Werkdruk in veel verpleeghuizen weer even hoog als tijdens eerste golf

Onderzoek Door hoog ziekteverzuim, weinig testcapaciteit en minder mantelzorg is de werkdruk in verpleeghuizen weer problematisch hoog.

Een bezoeker met mondkapje bij woonzorgcentrum De Bleijke in Hengelo.
Een bezoeker met mondkapje bij woonzorgcentrum De Bleijke in Hengelo. Foto Vincent Jannink/ANP

Een overgrote meerderheid van het personeel in de verpleeghuizen ervaart op dit moment, aan het begin van de tweede golf, al minstens zo veel werkdruk als tijdens de eerste coronagolf. Dat blijkt uit het onderzoek Klaar voor een nieuwe golf? van de Academische Werkplaatsen Ouderenzorg dat deze woensdag verschijnt. Het ziekteverzuim in verpleeghuizen ligt nu landelijk rond de 10 procent en neemt toe, doordat personeel nog psychische klachten heeft van de eerste golf of zelf besmet is geraakt. Door het verzuim ervaart ander personeel meer werkdruk, wat weer tot nieuw ziekteverzuim kan leiden. „Een vicieuze cirkel dreigt”, zegt hoogleraar ouderenzorg Jan Hamers (Universiteit Maastricht) die het onderzoek naar 76 verpleeghuizen leidde.

Lees ook: Brandbrief: ‘rampzalige’ tekorten in de ouderenzorg

Uit Hamers’ onderzoek blijkt dat een derde van de verpleeghuizen nog altijd moeite heeft om personeel snel te laten testen. Dat is opmerkelijk omdat sinds vorige maand een voorrangsregeling voor zorgpersoneel geldt. Maar de meeste verpleeghuizen zeggen in het onderzoek dat „de testcapaciteit bij hun GGD niet op orde is”. Steeds meer zorginstellingen proberen daarom hun eigen testvoorzieningen in te richten.

Zes op de tien verpleeghuizen zegt onvoldoende capaciteit te hebben om ook vrijwilligers te kunnen testen. Dat geeft een extra druk op het personeel, dat het toch al met minder hulp moet doen. Er zijn minder vrijwilligers beschikbaar dan voor de coronacrisis, ervaart ook bestuurder Yolanda de Jong van het Arnhemse verpleeghuis Insula Dei. „Mantelzorgers zijn vaak niet meer de jongste en zijn bang om besmet te raken.”

Door de extra druk op het personeel voelt de dagelijkse bedrijfsvoering in het verpleeghuis nu vaak als „een soort militaire operatie”, zegt De Jong. Ze overweegt de hulp van defensie te vragen om de boel draaiende te houden. Een woordvoerder van defensie zegt dat militairen tijdens de eerste golf regelmatig zijn bijgesprongen in de ouderenzorg en dat onlangs ook alweer hebben gedaan in een verpleeghuis in Hoofddorp.

Lees het achtergrondverhaal: Met bezoek in het verpleeghuis blijft het balanceren

Open voor bezoek

De verpleeghuizen doen er intussen alles aan om de deur open te houden voor bezoek. Dat lukt wisselend, concludeert Hamers. Sommige huizen hebben geen maximum voor het aantal bezoekers, anderen laten wel maximaal één bezoeker toe en stimuleren bezoek niet. Het bezoek geeft soms ook een extra druk op het personeel. Als familie wordt aangesproken op de coronaregels leidt dit soms tot „extra spanningen” of „onvriendelijke reacties”.

Verpleeghuizen hopen de deur niet opnieuw te hoeven sluiten, maar volgens Hamers wordt dat spannend. „Ze durven er hun hand niet voor in het vuur te steken. Er is onzekerheid over de omvang en impact van een nieuwe golf.”

Balanceren met bezoek pagina 7