemen door te spreken. Allen zijn ondernemer; Stift bezorgt plantaardige maaltijden met Eat.Peasy, Van Keulen begeleidt met haar bedrijf BurnoutBadass mensen in het voorkomen en herstellen van een burn-out. Een vaste structuur hebben die vrijdagen niet, maar beiden onthouden gedurende de week onderwerpen of vragen die ze dan op vrijdag aan de groep voorleggen. Zo besloot Stift onlangs met een externe bezorger te gaan werken, en veranderde Van Keulen van marketingstrategie. Dat komt dan ter tafel. Van Keulen: „Ik miste het als ondernemer om mensen om me heen te hebben, het is fijn om met mensen te zitten die dezelfde mindset hebben. Dat geeft een goede energie.”

Zijn ze streng voor elkaar? Stift: „Streng zou ik het niet noemen. Maar wel geïnteresseerd, en oplossingsgericht.” Van Keulen: „Je kunt echt wel je shit delen, en er ook echt van balen, maar het is daarna wel de bedoeling dat je met een oplossing komt.”

Lilianne Ploumen

Op zo’n manier feedback organiseren is natuurlijk geen volledig nieuw fenomeen. In een interview uit 2013 met de Volkskrant vertelt Lilianne Ploumen, destijds minister van Ontwikkelingszaken, bijvoorbeeld al over haar ‘clubje’, een soort accountability partners avant-la-lettre: „Één clubje bestaat al lang, dat zijn vrouwen die ooit allemaal directeur waren van een non-profitorganisatie. Ik raakte vijftien jaar geleden geïnspireerd door zakenvrouw Sylvia Tóth. Die ging elke ochtend met twee vriendinnen ontbijten, dan namen ze de dag door. Zakelijk, dus niet: wat trek jij aan? Maar: wat doe je vandaag of waar zit je mee? Wij zien elkaar eens in de zes weken.'” (Ploumen en Tóth waren niet beschikbaar voor vragen over hun clubs.)

Je kunt echt wel je shit delen, maar het is daarna wel de bedoeling dat je met een oplossing komt

Romy van Keulen eigenaar bedrijf ‘BurnoutBadass’

Wat wel nieuw lijkt, is de filosofie waarin de accountability partner is ingebed: het idee dat het leven te optimaliseren valt. Dat je zelf een project bent dat continu verbeterd kan worden. Dat is tegelijkertijd ook de keerzijde, en potentiële bron van ontevredenheid: het is nooit ‘af’.

Zijn buddies Buijsingh en Uijttewaal wel eens bevreesd daarin door te slaan? Buijsingh: „Werk is niet alles voor ons. We hebben het ook over gezonder leven, mediteren, sporten. Een goede balans vinden is juist ook het doel van onze gesprekken. Tegelijkertijd hou ik wel van optimalisatie, ik ben met sporten bijvoorbeeld altijd wel benieuwd wat mijn lijf aankan en wat niet.” Uijttewaal: „Laatst baalde ik dat ik doordeweeks tot laat naar de kroeg was geweest, en de volgende dag nogal brak was, terwijl ik ook moest werken. Dat bespreek ik dan ook met Stefan. En wijst hij me erop dat ik daar juist ook van ontspan, dat het me helpt om niet alleen maar gefixeerd te zijn op werk.”